सत्यदृष्टी असणारे ज्ञानी मला एक महान पुरुष म्हणून ओळखतात. माझ्या स्वरूपात ती सर्वोच्च शक्ती आहे—ती शुद्ध, निर्मळ, दोषरहित आणि निर्गुण आहे. आता मी हे सांगणार आहे; हे ब्रह्मज्ञानी हो, एकाग्र मनाने ऐका. मीच या सर्व जगाचा गतीकार आहे; हे कारण समजणारे ज्ञानी आहेत. जे योगी माझ्यात एकरूप झाले आहेत, ते अविनाशी पदाला पोहोचतात. माझ्यासोबतच ते परम शुद्धता आणि मुक्ती प्राप्त करतात. हे योगेश्वरांनो, माझ्या कृपेनेच ही वेदांची शिकवण आहे. हे ज्ञान मी सांगितले आहे, ते सांख्य आणि योगावर आधारित आहे. या सर्वातूनच हे जग उत्पन्न झाले आहे; म्हणूनच ब्रह्म हे जगभर व्यापलेले आहे. हे जगात सर्वत्र आहे, सर्वत्र व्यापलेले, जसे शास्त्रात ऐकले आहे. ते शाश्वत आधार आहे, सदैव आनंदी, अप्रकट, द्वैतशून्य. भेदरहित, स्वरूपरहित, सर्वांचे निवासस्थान, सर्वोच्च अमृत आहे. निर्गुण, परम व्यापकत्व—हे ज्ञान ज्ञानी जाणतात. मीच ते आहे—सर्वत्र व्यापलेले, शांत, ज्ञानाचे स्वरूप, सर्वोच्च प्रभु. सर्व जीव माझ्यातच वास करतात; जे हे जाणतात, ते खरे वेदज्ञ आहेत. या दोनपैकी आद्य, अनादी एक म्हणजे काळ, सर्वोच्च एकत्र करणारा. त्याचे स्वरूप असेच आहे; दुसरे वेगळे आहे. ज्ञानी माझे स्वरूप म्हणून हे ओळखतात. जे प्रकृती म्हणतात, ती सर्व देहधारी जीवांना मोहात पाडणारी आहे. अहंकारमुक्त असल्यामुळे ती पंचविसावे तत्त्व म्हणवली जाते. विवेकशक्तीच ज्ञाता आहे; त्यातूनच अहंकार उत्पन्न होतो. हे ध्यान करणारे तत्त्वज्ञ, त्याला जीव—अंतरात्मा—म्हणतात. ते ज्ञानस्वरूप आहे; त्यासाठी मन हे साधन आहे. प्रकृतीशी संगतीमुळे विवेकशून्यता, काळाच्या प्रभावाने उत्पन्न झाली. सर्व काही काळाच्या अधीन आहे; काळ कोणाच्याही अधीन नाही. प्रभु म्हणजे प्राण, सर्वज्ञ, सर्वोच्च पुरुष. मनातून अहंकार उत्पन्न होतो, आणि अहंकाराच्या पलीकडे महान तत्त्व आहे. पुरुषातून प्रभु—प्राण—उत्पन्न होतो; त्याच्यापासून हे सर्व जग निर्माण झाले आहे. माझ्यापेक्षा उच्च कोणतेही अस्तित्व नाही; जो मला ओळखतो, तो मुक्त होतो. माझ्याशिवाय—अप्रकट, आकाशस्वरूप, महान प्रभु—कुठलेही अस्तित्व नाही. प्रभु, मायाचा स्वामी आणि मायामय, काळाशी एकरूप आहे. अनंत आत्मा वेदाज्ञेप्रमाणे हे सर्व नियोजित करतो. देवतांचा देव असलेल्या माझ्या महानतेमुळे हे जग गतिमान आहे. मनुष्याला हे फक्त परम भक्तीनेच समजते. हे जग मला—सर्वांचा साक्षीदार—ओळखत नाही, आणि महान ऋषीही नाही. तो आत्मा, सृष्टीकर्ता, नियोजक, काळ, अग्नी, सर्व दिशांना तोंड करणारा आहे. ब्रह्मा, मनु, इंद्र आणि इतर सामर्थ्यशाली—ब्राह्मण विविध वेदयज्ञांनी अग्नीची पूजा करतात. योगी जीवांचा अधिपती, परम प्रभु, त्याच्यावर ध्यान करतात. देवांचा देह बनून, सर्वांचा आत्मा, सर्व वस्तूंमध्ये वास करून, मी भक्तीने माझी पूजा करणाऱ्यांच्या समीप सदैव उपस्थित असतो.