वेदज्ञ लोकांमध्ये शाश्वत, निळ्या कंठाचा महादेव तेजस्वीपणे प्रकाशतो. वेद जाणणारे हे स्थान सूर्य म्हणून ओळखतात, जो वेदांचा मूर्तिमंत स्वरूप आहे. कालाचा अधिपती, दिव्य स्वरूपाचा प्रभू, हा कालाचा संचालन करतो. त्याच्या प्रकाशात सात किरणे प्रमुख मानल्या जातात, आणि या किरणांपासून ग्रहांची उत्पत्ती होते. त्यात एक आहे विश्वव्यचा, आणि दुसरा, सर्वोच्च किरण, संयद्वसु म्हणून ओळखला जातो. सूर्याचा सुपुम्ना नावाचा किरण शीतल तेजाची, म्हणजेच शीतलतेची, पोषण करतो. हरिकेश नावाचा किरण ताऱ्यांना पोषण देतो. विश्वव्यचा नावाचा किरण नेहमी शुक्र ग्रहाचे पोषण करतो. सातवा किरण, सुराट, शनी ग्रहाचे पोषण करतो. हे सर्व किरण सातत्याने वाढतात आणि वाढून सृष्टीला पोषण देतात. तेज आणि अंधाराचा स्वामी असलेला सूर्य हे सर्व किरण स्वतःमध्ये सामावून घेतो. स्थावर आणि जंगम, तसेच नद्यांचे पाणी आणि अशा अनेक गोष्टी सूर्याच्या प्रभावाखाली असतात. या सर्व किरणांमध्ये चारशे अद्भुत स्वरूपाच्या नाड्या आहेत, ज्यातून विविध रूपे प्रकट होतात. हे सर्व किरण 'अमृत' म्हणून ओळखले जातात आणि ते पर्जन्य निर्माण करतात. 'चंद्र' नावाचे सर्व किरण सुवर्णवर्णाचे असतात. 'शुक्र' नावाचे किरण तीन प्रकारचे असून, ते उष्णता निर्माण करतात. सूर्य आपल्या अमृताने तिन्ही प्रकारे देवतांना तृप्त करतो. हिवाळ्यात आणि थंडीच्या ऋतूमध्ये, तो तीन किरणांनी हिमगिरी सोडतो. चैत्र महिन्यात धाता नावाचा किरण, वैशाखात तपन, श्रावणात विवस्वान, आणि प्रौष्ठपदात भाग नावाचा किरण असतो. मार्गशीर्षात मित्र, पौषात शाश्वत विष्णू. पुषण देवाला सहा हजार किरण असतात आणि सप्तभिस नावाचा किरणही तसाच आहे. विवस्वान दहा किरणांनी रक्षण करतो, भाग अकरा किरणांनी. जगाचा सर्जक विष्णू सहा हजार किरणांनी तेजस्वी होतो. हिवाळ्यात सूर्य तांबडा, तर थंडीच्या ऋतूत लाल रंगाचा असतो. सूर्य अमरत्व, अमृत आणि त्रैगुण्य तिन्ही प्रकारे प्रदान करतो. मंगळ, मंध (शनी), राहू आणि केतु हे आठवे मानले जातात. हे सर्व त्यांच्या योग्य क्रमाने, सूर्याशिवाय फिरतात. वारा त्यांना वाहून नेत असल्यामुळे त्याला प्रवाह म्हणतात. डावीकडे आणि उजवीकडे दहा किरण जोडलेले आहेत, म्हणून चंद्र असे नाव प्राप्त झाले आहे. हे वाढणे आणि घटणे नेहमीच निश्चित आणि स्थिर असते. दुसऱ्याचे अंतरंग प्रत्येक दिवशी सातत्याने भरलेले असते. ब्राह्मणहो, सूर्य आपल्या सुषुम्ना नावाच्या एकाच किरणाने प्रकाशतो. पौर्णिमेच्या दिवशी तो पूर्ण दिसतो, दिवसेंदिवस. देवता त्या अमृताचे सेवन करतात, कारण ते अमृतमय अन्न घेतात. दुपारी, पितरांचा समुदाय उरलेल्या भागाचा आस्वाद घेतो. तो शुद्ध, अमृतमय आणि पुण्यदायी सार, म्हणजे चंद्र, हा अमृतस्वरूप आहे. मासिक परिपूर्ण तृप्ती मिळवून पितर संतुष्ट राहतात. हे पाहुण्यांनो, सूर्यामुळेच वाढ आणि घट होते. त्याचा कमळांनी युक्त रथ सर्वत्र फिरतो आणि सृष्टीला तेज देतो.