एकदा पुण्यात्मा आणि विद्वान ऋषींनी तीनही लोकांचा विस्ताराने वर्णन केला. या त्रैलोक्यांत संपूर्ण सृष्टी—देव, असुर, मानव—यांचा समावेश होतो. या सर्वांचा तेज, शक्ती आणि ऐश्वर्य एकाच विश्वात्मक तत्त्वातून प्रकट होतं. त्या तेजस्वी तत्त्वाचा मूळ आणि प्रधान देव सूर्यदेव आहेत; तीनही लोकांचे ते आधारस्तंभ आहेत. सर्व देवतांच्या रूपात विष्णूचे अंश कार्यरत असतात आणि त्या अंशांनी सृष्टीचा कार्यभार चालतो. हे सर्व प्राचीन, वेदांच्या छंदांनी आणि ब्रह्मस्वरूपाने युक्त आहे. गंधर्व, अप्सरा, नागांचे अधिपती, राक्षस—हे सर्व मिळून, तसेच विवस्वान, पूषा, पर्जन्य, अंशु—हेही ऋतूंच्या आरंभापासून सूर्याची योग्य प्रकारे उपासना, सेवा आणि पोषण करतात. भारद्वाज, गौतम, कश्यप आणि क्रतु हे ऋषी विविध छंदांनी, योग्य अनुक्रमाने, त्या परमदेवतेची स्तुती करतात. रथस्वान, वरुण, सुशेण आणि सेनाजित हे देवाधिदेवांच्या रथाचा लगाम सांभाळतात. नाग, वाघ, घोडा, वारा, वीज आणि सूर्य—हे सर्व प्रमुख राक्षस योग्य क्रमाने पुढे जातात. इलापत्र, शंखपाल, ऐरावत, कंबळ आणि अश्वतर—हेही सूर्यदेवांना योग्य प्रकारे वाहून नेतात. उग्रसेन, वसुरुचि, अर्वाव, असुरथ हे विविध स्वरांमध्ये—षड्जपासून सुरू होणाऱ्या—भानूची स्तुती करतात. मेनका, सहजंया, प्रम्लोचा, पूर्वचित्ती आणि तिलोत्तमा या अप्सरा महान सूर्यदेवतेला प्रसन्न करतात. या सर्वजण आपल्या तेजाने त्या तेजराशीस—सूर्याला—पोषित करतात. गंधर्व आणि अप्सरा नृत्य व गाण्याने सूर्याची सेवा करतात. नाग सूर्यदेवांना वाहून नेतात आणि राक्षसही त्यांच्या सेवेत असतात. हे सर्व प्राणी आणि असुर, जीवांच्या अशुभ कर्मांचा नाश करतात. सूर्य नेहमी दिव्य रथावर आरूढ राहून वाऱ्याच्या वेगाने इच्छेनुसार संचार करतो. त्या रथावर एक देवी सर्व प्राण्यांचे युगाच्या शेवटपर्यंत रक्षण करते. प्रत्येकजण आपल्या स्वभावानुसार आणि योग्यतेनुसार त्या प्रभूचे तेज प्रकट करतो. सूर्यदेव पितर, देव, मानव आणि इतर सर्वांचा पोषणकर्ता आहे. निळ्या कंठाचा शाश्वत महादेव वेदज्ञांमध्ये तेजाने प्रकाशित होतो. वेदज्ञ ती जागा सूर्यरूप, वेदस्वरूप म्हणून जाणतात. कालाचा प्रभू, ज्याचे रूप दिव्य आहे, तोच काळाचे नियमन करतो. त्याच्या सात किरणांपैकी प्रत्येक ग्रहांचा मूळ आहे आणि ते सर्वश्रेष्ठ मानले जातात. त्यात 'विश्वव्याचा' आणि 'संयद्वसु' हे दोन प्रमुख किरण आहेत. 'सुपुम्न' नावाचा सूर्यकिरण शीतल प्रकाशाचे पोषण करतो. 'हरिकेश' नावाचा किरण तारकांना पोसतो. 'विश्वव्याचा' नावाचा किरण शुक्रग्रहाचे पोषण करतो. सातवा किरण 'सुराट' हा शनीग्रहाचे पोषण करतो. हे सर्व किरण नेहमी वाढत राहतात आणि वाढून सृष्टीचे पोषण करतात. अशा प्रकारे, सूर्यदेव, त्यांचे तेज, त्यांची सेवा करणारे देव, ऋषी, गंधर्व, अप्सरा, नाग, राक्षस आणि त्यांच्या किरणांनी संपूर्ण सृष्टीचे पालन व पोषण अविरतपणे चालू असते.