मुकुंद, अत्यंत पुण्यात्मा, युद्धात इंद्राशी समसमान होता. युवनाश्वाचा पुत्र हरित, आणि त्याचा पुत्र हारित होता. नर्मदा नदीतून संभूतीचा जन्म झाला, तो हारिताचा पुत्र होता. अनरण्याचा पुत्र बृहदश्व, आणि त्याचा पुत्र हर्यश्व होता. त्याच्या कृपेने, सूर्यदेवाच्या भक्तीत रमणारा धर्मनिष्ठ पुत्र त्याला प्राप्त झाला. त्या पुत्राने शत्रूंना पराभूत करणारा, अतुलनीय त्रिधन्वन नावाचा पुत्र मिळवला. त्रिधन्वन हा विद्येच्या अध्ययनात तल्लीन, दानशील, संयमी आणि धर्मनिष्ठ होता. वसिष्ठ, कश्यप आणि इंद्र यांच्या नेतृत्वाखाली देवांनी यथायोग्य यज्ञ पूर्ण केला. त्रिधन्वनने वसिष्ठ आणि इतर श्रेष्ठ ब्राह्मणांचा सन्मान केला. त्याने विचारले, "हे सर्वज्ञानी, यज्ञ, तप किंवा संन्यास—यातील सर्वोच्च काय?" त्याचे उत्तर आले: "यज्ञाने यज्ञेश्वराची पूजा करून, संयमी व्यक्तीने नंतर वनात जावे. उत्तम देवांची यज्ञाने पूजा करून, संन्यास जीवनात प्रवेश करावा." हजार किरणांचा सूर्य, तपाने पूजिला, मोक्ष प्राप्त होतो. त्या बीजाने, धन्य प्रभूची, देवाची तपाने पूजा होते. रुद्राची तीव्र तपानेच पूजा होते, इतर यज्ञांनी नाही. तपाचा प्रभू, सर्व देवांचा स्वरूप, तपानेच पूजिला जातो. महान तप करून, त्या महान प्रभूची पूजा होते. तो सनातन देव, देवांचा देव, तपानेच पूजिला जातो. सर्वोच्च योगी, तपाने प्रसन्न होतो. शास्त्रात तपाशिवाय धर्म दिसत नाही. त्याने सर्वांना सन्मानपूर्वक निरोप दिला आणि त्रिधन्वनशी बोलला. सूर्याच्या मध्यभागी स्थित असलेला महान प्राणस्वरूप पुरुष, आणि पृथ्वीवर चार वर्णांची व्यवस्था असलेली संपूर्ण भूमी—त्रिधन्वन पापरहित, वनात गेला, सर्वोच्च तप करण्यासाठी. मूळ, कंद आणि फळावर निर्वाह करत, त्याने देवांची तपस्वी आहाराने पूजा केली. त्याने मनाने सावित्री देवीची, वेदांची जननी, जप केला. हिरण्यगर्भ, विश्वाचा आत्मा, स्वतः त्या ठिकाणी आला. त्याने त्रिधन्वनच्या पायांवर डोके टेकवले, त्याचे नाव उच्चारले. "हे सुवर्णमूर्ती, हजार डोळ्यांचे, सृष्टीकर्ता, मी तुझी स्तुती करतो. हे ज्ञानाचे मूर्तिमंत स्वरूप, सांख्य आणि योगाने प्राप्त होणारे, नमस्कार. हे आदिपुरुष, प्राचीन, योग्यांचा गुरु, नमस्कार." हिरण्यगर्भ म्हणाला, "हे शुभ, वर माग; मी वरद आहे." त्रिधन्वन म्हणाला, "माझे आयुष्य आणखी शंभर वर्षांनी, थोडे अधिक वाढव." हिरण्यगर्भ प्रसन्न होऊन त्याला स्पर्श केला आणि तेथेच अदृश्य झाला. त्रिधन्वन शांत, दिवसातून तीन वेळा स्नान करून, मूळ, कंद, फळावर निर्वाह करत होता. सूर्याच्या मंडलात एक महान योगी प्रकट झाला. ब्रह्मा, स्वयंभू, अनादी-अनंत, हे पाहून आश्चर्यचकित झाला. एका क्षणात त्याने तो सर्वोच्च प्रभू, पुरुष पाहिला. त्याने हराला पाहिले, ज्याचे शरीर अर्धा पुरुष, अर्धा स्त्री, चंद्रासारखे चमकत होते. तो लाल वस्त्रात, लाल रंगाचा, लाल फुलांच्या माळा व लाल उटणे लावलेला, शोभेने सजला होता.