കിം കാര്യം കാരണം കസ്ത്വം പ്രവൃത്തിശ്ചാപി കാ തവ
എന്താണ് ഫലം, എന്താണ് കാരണം, നീ ആരാണ്, നിന്റെ പ്രവർത്തി എന്താണ്?
നിത്യാനന്ദം സ്വയഞ്ജ്യോതിരക്ഷരം തമസഃ പരമ്
അവൻ ശാശ്വതാനന്ദം, സ്വയം പ്രകാശം, നശിക്കാത്തത്, അന്ധകാരത്തിന് അതീതം.
കാര്യം ജഗദഥാവ്യക്തം കാരണം ശുദ്ധമക്ഷരമ്
ഫലമായത് ഈ ലോകവും അവ്യക്തവും ആണു; കാരണം ശുദ്ധവും നശിക്കാത്തതുമാണ്.
സര്ഗസ്ഥിത്യന്തകര്തൃത്വം പ്രവൃത്തിര്മമ ഗീയതേ
സൃഷ്ടി, നിലനിൽപ്പ്, ലയം — ഇതാണ് എന്റെ പ്രവർത്തി എന്ന് പറയുന്നു.
തതസ്ത്വം കര്മയോഗേന ശാശ്വതം സമ്യഗര്ചയ
അതുകൊണ്ട് നീ കര്മ്മയോഗം വഴി ശാശ്വതനെ യഥാവിധി ആരാധിക്കണം.
ജ്ഞാനം ച കീദൃശം ദിവ്യം ഭാവനാത്രയസംസ്ഥിതമ്
ദിവ്യമായ ജ്ഞാനം എങ്ങനെയാണ്, ഭാവനയുടെ മൂന്നു രൂപങ്ങളിലും നിലകൊള്ളുന്നത്?
കാനി തേഷാം പ്രമാണാനി പാവനാനി വ്രതാനി ച
അവയുടെ ശരിയായ തെളിവുകളും, ശുദ്ധീകരിക്കുന്ന വ്രതങ്ങളും എന്തൊക്കെയാണ്?
ബ്രൂഹി മേ പുണ്ഡരീകാക്ഷ യഥാവദധുനാഖിലമ്
കമലനയനാ, ദയവായി എല്ലാം യഥാർത്ഥത്തിൽ തന്നേ ഇപ്പോൾ എനിക്ക് പറയൂ.
യഥാവദഖിലം സര്വമവോചം മുനിപുങ്ഗവാഃ
മഹർഷിമാരേ, ഞാൻ എല്ലാം പൂർണ്ണമായും യഥാവിധി പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു.
അനുഗൃഹ്യ ച തം വിപ്രം തത്രൈവാന്തര്ഹിതോ ഽഭവമ്
അവൻ ആ ബ്രാഹ്മണനെ അനുഗ്രഹിച്ച് അവിടത്തുവെച്ച് അദൃശ്യനായി.
ആരാധയാമാസ പരം ഭാവപൂതഃ സമാഹിതഃ
ശുദ്ധമായ മനസ്സോടെ, ഏകാഗ്രതയോടെ, അവൻ പരമേശ്വരനെ ആരാധിച്ചു.
സംന്യസ്യ സര്വകര്മാണി പരം വൈരാഗ്യമാശ്രിതഃ
എല്ലാ കര്മ്മങ്ങളും ഉപേക്ഷിച്ച്, പരമമായ വൈരാഗ്യത്തിൽ അഭയം പ്രാപിച്ചു.
സംപ്രാപ്യ ഭാവനാമന്ത്യാം ബ്രാഹ്മീമക്ഷരപൂര്വികാമ്
ബ്രഹ്മത്തിന്റെ അക്ഷരമായതിൽ നിന്ന് ആരംഭിച്ച്, അവൻ അന്തിമ ഭാവനയിലേക്ക് എത്തി.
യം വിനിദ്രാ ജിതശ്വാസാഃ കാങ്ക്ഷന്തേ മോക്ഷകാങ്ക്ഷിണഃ
ഉറക്കം ഇല്ലാതെ, ശ്വാസം ജയിച്ച, മോക്ഷം ആഗ്രഹിക്കുന്നവർ ആഗ്രഹിക്കുന്ന അവസ്ഥയാണത്.
ആകാശേനൈവ വിപ്രേന്ദ്രോ യോഗൈശ്വര്യപ്രഭാവതഃ
യോഗശക്തിയുടെ പ്രഭാവത്തിൽ, ആ ബ്രാഹ്മണശ്രേഷ്ഠൻ ആകാശത്തിലൂടെ സഞ്ചരിച്ചു.
ദൃഷ്ട്വാന്യേ പഥി യോഗീന്ദ്രം സിദ്ധാ ബ്രഹ്മര്ഷയോ യയുഃ
പാതയിൽ യോഗീശ്വരനെ കണ്ടു, സിദ്ധന്മാരും ബ്രഹ്മർഷിമാരും അടുത്തെത്തി.
സ്ഥാനം തദ്യോഗിഭിര്ജുഷ്ടം യത്രാസ്തേ പരമഃ പുമാന്
യോഗിമാർ പ്രിയപ്പെട്ടതും, പരമപുരുഷൻ വസിക്കുന്നതുമായ സ്ഥലം അതാണ്.
വിവേശ ചാന്തര്ഭവനം ദേവാനാം ച ദുരാസദമ്
അവൻ ദേവന്മാർക്കും പ്രാപ്തിയില്ലാത്ത ആന്തരിക ഭവനത്തിൽ പ്രവേശിച്ചു.
അനാദിനിധനം ദേവം ദേവദേവം പിതാമഹമ്
ആദിയും അന്തവും ഇല്ലാത്ത ദേവനെയും, ദേവന്മാരുടെ ദേവനെയും, പിതാമഹനെയും—
തന്മധ്യേ പുരുഷം പൂര്വമപശ്യത് പരമം പദമ്
അതിനുള്ളിൽ ആദിമനുഷ്യനായ പരമപദം അവൻ കണ്ടു.
ചതുര്മുഖമുദാരാങ്ഗമര്ചിഭിരുപശോഭിതമ്
നാലുമുഖങ്ങളുമായി, ഉജ്ജ്വലമായ രൂപത്തിൽ, ജ്വാലകളാൽ ഭാസുരനായി—
പ്രത്യുദ്ഗമ്യ സ്വയം ദേവോ വിശ്വാത്മാ പരിഷസ്വജേ
സ്വയം ദേവൻ, സർവ്വാത്മാവായവൻ, സമീപിച്ചു അവനെ അങ്കത്തിലേറ്റു.
ഋഗ്യജുഃ സാമസംജ്ഞം തത് പവിത്രമമലം പദമ്
ആ ശുദ്ധവും കളങ്കരഹിതവുമായ പദം ഋക്, യജുർ, സാമ എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നു.
ബ്രഹ്മതേജോമയം ശ്രീമന്നിഷ്ഠാ ചൈവ മനീഷിണാമ്
അത് ബ്രഹ്മത്തിന്റെ പ്രകാശത്തിൽ നിന്നുള്ളതും, ഭംഗിയുള്ളതും, ജ്ഞാനികൾക്ക് ആശ്രയവുമാണ്.
അപശ്യദൈശ്വരം തേജഃ ശാന്തം സര്വത്രഗം ശിവമ്
അവൻ ദൈവികമായ പ്രകാശം കണ്ടു—ശാന്തവും എല്ലായിടത്തും വ്യാപിച്ചും മംഗളകരവുമായതും.
ആനന്ദമചലം ബ്രഹ്മ സ്ഥാനം തത്പാരമേശ്വരമ്
അത് ആനന്ദവും അചഞ്ചലവുമായ ബ്രഹ്മവും പരമേശ്വരന്റെ പരമപദവുമാണ്.
പ്രാപ്തവാനാത്മനോ ധാമ യത്തന്മോക്ഷാഖ്യമവ്യയമ്
അവൻ ആത്മാവിന്റെ ആ വാസസ്ഥലമായ, മോക്ഷം എന്ന അക്ഷയമായ അവസ്ഥയെ പ്രാപിച്ചു.
സമാശ്രിത്യാന്തിമം ഭാവം മായാം ലക്ഷ്മീം തരേദ് ബുധഃ
അവസാനഭാവത്തിൽ ആശ്രയം പ്രാപിച്ചാൽ, ജ്ഞാനി മായയായ ലക്ഷ്മിയെ കടന്ന് പോകുന്നു.
ശക്രേണ സഹിതാഃ സര്വേ പപ്രച്ഛുര്ഗരുഡധ്വജമ്
ശക്രനോടൊപ്പം എല്ലാവരും ചേർന്ന്, ഗരുഡധ്വജനോടു ചോദിച്ചു.
തദ് വദാശേഷമസ്മാകം യദുക്തം ഭവതാ പുരാ
നീ മുമ്പ് പറഞ്ഞതെല്ലാം ഞങ്ങൾക്ക് വീണ്ടും വിശദമായി പറയണം.