കൂര്മപുരാണമ്

ശിവാ സതീ ഹൈമവതീ യഥാവദ് ബ്രൂഹി പൃച്ഛതാമ്

ശിവയേ, സതിയേ, ഹിമവാന്റെ മകളേ, ചോദിക്കുന്നവർക്കു യഥാർത്ഥത്തിൽ പറഞ്ഞുതരിക.

പ്രത്യുവാച മഹായോഗീ ധ്യാത്വാ സ്വം പരമം പദമ്

മഹായോഗി തൻറെ പരമാവസ്ഥയിൽ ധ്യാനിച്ച് ഉത്തരം പറഞ്ഞു.

രഹസ്യമേതദ് വിജ്ഞാനം ഗോപനീയം വിശേഷതഃ

ഇത് രഹസ്യമായ വിജ്ഞാനമാണ്, പ്രത്യേകിച്ച് മറച്ചു വയ്ക്കേണ്ടതും.

സംസാരാര്ണവമഗ്നാനാം ജന്തൂനാമേകമോചനമ്

സംസാരസമുദ്രത്തിൽ മുങ്ങിയ ജീവികൾക്ക് ഇതാണ് ഏക മോക്ഷം.

വ്യോമസംജ്ഞാ പരാ കാഷ്ഠാ സേയം ഹൈമവതീ മതാ

'വ്യോമം' എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്ന പരമാവസ്ഥയെ 'ഹൈമവതീ' എന്നാണ് പറയുന്നത്.

ഏകാനേകവിഭാഗസ്ഥാ ജ്ഞാനരൂപാതിലാലസാ

ഏകതയും അനേകതയും ഒരുപോലെ ഉൾക്കൊണ്ട്, ജ്ഞാനത്തിന്റെ രൂപത്തിൽ അതിയായ ആസ്വാദനത്തോടെ അവൾ നിലകൊള്ളുന്നു.

സ്വാഭാവികീ ച തന്മൂലാ പ്രഭാ ഭാനോരിവാമലാ

സ്വാഭാവികവും അതിൽ നിന്നുമുള്ളതും ആയ അവളുടെ പ്രകാശം സൂര്യന്റെ വെളിച്ചംപോലെ നിർമലമാണ്.

പരാവരേണ രൂപേണ ക്രീഡതേ തസ്യ സന്നിധൌ

ഉയർന്നതും താഴ്ന്നതുമായ രൂപത്തിൽ അവൾ അവന്റെ സാന്നിധ്യത്തിൽ കളിക്കുന്നു.

ന കാര്യം നാപി കരണമീശ്വരസ്യേതി സൂരയഃ

ഈശ്വരനു പ്രവർത്തിയും ഉപകരണവും ഇല്ലെന്ന് ജ്ഞാനികൾ പറയുന്നു.

അധിഷ്ഠാനവശാത് തസ്യാഃ ശൃണുധ്വം മുനിപുങ്ഗവാഃ

അവൾ ആധാരമായതിനാൽ, മഹർഷികളേ, ഇനി പറയുന്നതു ശ്രദ്ധിക്കൂ.

ചതുര്വ്യൂഹസ്തതോ ദേവഃ പ്രോച്യതേ പരമേശ്വരഃ

അതിനാൽ പരമേശ്വരൻ നാലു രൂപങ്ങളോടെ നിലകൊള്ളുന്നവനെന്ന് പറയുന്നു.

ചതുര്ഷ്വപി ച വേദേഷു ചതുര്മൂര്തിര്മഹേശ്വരഃ

നാലു വേദങ്ങളിലും മഹേശ്വരൻ നാലു രൂപങ്ങളിലാണുള്ളത്.

തത്സമ്ബന്ധാദനന്തായാ രുദ്രേണ പരമാത്മനാ

അനന്തതയുമായി ബന്ധമുള്ളതിനാൽ, രുദ്രൻ പരമാത്മാവാണ്.

പ്രോച്യതേ ഭഗവാന് കാലോ ഹരിഃ പ്രാണോ മഹേശ്വരഃ

അങ്ങനെ, ഭഗവാൻ കാലൻ, ഹരി, പ്രാണൻ, മഹേശ്വരൻ എന്നിങ്ങനെ വിളിക്കപ്പെടുന്നു.

സ കാലോ ഽഗ്നിര്ഹരോ രുദ്രോ ഗീയതേ വേദവാദിഭിഃ

ആ കാലത്തെ വേദപണ്ഡിതർ അഗ്നി, ഹരൻ, രുദ്രൻ എന്നിങ്ങനെ ഗാനം ചെയ്യുന്നു.

സര്വേ കാലസ്യ വശഗാ ന കാലഃ കസ്യചിദ് വശേ

എല്ലാവരും കാലത്തിന്റെ അധികാരത്തിലാണ്; കാലം ആരുടെയും അധികാരത്തിൽ ഇല്ല.

കാലേനാന്യാനി തത്ത്വാനി സമാവിഷ്ടാനി യോഗിനാ

കാലംകൊണ്ടു മറ്റുള്ള തത്വങ്ങളിൽ യോഗി പ്രവേശിക്കുന്നു.

തയേദം ഭ്രാമയേദീശോ മായാവീ പുരുഷോത്തമഃ

അവളാൽ ഈശ്വരൻ, മഹാമായാവി, ഈ ലോകം ചുറ്റിച്ചറക്കുന്നു.

വൈശ്വരൂപ്യം മഹേശസ്യ സര്വദാ സംപ്രകാശയേത്

അവൻ മഹേശന്റെ വൈശ്വരൂപ്യം എല്ലായ്പ്പോഴും വെളിപ്പെടുത്തുന്നു.

ജ്ഞാനശക്തിഃ ക്രിയാശക്തിഃ പ്രാണശക്തിരിതി ത്രയമ്

ജ്ഞാനശക്തി, ക്രിയാശക്തി, പ്രാണശക്തി — ഈ മൂന്ന് ശക്തികളാണ്.

മായയൈവാഥ വിപ്രേന്ദ്രാഃ സാ ചാനാദിരനന്തയാ

മഹാഭാഗ്യശാലികളായ ബ്രാഹ്മണരേ, ഈ ശക്തികൾ മായയാൽ മാത്രമാണ്, അവൾ ആദിയില്ലാത്തതും അനന്തവുമാണ്.

മായാവീ സര്വശക്തീശഃ കാലഃ കാലകാരഃ പ്രഭുഃ

മായാവി, സർവ്വശക്തികളുടെ അധിപൻ, കാലൻ, കാലത്തിന്റെ സ്രഷ്ടാവ്, പ്രഭു — ഇവയൊക്കെയാണ്.

കാലഃ സ്ഥാപയതേ വിശ്വം കാലാധീനമിദം ജഗത്

കാലം വിശ്വത്തെ നിലനിറുത്തുന്നു; ഈ ലോകം കാലത്തിന് അധീനമാണ്.

അനന്തസ്യാഖിലേശസ്യ ശംഭോഃ കാലാത്മനഃ പ്രഭോഃ

അനന്തനും എല്ലാം നിയന്ത്രിക്കുന്നവനും, ശംഭുവും, കാലസ്വരൂപനായ പ്രഭുവും,

ഏകാ സര്വഗതാനന്താ കേവലാ നിഷ്കലാ ശിവാ

ഒന്ന് മാത്രം, എല്ലായിടത്തും വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നതും, അനന്തമായതും, ഏകമായതും, ഭാഗങ്ങളില്ലാത്തതും, ശുഭമായതുമായ ശക്തിയാണ്.

ശക്തയഃ ശക്തിമന്തോ ഽന്യേ സര്വശക്തിസമുദ്ഭവാഃ

മറ്റുള്ള എല്ലാ ശക്തികളും, ശക്തിയുള്ളവയാകുമ്പോഴും, ആ പരമശക്തിയിൽ നിന്നാണ് ഉദ്ഭവിക്കുന്നത്.

അഭേദം ചാനുപശ്യന്തി യോഗിനസ്തത്ത്വചിന്തകാഃ

തത്വചിന്തയിൽ ലീനരായ യോഗികൾ അവയിൽ യാതൊരു ഭേദവും കാണുന്നില്ല.

വിശേഷഃ കഥ്യതേ ചായം പുരാണേ ബ്രഹ്മവാദിഭിഃ

എങ്കിലും ഈ വ്യത്യാസം പുരാണങ്ങളിൽ ബ്രഹ്മജ്ഞാനികൾ വിശദീകരിച്ചിരിക്കുന്നു.

പ്രോച്യതേ ഭഗവാന് ഭോക്താ കപര്ദേ നീലലോഹിതഃ

ഭഗവാൻ, അനുഭവിക്കുന്നവൻ, കപർദിയും നീലചുവപ്പുമുള്ളവനും എന്നു വിളിക്കപ്പെടുന്നു.