കൂര്മപുരാണമ്

സഹസ്രഹസ്തചരണഃ സഹസ്രാര്ചിര്മഹാഭുജഃ

ആയിരം കൈകളും കാലുകളും ആയിരം കിരണങ്ങളും ഉള്ള മഹാബലശാലിയാണ് അവൻ.

ത്രിശൂലീ കൃത്തിവസനോ യോഗമൈശ്വരമാസ്ഥിതഃ

ത്രിശൂലം പിടിച്ച് കപടവസ്ത്രം ധരിച്ച് യോഗാധിപത്യത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്നു.

കരോതി താണ്ഡവം ദേവീമാലോക്യ പരമേശ്വരഃ

പരമേശ്വരൻ ദേവിയെ നോക്കി താണ്ഡവനൃത്തം ചെയ്യുന്നു.

യോഗമാസ്ഥായ ദേവസ്യ ദേഹമായാതി ശൂലിനഃ

യോഗത്തിൽ ലയിച്ച്, ശൂലധാരിയുടെ ശരീരത്തിൽ പ്രവേശിക്കുന്നു.

ജ്യോതിഃ സ്വഭാവം ഭഗവാന് ദഗ്ധ്വാ ബ്രഹ്മാണ്ഡമണ്ഡലമ്

പ്രകാശസ്വഭാവനായ ഭഗവാൻ ബ്രഹ്മാണ്ഡം മുഴുവൻ ദഹിപ്പിക്കുന്നു.

ഗുണൈരശേഷൈഃ പൃഥിവീവിലയം യാതി വാരിഷു

എല്ലാ ഗുണങ്ങളോടും കൂടി ഭൂമി വെള്ളത്തിൽ ലയിക്കുന്നു.

തേജസ്തു ഗുണസംയുക്തം വായൌ സംയാതി സംക്ഷയമ്

ഗുണങ്ങളോടുകൂടിയ അഗ്‌നി വായുവിൽ ലയിച്ച് അപ്രത്യക്ഷമാകുന്നു.

ഭൂതാദൌ ച തഥാകാശം ലീയതേ ഗുണസംയുതമ്

ഭൂതത്തിൽ ആകാശം അതിന്റെ ഗുണങ്ങളോടെ ലയിക്കുന്നു.

വൈകാരികേ ദേവഗണാഃ പ്രലംയ യാന്തി സത്തമാഃ

വൈകാരികത്തിൽ നിന്ന് ഉത്ഭവിച്ച ദേവഗണങ്ങൾ, ശുദ്ധമായ സത്ത്വസ്വഭാവമുള്ളവർ, അതിൽ ലയിക്കുന്നു.

ത്രിവിധോ ഽയമഹങ്കാരോ മഹതി പ്രലംയ വ്രജേത്

ഈ മൂന്നു വിധത്തിലുള്ള അഹങ്കാരം മഹത്ത്വത്തിൽ ലയിക്കുന്നു.

അവ്യക്തം ജഗതോ യോനിഃ സംഹരേദേകമവ്യയമ്

അവ്യക്തം എന്നത് ലോകത്തിന്റെ ഉദ്ഭവസ്ഥാനം; അതെല്ലാം ഒരേ അക്ഷരത്തിൽ ലയിപ്പിക്കുന്നു.

വിയോജയതി ചാന്യോന്യം പ്രധാനം പുരുഷം പരമ്

പ്രധാനവും പരമപുരുഷനും തമ്മിൽ വേർതിരിക്കുന്നു.

മഹേശ്വരേച്ഛാജനിതോ ന സ്വയം വിദ്യതേ ലയഃ

മഹേശ്വരന്റെ ഇച്ഛയാൽ മാത്രമേ ലയം ഉണ്ടാകൂ; അതു സ്വയം സംഭവിക്കുന്നില്ല.

പ്രധാനം ജഗതോ യോനിര്മായാതത്ത്വമചേതനമ്

പ്രധാനമാണ് ലോകത്തിന്റെ ഉദ്ഭവം; അതു മായാതത്വവും ജഡവുമാണ്.

ഗീയതേ മുനിഭിഃ സാക്ഷീ മഹാനേകഃ പിതാമഹഃ

മഹത്തായ, അനേകസ്വരൂപമുള്ള സാക്ഷിയെ, സർവ്വപിതാമഹനായി, മുനികൾ പാടുന്നു.

പ്രധാനാദ്യം വിശേഷാന്തം ദഹേദ് രുദ്ര ഇതി ശ്രുതിഃ

പ്രധാനത്തിൽ നിന്ന് വിശേഷം വരെ എല്ലാം രുദ്രൻ ദഹിപ്പിക്കുന്നു എന്നു ശ്രുതി പറയുന്നു.

ആത്യന്തികം ചൈവ ലയം വിദധാതീഹ ശങ്കരഃ

ഇവിടെ ശങ്കരൻ ആത്യന്തികമായ ലയം സൃഷ്ടിക്കുന്നു.

സ്ഥാപികാ മോഹനീ ശക്തിര്നാരായണ ഇതി ശ്രുതിഃ

സ്ഥാപിക്കുകയും മോഹിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന ശക്തിയെ നാരായണൻ എന്നു ശ്രുതി വിളിക്കുന്നു.

സൃജേദശേഷം പ്രകൃതേസ്തന്മയഃ പഞ്ചവിംശകഃ

അവൻ പ്രകൃതിയിൽ നിന്ന്, ഇരുപത്തഞ്ച് തത്വങ്ങളാൽ ഘടിതമായ എല്ലാം സൃഷ്ടിക്കുന്നു.

ശക്തയോ ബ്രഹ്മവിണ്വീശാ ഭുക്തിമുക്തിഫലപ്രദാഃ

ബ്രഹ്മാവ്, വിഷ്ണു, ഈശ്വരൻ എന്നീ ശക്തികൾ അനുഭവവും മോക്ഷഫലവും നൽകുന്നു.

ഏകമേവാക്ഷരം തത്ത്വം പുംപ്രധാനേശ്വരാത്മകമ്

ഒരേ അക്ഷരമായ തത്വം മാത്രമേയുള്ളു; അത് പുരുഷൻ, പ്രധാനം, ഈശ്വരൻ എന്നിവയുടെ സാരമാണ്.

ഇജ്യന്തേ വിവിധൈര്യജ്ഞൈഃ ശക്രാദിത്യാദയോ ഽമരാഃ

ഇന്ദ്രൻ, ആദിത്യൻ തുടങ്ങിയ അമരന്മാർ വിവിധ യജ്ഞങ്ങളാൽ ആരാധിക്കപ്പെടുന്നു.

കഥ്യന്തേ ചൈവ മാഹാത്മ്യാച്ഛക്തിരേകൈവ നിര്ഗുണാഃ

മഹത്വം കൊണ്ടു, ഗുണങ്ങൾ ഇല്ലാത്ത ഏകശക്തിയെക്കുറിച്ചാണ് പറയുന്നത്.

കരോതി ദേഹാന് വിവിധാന് ഗ്രസതേ ചൈവ ലീലയാ

അത് വിവിധ ശരീരങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുകയും, ലീലയായി അവയെ അകത്താക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.

സര്വകാമപ്രദോ രുദ്ര ഇത്യേഷാ വൈദികീ ശ്രുതിഃ

സർവ്വകാമങ്ങൾ നൽകുന്നവൻ രുദ്രനാണ് എന്നു വൈദികശ്രുതി പറയുന്നു.

പ്രാധാന്യേന സ്മൃതാ ദേവാഃ ശക്തയഃ പരമാത്മനഃ

പരമാത്മാവിന്റെ പ്രധാന ശക്തികളായി ദേവന്മാരെ ഓർക്കുന്നു.

ഗീയതേ സര്വശക്ത്യാത്മാ ശൂലപാണിര്മഹേശ്വരഃ

മഹേശ്വരൻ, ത്രിശൂലം കൈവശമുള്ളവൻ, എല്ലാ ശക്തികളുടെയും സാക്ഷാത്കാരനെന്നു പാടപ്പെടുന്നു.

ഇന്ദ്രമേകേ പരേ വിശ്വാന് ബ്രഹ്മാണമപരേ ജഗുഃ

ചിലർ ഇന്ദ്രനെ പരമനായി പറയുന്നു, മറ്റുചിലർ വിഷ്ണുവിനെ പുകഴ്ത്തുന്നു, മറ്റൊരുവിഭാഗം ബ്രഹ്മാവിനെ മഹത്വപ്പെടുത്തുന്നു.

ഏകസ്യൈവാഥ രുദ്രസ്യ ഭേദാസ്തേ പരികീര്തിതാഃ

രുദ്രന്റെ വിവിധ രൂപങ്ങൾ മാത്രം ഇവിടെ വിശദീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്.