ഗത്വാ പ്രാണാന് പരിത്യജ്യ ഗാണപത്യമവാപ്നുയാത്
അവിടെ ചെന്നു ജീവൻ വിട്ടാൽ, ഗണപതിയുടെ സ്ഥിതിയിൽ എത്തും.
തത്ര സന്നിഹിതഃ ശ്രീമാന് ഭഗവാന് നകുലീശ്വരഃ
അവിടെ ശ്രീമാനായ ഭഗവാൻ നകുലീശ്വരൻ സന്നിഹിതനാണ്.
ദേവ്യാ സഹ മഹാദേവോ നിത്യം ശിഷ്യൈശ്ച സംവൃതഃ
ദേവിയോടൊപ്പം മഹാദേവൻ ശിഷ്യന്മാരാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട് എപ്പോഴും അവിടെയുണ്ട്.
സര്വപാപൈര്വിമുച്യേത മൃതസ്തജ്ജ്ഞാനമാപ്നുയാത്
അവിടെ എല്ലാ പാപങ്ങളിൽ നിന്നും മോചിതനാകുന്നു; അവിടെ മരിച്ചാൽ ആ ജ്ഞാനം ലഭിക്കും.
ഭീമേശ്വരമിതി ഖ്യാതം ഗത്വാ മുഞ്ചതി പാതകമ്
ഭീമേശ്വരമെന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്ന ആ സ്ഥലത്ത് ചെന്നാൽ, പാപം വിട്ടു പോകും.
തത്ര സ്നാത്വാ ച പീത്വാ ച മുച്യതേ ബ്രഹ്മഹത്യയാ
അവിടെ സ്നാനം ചെയ്ത് വെള്ളം കുടിച്ചാൽ, ബ്രാഹ്മണഹത്യാപാപം പോലും മോചിക്കപ്പെടും.
നാമ്നാവാരാണസീ ദിവ്യാ കോടികോട്യയുതാധികാ
അവളുടെ പേര് ദിവ്യമായ വാരാണസി, കോടികൾക്കുമപ്പുറം മഹത്വമുള്ളത്.
നാന്യത്ര ലഭ്യതേ മുക്തിര്യോഗിനാപ്യേകജന്മനാ
മറ്റെവിടെയും, യോഗിമാർക്ക് പോലും, ഒരു ജന്മത്തിൽ മോക്ഷം ലഭ്യമല്ല.
ഗത്വാ സംക്ഷാലയേത് പാപം ജന്മാന്തരശതൈഃ കൃതമ്
അവിടെ ചെന്നാൽ, നൂറുകണക്കിന് ജന്മങ്ങളിൽ ചെയ്ത പാപങ്ങൾ കഴുകിക്കളയാം.
ന തസ്യ ഫലതേ തീര്ഥമഹി ലോകേ പരത്ര ച
അവനു ഈ ലോകത്തും പരലോകത്തും തീർത്ഥഫലം ലഭിക്കില്ല.
പ്രകുര്യാത് തീര്ഥസംസേവാം യേ ചാന്യേ താദൃശാ ജനാഃ
അങ്ങനെയുള്ള മറ്റു ആളുകളും തീർത്ഥസേവനം ചെയ്താൽ,
സര്വപാപവിനിര്മുക്തോ യഥോക്താം ഗതിമാപ്നുയാത്
എല്ലാ പാപങ്ങളിൽ നിന്നും മോചിതനായി, പറഞ്ഞിരിക്കുന്ന ഗതി ലഭിക്കും.
വിധായ വൃത്തിം പുത്രാണാം ഭാര്യാം തേഷു നിധായ ച
മക്കളുടെ ഉപജീവനം ഉറപ്പാക്കി, ഭാര്യയെ അവരുടെ കയ്യിൽ ഏൽപ്പിച്ചശേഷം,
യഃ പഠേച്ഛൃണുയാദ് വാപി മുച്യതേ സര്വപാതകൈഃ
ഇത് ആരെങ്കിലും വായിച്ചാലോ, കേട്ടാലോ, എല്ലാ പാപങ്ങളിൽ നിന്നും മോചനം ലഭിക്കും.
കൂര്മരൂപധരം ദേവം പപ്രച്ഛുര്മുനയഃ പ്രഭുമ്
കൂർമരൂപം ധരിച്ച ദൈവത്തോടാണ് മുനികൾ ചോദിച്ചത്.
ലോകാനാം സര്ഗവിസ്താരം വംശമന്വന്തരാണി ച
ലോകങ്ങളുടെ സൃഷ്ടിയും വ്യാപനവും, വംശങ്ങളും മന്വന്തരങ്ങളും അവർ ചോദിച്ചു.
ഭൂതാനാം ഭൂതഭവ്യേശ യഥാ പൂര്വം ത്വയോദിതമ്
ഭൂതകാലവും ഭാവിയുമുള്ള സകല ജീവികളുടെയും നാഥനായുള്ളോനേ, നീ മുമ്പ് പറഞ്ഞതുപോലെ,
വ്യാജഹാര മഹായോഗീ ഭൂതാനാം പ്രതിസംചരമ്
മഹായോഗി ജീവികളുടെ ലയത്തെക്കുറിച്ച് പ്രസ്താവിച്ചു.
ചതുര്ധായം പുരാണേ ഽസ്മിന് പ്രോച്യതേ പ്രതിസംചരഃ
ഈ പുരാണത്തിൽ ലയം നാലു വിധമായിട്ടാണ് വിവരിച്ചിരിക്കുന്നത്.
നിത്യഃ സംകീര്ത്യതേ നാമ്നാ മുനിഭിഃ പ്രതിസംചരഃ
മഹർഷിമാർ ഈ ലയത്തെ 'നിത്യ'ം എന്ന പേരിൽ വിളിക്കുന്നു.
ത്രൈലോക്യസ്യാസ്യ കഥിതഃ പ്രതിസര്ഗോ മനീഷിഭിഃ
ഈ മൂന്നു ലോകങ്ങളുടെ പുനർസൃഷ്ടിയെ ജ്ഞാനികൾ വിശദീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്.
പ്രാകൃതഃ പ്രതിസര്ഗോ ഽയം പ്രോച്യതേ കാലചിന്തകൈഃ
പ്രകൃതിയിൽ നിന്നുള്ള ഈ പുനർസൃഷ്ടിയെ കാലത്തെ ധ്യാനിക്കുന്നവർ പറയുന്നു.
പ്രലയഃ പ്രതിസര്ഗോ ഽയം കാലചിന്താപരൈര്ദ്വിജൈഃ
കാലത്തെ ആലോചിക്കുന്ന ദ്വിജന്മാർ ഈ ലയവും പുനർസൃഷ്ടിയും 'പ്രളയം' എന്നാണു വിളിക്കുന്നത്.
നൈമിത്തികമിദാനീം വഃ കഥയിഷ്യേ സമാസതഃ
ഇപ്പോൾ ഞാൻ നിങ്ങൾക്കായി ആന്തരികമായി സംഭവിക്കുന്ന ലയത്തെ സംക്ഷിപ്തമായി പറയാം.
സ്വാത്മസംസ്ഥാഃ പ്രജാഃ കര്തും പ്രതിപേദേ പ്രജാപതിഃ
സകല ജീവികളും തന്റെ സ്വരൂപത്തിൽ സ്ഥാപിച്ച് സൃഷ്ടിക്കാൻ പ്രജാപതി തീരുമാനിച്ചു.
ഭൂതക്ഷയകരീ ഘോരാ സര്വഭൂതക്ഷയങ്കരീ
ഭൂതങ്ങളെ നശിപ്പിക്കുന്ന ഭയങ്കരമായ ശക്തി എല്ലാം നശിപ്പിക്കുന്നു.
താനി ചാഗ്രേ പ്രലീയന്തേ ഭൂമിത്വമുപയാന്തി ച
ആ ജീവികൾ ആദിയിൽ ലയിച്ച് ഭൂമിയുടെ അവസ്ഥയിലേക്കാണ് എത്തുന്നത്.
അസഹ്യരശ്മിര്ഭവതി പിബന്നമ്ഭോ ഗഭസ്തിഭിഃ
സൂര്യൻ അത്യന്തം ശക്തമായ കിരണങ്ങളാൽ ജലത്തെ ഉണക്കിത്തീർക്കുന്നു.
തേനാഹാരേണ താ ദീപ്താഃ സൂര്യാഃ സപ്ത ഭവന്ത്യുത
അങ്ങനെ ആ ജലശോഷണത്താൽ ആ ദീപ്തിമാനായ സൂര്യന്മാർ ഏഴായി മാറുന്നു.
ചതുര്ലോകമിദം സര്വം ദഹന്തി ശിഖിനസ്തഥാ
അവ ദഹിക്കുന്നവൻമാർ നാലു ലോകങ്ങളെയും കത്തിക്കുന്നു.