കൂര്മപുരാണമ്

ഭൃഗവോ ഽങ്ഗിരസഃ പൂര്വാ ബ്രഹ്മാണം കമലോദ്ഭവമ്

പഴയ ഭൃഗുക്കളും അങ്കിരസ്സുമാരും കമലത്തിൽ ജനിച്ച ബ്രഹ്മാവിനെ സമീപിച്ചു.

പൃച്ഛന്തി പ്രണിപത്യൈനം വിശ്വകര്മാണമച്യുതമ്

അവരെല്ലാവരും അവനോട് വിനയത്തോടെ നമസ്കരിച്ച്, അക്ഷരനായ വിശ്വകർമ്മാവിനോട് ചോദിച്ചു.

കേനോപായേന പശ്യാമോ ബ്രൂഹി ദേവനമസ്കൃതമ്

ദേവന്മാരുടെ ആരാധ്യനായ പ്രഭുവിനെ എങ്ങനെ കാണാം എന്ന് ദയവായി പറയൂ.

ദേശം ച വഃ പ്രവക്ഷ്യാമി യസ്മിന് ദേശേ ചരിഷ്യഥ

നിങ്ങൾ താമസിക്കേണ്ട ദേശം ഞാൻ നിങ്ങളോട് പറയും.

യത്രാസ്യ നേമിഃ ശീര്യേത സ ദേശഃ പുരുഷര്ഷഭാഃ

അവന്റെ ചക്രത്തിന്റെ അരികു എവിടെ നശിച്ചുവോ, അതാണ് ആ ദേശം, പുരുഷശ്രേഷ്ഠന്മാരേ.

നൈമിസം തത്സ്മൃതം നാമ്നാ പുണ്യം സര്വത്ര പൂജിതമ്

ആ സ്ഥലം നൈമിഷം എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നു; എല്ലായിടത്തും അതിനെ പുണ്യസ്ഥലമായി ആദരിക്കുന്നു.

സ്ഥാനം ഭഗവതഃ ശംഭോരേതന്നൈമിശമുത്തമമ്

ഇതാണ് ഭഗവാൻ ശംഭുവിന്റെ ഉത്തമമായ നൈമിഷം സ്ഥലം.

തപസ്തപ്ത്വാ പുരാ ദേവാ ലേഭിരേ പ്രവരാന് വരാന്

പഴക്കാലത്ത് ദേവന്മാർ ഇവിടെ തപസ്സു ചെയ്തു, ഉത്തമമായ വരങ്ങൾ നേടി.

സത്രേണാരാധ്യ ദേവേശം ദൃഷ്ടവന്തോ മഹേശ്വരമ്

സത്രയാഗം നടത്തി ദേവേശനെ ആരാധിച്ച്, അവർ മഹേശ്വരനെ ദർശിച്ചു.

ഏകൈകം പാവയേത് പാപം സപ്തജന്മകൃതം ദ്വിജാഃ

പ്രത്യേകം ഓരോരുത്തരും ഏഴു ജന്മങ്ങളിൽ ചെയ്ത പാപങ്ങൾ മുതൽ ശുദ്ധീകരിക്കപ്പെടുന്നു, ദ്വിജന്മാരേ.

പ്രോവാച വായുര്ബ്രഹ്മാണ്ഡം പുരാണം ബ്രഹ്മഭാഷിതമ്

വായു, ബ്രഹ്മാവിന്റെ വാക്കായ പുരാതന ബ്രഹ്മാണ്ഡപുരാണം പ്രസ്താവിച്ചു.

രമതേ ഽധ്യാപി ഭഗവാന് പ്രമഥൈഃ പരിവാരിതഃ

ഇപ്പോഴും ഭഗവാൻ പ്രമഥന്മാരാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട് ആനന്ദിക്കുന്നു.

ബ്രഹ്മലോകം ഗമിഷ്യന്തി യത്ര ഗത്വാ ന ജായതേ

അവർ ബ്രഹ്മലോകത്തിലേക്കു പോകും; അവിടെ ചെന്നാൽ വീണ്ടും ജനനം ഉണ്ടാകില്ല.

ജജാപ രുദ്രമനിശം യത്ര നന്ദീ മഹാഗണഃ

അവിടെ മഹാഗണനായ നന്ദി രാത്രിയും പകലും രുദ്രമന്ത്രം ജപിച്ചു.

ദദാവാത്മസമാനത്വം മൃത്യുവഞ്ചനമേവ ച

അവൻ തനിക്കു തുല്യമായ സ്ഥിതിയും മരണത്തെ തുരത്താനുള്ള അനുഗ്രഹവും നൽകി.

ആരാധയന്മഹാദേവം പുത്രാര്ഥം വൃഷഭധ്വജമ്

മകൻ ലഭിക്കണമെന്ന ആഗ്രഹത്തോടെ, വൃഷഭധ്വജനായ മഹാദേവനെ അവൻ ആരാധിച്ചു.

ശര്വഃ സോമോ ഗണവൃതോ വരദോ ഽസ്മീത്യഭാഷത

ശർവനും സോമനും ഗണങ്ങൾ ചുറ്റിയിരിക്കെ പറഞ്ഞു: 'ഞാൻ വരദാനി ആകുന്നു.'

അയോനിജം മൃത്യുഹീനം ദേഹി പുത്രം ത്വയാ സമമ്

ഗർഭത്തിൽ ജനിക്കാത്ത, മരണമില്ലാത്ത, നിന്നോടു തുല്യമായ ഒരു മകൻ എന്നെ അനുഗ്രഹിക്കണമേ.

പശ്യതസ്തസ്യ വിപ്രര്ഷേരന്തര്ധാനം ഗതോ ഹരഃ

ആ മഹർഷി നോക്കി നിൽക്കുമ്പോൾ ഹരൻ അവന്റെ കണ്മുന്നിൽ നിന്ന് അപ്രത്യക്ഷനായി.

ചകര്ഷ ലാങ്ഗലേനോര്വോം ഭിത്ത്വാദൃശ്യത ശോഭനഃ

അവൻ നിലം കൃഷികൊണ്ടു തറന്നു, അതു പൊട്ടി, മനോഹരമായ ഒരു ബാലൻ അവിടെ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു.

രൂപലാവണ്യസംപന്നസ്തേജസാ ഭാസയന് ദിശഃ

ആ ബാലൻ സൗന്ദര്യത്തിലും കാന്തിയിലും സമ്പന്നനായി, തന്റെ തേജസ്സാൽ ദിശകളെ പ്രകാശിപ്പിച്ചു.

ശിലാദം താത താതേതി പ്രാഹ നന്ദീ പുനഃ പുനഃ

നന്ദി വീണ്ടും വീണ്ടും 'അച്ഛാ! അച്ഛാ!' എന്ന് ശിലാദനെ വിളിച്ചു.

മുനിഭ്യോ ദര്ശയാമാസ യേ തദാശ്രമവാസിനഃ

അവിടെ അശ്രമത്തിൽ താമസിച്ചിരുന്ന മുനിമാർക്ക് അവൻ ആ ബാലനെ കാണിച്ചു.

ഉപനീയ യഥാശാസ്ത്രം വേദമധ്യാപയത് സുതമ്

ശാസ്ത്രാനുസരണം ഉപനയനം നടത്തി, മകനോട് വേദം പഠിപ്പിച്ചു.

ചക്രേ മഹേശ്വരം ദ്രഷ്ടും ജേഷ്യേ മൃത്യുമിതി പ്രഭുമ്

'മഹേശ്വരനെ കാണും; മരണത്തെ ജയിക്കും' എന്ന് ആ ഭഗവാനെക്കുറിച്ച് അവൻ ഉറച്ചു.

ജജാപ രുദ്രമനിശം മഹേശാസക്തമാനസഃ

മനസ്സ് മഹേശ്വരനിൽ ഏകാഗ്രമാക്കി, അവൻ രുദ്രമന്ത്രം നിരന്തരം ജപിച്ചു.

ആഗത്യ സാമ്ബഃ സഗണോ വരദോ ഽസ്മീത്യുവാച ഹ

ശിവൻ ഗണങ്ങളോടൊപ്പം വന്ന്, 'ഞാൻ വരദാനി ആകുന്നു' എന്ന് പറഞ്ഞു.

താവദായുര്മഹാദേവ ദേഹീതി വരമീശ്വര

'മഹാദേവാ, എനിക്ക് നിന്റെതുപോലെ ദീർഘായുസ് തരണമേ' എന്ന് അവൻ പ്രാർത്ഥിച്ചു.

ജജാപ കോടിം ഭഗവാന് ഭൂയസ്തദ്ഗതമാനസഃ

മനസ്സ് എല്ലായ്പ്പോഴും അവനിൽ ഏകാഗ്രമാക്കി, ഭഗവാൻ കോടിയോളം തവണ മന്ത്രം ജപിച്ചു.