ഊചുര്ഗൃഹീത്വാ വസനം ത്യക്ത്വാ ഭാര്യാം തപശ്ചര
അവർ പറഞ്ഞു: 'വസ്ത്രം എടുത്തു, ഭാര്യയെ വിട്ട്, തപസ്സു ചെയ്യണം.'
സംപ്രേക്ഷ്യ ജഗതോ യോനിം പാര്ശ്വസ്ഥം ച ജനാര്ദനമ്
ലോകത്തിന്റെ ഉത്ഭവവും സമീപത്തുള്ള ജനാർദ്ദനനെയും കണ്ടു,
ത്യക്തവ്യാ മമ ഭാര്യേതി ധര്മജ്ഞൈഃ ശാന്തമാനസൈഃ
'എന്റെ ഭാര്യയെ വിട്ടുകളയണം' എന്ന് ധർമ്മം അറിയുന്ന ശാന്തമനസ്സുള്ളവർ പറയുന്നു.
അസ്മാഭിരേഷാ സുഭഗാ താദൃശീ ത്യാഗമര്ഹതി
'നമ്മിൽ ഈ ഭാഗ്യവതി അങ്ങനെ ഉപേക്ഷിക്കപ്പെടാൻ യോഗ്യയാണു.'
നാഹമേനാമപി തഥാ വിമുഞ്ചാമി കദാചന
ഞാൻ അവളെ അങ്ങനെ ഒരിക്കലും ഉപേക്ഷിക്കില്ല.
ഉക്തം ഹ്യസത്യം ഭവതാ ഗമ്യതാം ക്ഷിപ്രമേവ ഹി
'നിങ്ങൾ പറഞ്ഞത് സത്യമല്ല; ഉടൻ പോകൂ!'
ഭവതാം പ്രതിഭാത്യേഷേത്യുക്ത്വാസൌ വിചചാര ഹ
'ഇത് നിങ്ങൾക്കാണ് തോന്നുന്നത്' എന്ന് പറഞ്ഞ്, അവൻ അങ്ങിങ്ങെ നടന്നു.
വസിഷ്ഠസ്യാശ്രമം പുണ്യം ഭിക്ഷാര്ഥോ പരമേശ്വരഃ
പരമേശ്വരൻ ഭിക്ഷയ്ക്കായി വസിഷ്ഠന്റെ പുണ്യമായ ആശ്രമത്തിലേക്ക് പോയി.
വസിഷ്ഠസ്യ പ്രിയാ ഭാര്യാ പ്രത്യുദ്ഗമ്യ നനാമ നമ്
വസിഷ്ഠന്റെ പ്രിയപ്പെട്ട ഭാര്യ സമീപിച്ചു വിനയത്തോടെ നമസ്കരിച്ചു.
സംധയാമാസ ഭൈഷജ്യൈര്വിഷ്ണാ വദനാ സതീ
ആ സതീ, വിഷ്ണയുടെ മുഖത്ത് ഔഷധങ്ങൾ പുരട്ടിച്ചു.
ഉവാച താം മഹാദേവഃ സിദ്ധാനാം പ്രവരോ ഽസ്മ്യഹമ്
മഹാദേവൻ അവളോടു പറഞ്ഞു: 'സിദ്ധന്മാരിൽ ഞാൻ ഏറ്റവും പ്രധാനൻ.'
ഏഷൈവ ദേവതാ മഹ്യം ധാരയാമി സദൈവ തത്
'ഈ ദേവിയെ ഞാൻ എപ്പോഴും സംരക്ഷിക്കുന്നു.'
താഡയാഞ്ചക്രിരേ ദണ്ഡൈര്ലോഷ്ടിഭിര്മുഷ്ടിഭിദ്വിജാഃ
ദ്വിജന്മാർ കശ്ശുകൾ, മണ്ണ്, കയ്യൊക്കയാൽ അടിച്ചു.
പ്രോചുരേതദ് ഭവാംല്ലിങ്ഗമുത്പാടയതു ദുര്മതേ
'ഈ ദുഷ്ടബുദ്ധിയുള്ളവൻ ഭഗവാന്റെ ലിംഗം പിഴുതെറിയട്ടെ.'
യുഷ്മാകം മാമകേ ലിങ്ഗേ യദി ദ്വേഷോ ഽഭിജായതേ
'നിങ്ങൾക്ക് എന്റെ ലിംഗത്തിൽ വെറുപ്പ് ഉണ്ടാകുന്നുവെങ്കിൽ—'
നാപശ്യംസ്തത്ക്ഷണേനേശം കേശവം ലിങ്ഗമേവ ച
ആ സമയത്ത് ഞാൻ ഭഗവാനെയും കേശവനെയും ലിംഗത്തെയും കാണാനായില്ല.
നിഷ്പ്രഭാശ്ച ഗ്രഹാഃ സര്വേ ചുക്ഷുഭേ ച മഹോദധിഃ
എല്ലാ ഗ്രഹങ്ങളും പ്രകാശം നഷ്ടപ്പെട്ടു, മഹാസമുദ്രം കലങ്ങിപ്പോയി.
കഥയാമാസ വിപ്രാണാം ഭയാദാകുലിതേക്ഷണാ
ഭയഭരിതമായ കണ്ണുകളോടെ അവൾ ബ്രാഹ്മണന്മാരോട് പറഞ്ഞു.
ഭിക്ഷമാണഃ ശിവോ നൂനം ദൃഷ്ടോ ഽസ്മാകം ഗൃഹേഷ്വിതി
'നിശ്ചയം, ശിവൻ ഭിക്ഷയെടുക്കാൻ നമ്മുടെ വീടുകളിൽ വന്നിരിക്കുന്നു.'
സര്വേ ജഗ്മുര്മഹായോഗം ബ്രഹ്മാണം വിശ്വസംഭവമ്
എല്ലാവരും മഹായോഗിയായ ബ്രഹ്മാവിന്റെ അടുക്കൽ പോയി, ലോകത്തിന്റെ ഉത്ഭവം.
ചതുര്വേദൈര്മൂര്തിമദ്ഭിഃ സാവിത്ര്യാ സഹിതം പ്രഭുമ്
നാലു വേദങ്ങൾ രൂപമായി, സാവിത്രിയോടൊപ്പം, ആ പ്രഭുവിനോടു.
പ്രഭാസഹസ്രകലിലേ ജ്ഞാനൈശ്വര്യാദിസംയുതേ
ആയിരം പ്രകാശങ്ങളുടെ മധ്യേ, ജ്ഞാനവും ഐശ്വര്യവും മറ്റും നിറഞ്ഞു.
ചതുര്മുഖം മഹാബാഹും ഛന്ദോമയമജം പരമ്
നാലുമുഖവും വലിയ ഭുജങ്ങളും, ഛന്ദസ്സുകൾ കൊണ്ടുള്ളതും, ജനനമില്ലാത്തതും, പരമമായതും.
ശിരോഭിര്ധരണീം ഗത്വാ തോഷയാമാസുരീശ്വരമ്
അവർ തലകൂട്ട് നിലത്ത് സ്പർശിച്ച് ഈശ്വരനെ സന്തോഷിപ്പിച്ചു.
വ്യാജഹാര മുനിശ്രേഷ്ഠാഃ കിമാഗമനകാരണമ്
മുനിശ്രേഷ്ഠന്മാർ ചോദിച്ചു: 'നിങ്ങൾ വന്നതിന്റെ കാര്യം എന്ത്?'
ജ്ഞാപയാഞ്ചക്രിരേ സര്വേ കൃത്വാ ശിരസി ചാഞ്ജലിമ്
എല്ലാവരും കൈകൾ കൂട്ട് തലയിൽ വെച്ച് അവനോട് വിവരം അറിയിച്ചു.
ഭാര്യയാ ചാരുസര്വാങ്ഗ്യാ പ്രവിഷ്ടോ നഗ്ന ഏവ ഹി
അവൻ തന്റെ സുന്ദരിയായ ഭാര്യയോടൊപ്പം, മുഴുവൻ നഗ്നനായി അകത്തു കടന്നു.
കന്യകാനാം പ്രിയാ ചാസ്യ ദൂഷയാമാസ പുത്രകാന്
അവൻ അവിടത്തെ യുവതികൾക്ക് പ്രിയനായവൻ ആയിരുന്നു; അവരുടെ മക്കളെ അവൻ ദോഷത്തിലേക്ക് നയിച്ചു.
താഡിതോ ഽസ്മാഭിരത്യര്ഥം ലിങ്ഗന്തു വിനിപാതിതമ്
നാം അവനെ അതിയായി അടിച്ചു; അവന്റെ ലിംഗം നിലംപതിച്ചു.
ഉത്പാതാശ്ചാഭവന് ഘോരാഃ സര്വഭൂതഭയങ്കരാഃ
ഭയപ്പെടുത്തുന്ന ഭീകരമായ അശുഭസൂചനകൾ എല്ലായിടത്തും ഉദിച്ചുവന്നു.