കൂര്മപുരാണമ്

ദൃഷ്ട്വാപി ദേവമീശാനം നൃത്യതി സ്മ പുനഃ പുനഃ

ഈശാനനായ ദേവനെ കണ്ടിട്ടും, അവൻ വീണ്ടും വീണ്ടും നൃത്തം ചെയ്തു.

സ്വകം ദേഹം വിദാര്യാസ്മൈ ഭസ്മരാശിമദര്ശയത്

അവൻ തന്റെ ശരീരം കീറി, അവനു ഒരു കൂമ്പാരം ചാരു കാണിച്ചു.

മാഹാത്മ്യമേതത് തപസസ്ത്വാദൃശോ ഽന്യോ ഽപി വിദ്യതേ

നിന്റെതുപോലെയുള്ള തപസ്സിന്റെ മഹത്വം മറ്റാരിലും കാണാനാവില്ല.

ന യുക്തം താപസസ്യൈതത് ത്വത്തോപ്യത്രാധികോ ഹ്യഹമ്

ഇത് ഒരു തപസ്സുവിന് യോജിച്ചതല്ല; ഇതിൽ ഞാൻ നിന്നേക്കാൾ മേലാണ്.

ആസ്ഥായ പരമം ഭാവം നനര്ത ജഗതോ ഹരഃ

ലോകത്തെ നശിപ്പിക്കുന്ന ഹരൻ പരമാവസ്ഥയിൽ എത്തി നൃത്തം ചെയ്തു.

ദംഷ്ട്രാകരാലവദനോ ജ്വാലാമാലീ ഭയങ്കരഃ

കൂർത്ത പല്ലുകളും ജ്വാലാമാലയും ഉള്ള ഭയങ്കരമായ മുഖം അവനുണ്ടായിരുന്നു.

സൂര്യായുതസമപ്രഖ്യാം പ്രസന്നവദനാം ശിവാമ്

പതിനായിരം സൂര്യന്മാരെപ്പോലെയുള്ള പ്രകാശമുള്ള, സാന്ത്വനമായ മുഖമുള്ള ശിവയെ അവൻ കണ്ടു.

നനാമ ശിരസാ രുദ്രം രുദ്രാധ്യായം ജപന് വശീ

വശീകരിച്ച മനസ്സോടെ, അവൻ തലകുനിച്ച് രുദ്രസൂക്തം ജപിച്ച് രുദ്രനെ വണങ്ങി.

പൂര്വവേഷം സ ജഗ്രാഹ ദേവീ ചാന്തര്ഹിതാഭവത്

അവൻ പഴയ രൂപം സ്വീകരിച്ചു; ദേവി അപ്രത്യക്ഷയായി.

ന ഭേതവ്യം ത്വയാ വത്സ പ്രാഹ കിം തേ ദദാമ്യഹമ്

"കുഞ്ഞേ, ഭയപ്പെടേണ്ടതില്ല," എന്നു പറഞ്ഞു, "എന്താണ് ഞാൻ നിനക്കു തരേണ്ടത്?"

വിജ്ഞാപയാമാസ തദാ ഹൃഷ്ടഃ പ്രഷ്ടുമനാ മുനിഃ

ആ സന്തോഷത്തോടെ ചോദിക്കാൻ ആഗ്രഹിച്ച്, ആ മുനി അപേക്ഷ ഉന്നയിച്ചു.

കിമേതദ് ഭഗവദ്രൂപം സുഘോരം വിശ്വതോമുഖമ്

"ഭഗവാൻ, ഈ അത്യന്തം ഭയങ്കരവും എല്ലാ ദിശകളിലേക്കും മുഖമുള്ള രൂപം എന്താണ്?"

അന്തര്ഹിതേവ സഹസാ സര്വമിച്ഛാമി വേദിതുമ്

"നീ അപ്രത്യക്ഷനായപ്പോൾ, എല്ലാം ഞാൻ അറിയാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു."

മഹേശഃ സ്വാത്മനോ യോഗം ദേവീം ച ത്രിപുരാനലഃ

മഹേശ്വരൻ തന്റെ ആത്മാവിന്റെ യോഗമാണ്; ദേവി ത്രിപുരയെ ദഹിച്ച അഗ്നിയാണ്.

ദാഹകഃ സര്വപാപാനാം കാലഃ കാലകരോ ഹരഃ

അവൻ എല്ലാ പാപങ്ങളും നശിപ്പിക്കുന്നവൻ, കാലം, കാലത്തെ സൃഷ്ടിക്കുന്നവൻ, ഹരൻ.

സോ ഽന്തര്യാമീ സ പുരുഷോ ഹ്യഹം വൈ പുരുഷോത്തമഃ

അവൻ അന്തർയാമിയും, ആ പുരുഷനും തന്നെയാണ്; ഞാൻ പരപുരുഷൻ ആകുന്നു.

പ്രോച്യതേ മുനിര്ഭിശക്തിര്ജഗദ്യോനിഃ സനാതനീ

മുനികൾ അവനെ ശക്തി, ലോകത്തിന്റെ ശാശ്വതമായ ഉദ്ഭവം എന്നിങ്ങനെ വിളിക്കുന്നു.

നാരായണഃ പരോ ഽവ്യക്തോ മായാരൂപ ഇതി ശ്രുതിഃ

നാരായണൻ പരമവും, അവ്യക്തവും, മായാരൂപനുമാണെന്ന് ശാസ്ത്രം പറയുന്നു.

യോജയാമി പ്രകൃത്യാഹം പുരുഷം പഞ്ചവിംശകമ്

ഞാൻ പ്രകൃതിയുമായി ഇരുപത്തിയഞ്ചാമത്തെ തത്ത്വമായ പുരുഷനെ ഏകീകരിക്കുന്നു.

സൃജത്യശേഷമേവേദം സ്വമൂര്തേഃ പ്രകൃതേരജഃ

പ്രകൃതിയുടെ രജസ്സിൽ നിന്ന്, തന്റെ സ്വരൂപത്തിൽ, അവൻ ഈ എല്ലാം സൃഷ്ടിക്കുന്നു.

തവൈതത് കഥിതം സമ്യക് സ്ത്രഷ്ട്വത്വം പരമാത്മനഃ

പരമാത്മാവ് സ്രഷ്ടാവാണെന്നുള്ള നിന്റെ ചോദ്യം ഇങ്ങനെ വിശദമായി പറഞ്ഞു.

സമാസ്ഥായ പരം ഭാവം പ്രോക്തോ രുദ്രോ മനീഷിഭിഃ

പരമാവസ്ഥയിൽ പ്രവേശിച്ച്, രുദ്രനെ ജ്ഞാനികൾ പ്രഖ്യാപിക്കുന്നു.

ദൃഷ്ടാ ഹി ഭവതാ നൂനം വിദ്യാദേഹസ്ത്വഹം തതഃ

നീ ഇതെല്ലാം കണ്ടു; അതുകൊണ്ട് ഞാൻ ജ്ഞാനരൂപിയായവൻ.

വിഷ്ണുര്ബ്രഹ്മാ ച ഭഗവാന് രുദ്രഃ കാല ഇതി ശ്രുതിഃ

വിഷ്ണു, ബ്രഹ്മാവ്, ഭഗവാൻ, രുദ്രൻ, കാലം—ഇവയെല്ലാം ശാസ്ത്രം പറയുന്നു.

തദാത്മകം തദവ്യക്തം തദക്ഷരമിതി ശ്രുതിഃ

അത് അവയുടെ സാരവും, അവ്യക്തവും, അക്ഷരവുമാണെന്ന് ശാസ്ത്രം പറയുന്നു.

ആകാശം നിഷ്കലം ബ്രഹ്മ തസ്മാദന്യന്ന വിദ്യതേ

ആകാശം, അഖണ്ഡമായ ബ്രഹ്മം—അതിനു പുറമെ മറ്റൊന്നുമില്ല.

സംപൂജ്യോ വന്ദനീയോ ഽഹം തതസ്തം പശ്യ ശാശ്വതമ്

അതിനാൽ, ഞാൻ ആരാധിക്കപ്പെടുകയും ആദരിക്കപ്പെടുകയും വേണം; ആ ശാശ്വതനെയാണ് നീ കാണേണ്ടത്.

തത്രൈവ ഭക്തിയോഗേന രുദ്രാമാരാധയന്മുനിഃ

അവിടെ ഭക്തിയോഗംകൊണ്ട് മുനി രുദ്രനെ ആരാധിച്ചു.

സംസേവ്യ ബ്രാഹ്മണോ വിദ്വാന് മുച്യതേ സര്വപാതകൈഃ

അവനെ സേവിച്ചാൽ, പണ്ഡിതനായ ബ്രാഹ്മണൻ എല്ലാ പാപങ്ങളിൽ നിന്നും മോചിതനാകും.