കൂര്മപുരാണമ്

കപാലം ബ്രഹ്മണഃ പൂര്വം സ്ഥാപിതം ദേഹജം ഭുവി

ഭൂമിയിൽ ബ്രഹ്മാവിന്റെ ശരീരത്തിൽ നിന്നു പിറന്ന കപാലം മുമ്പ് സ്ഥാപിച്ചിരുന്നു—

മാഹാത്മ്യം ദേവദേവസ്യ മഹാദേവസ്യ ധീമതഃ

—അത് ദേവദേവനായ മഹാദേവന്റെ മഹത്വമാണ്.

പ്രോചുഃ പ്രണമ്യ ലോകാദിം കിമേകം തത്ത്വമവ്യയമ്

ലോകങ്ങളുടെ അധിപതിയെ നമസ്കരിച്ച് അവർ ചോദിച്ചു: 'ഏതു ഒന്നാണ് അക്ഷയമായ സത്യം?'

അവിജ്ഞായ പരം ഭാവം സ്വാത്മാനം പ്രാഹ ധര്ഷിണമ്

പരമാവസ്ഥ അറിയാതെ, അവൻ തന്റെ തന്നെ ആത്മാവിനെ ജയിച്ചവനെന്നു പറഞ്ഞു.

അനാദിമത്പരം ബ്രഹ്മ മാമഭ്യര്ച്യ വിമുച്യതേ

ആദിയില്ലാത്ത പരബ്രഹ്മമായ എന്നെ ആരാധിച്ചാൽ മോക്ഷം ലഭിക്കും.

ന വിദ്യതേ ചാഭ്യധികോ മത്തോ ലോകേഷു കശ്ചന

ലോകങ്ങളിലൊന്നിലും എന്നെക്കാൾ മേൽപെട്ടവൻ ആരുമില്ല.

പ്രോവാച പ്രഹസന് വാക്യം രോഷതാമ്രവിലോചനഃ

കോപത്തിൽ കണ്ണുകൾ ചുവന്നതോടെ, പുഞ്ചിരിച്ച് അവൻ ഈ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.

അജ്ഞാനയോഗയുക്തസ്യ ന ത്വേതദുചിതം തവ

അജ്ഞാനത്തിൽ കഴിയുന്നവനായി, ഇതൊന്നും നിനക്കു യോജിച്ചതല്ല.

ന മാമൃതേ ഽസ്യ ജഗതോ ജീവനം സര്വദാ ക്വചിത്

എന്നെ കൂടാതെ ഈ ലോകത്ത് ഒരിക്കലും ജീവൻ ഉണ്ടാവില്ല.

മത്പ്രേരിതേന ഭവതാ സൃഷ്ടം ഭുവനമണ്ഡലമ്

എന്റെ പ്രേരണയാൽ നീ ലോകമണ്ഡലം സൃഷ്ടിച്ചു.

ആജഗ്മുര്യത്ര തൌ ദേവൌ വേദാശ്ചത്വാര ഏവ ഹി

അവിടെ ആ രണ്ടു ദേവന്മാരും നാലു വേദങ്ങളും എത്തി.

പ്രോചുഃ സംവിഗ്നഹൃദയാ യാഥാത്മ്യം പരമേഷ്ഠിനഃ

ഭയത്താൽ നിറഞ്ഞ ഹൃദയത്തോടെ അവർ പരമേശ്വരന്റെ യഥാർത്ഥ സ്വഭാവം പറഞ്ഞു.

യദാഹുസ്തത്പരം തത്ത്വം സ ദേവഃ സ്യാന്മഹേശ്വരഃ

അവർ പരമതത്ത്വം എന്നു വിളിക്കുന്നതെന്താണോ, ആ ദേവൻ മഹേശ്വരനാണ്.

യമാഹുരീശ്വരം ദേവം സ ദേവഃ സ്യാത് പിനാകധൃക്

അവർ ഈശ്വരൻ എന്നു വിളിക്കുന്ന ദേവൻ, ആ ദേവൻ പിനാകം വഹിക്കുന്നവനാണ്.

യോഗിഭിര്വിദ്യതേ തത്ത്വം മഹാദേവഃ സ ശങ്കരഃ

യോഗികൾ തിരിച്ചറിയുന്ന സത്യം, ആ മഹാദേവൻ ശങ്കരനാണ്.

മഹേശം പുരുഷം രുദ്രം സ ദേവോ ഭഗവാന് ഭവഃ

മഹേശൻ, പുരുഷൻ, രുദ്രൻ—അവനാണ് ഭഗവാൻ ഭവൻ.

ശ്രുത്വാഹ പ്രഹസന് വാക്യം വിശ്വാത്മാപി വിമോഹിതഃ

ഇത് കേട്ട്, വിശ്വാത്മാവായവൻ ആകുലനായി, പുഞ്ചിരിച്ച് വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.

രമതേ ഭാര്യയാ സാര്ധം പ്രമഥൈശ്ചാതിഗര്വിതൈഃ

അവൻ ഭാര്യയോടൊപ്പം അത്യന്തം അഹങ്കാരമുള്ള പ്രമഥന്മാരോടും ചേർന്ന് ആനന്ദിക്കുന്നു.

അമൂര്തോ മൂര്തിമാന് ഭൂത്വാ വചഃ പ്രാഹ പിതാമഹമ്

രൂപമില്ലാത്തവൻ രൂപം പ്രാപിച്ച്, പിതാമഹനോട് വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.

കദാചിദ് രമതേ രുദ്രസ്താദൃശോ ഹി മഹേശ്വരഃ

ചിലപ്പോഴൊക്കെ രുദ്രൻ ഇങ്ങനെ ആനന്ദിക്കുന്നു—അങ്ങനെയാണ് മഹേശ്വരൻ.

സ്വാനന്ദഭൂതാ കഥിതാ ദേവീ നാഗന്തുകാ ശിവാ

സ്വന്തം ആനന്ദം തന്നെയാണ് ശിവാ എന്ന ദേവി; അവൾ പുറത്തുനിന്നുള്ളവളല്ല.

നാജ്ഞാനമഗമന്നാശമീശ്വരസ്യൈവ മായയാ

ഈശ്വരന്റെ മായയാൽ, അജ്ഞാനം അവനെ ഒരിക്കലും കീഴടക്കിയിട്ടില്ല, നശിപ്പിച്ചുമില്ല.

പ്രാപശ്യദദ്ഭുതം ദിവ്യം പൂരയന് ഗഗനാന്തരമ്

അവൻ ആകാശം നിറക്കുന്ന അത്ഭുതകരമായ ദിവ്യദൃശ്യങ്ങൾ കണ്ടു.

വ്യോമമധ്യഗതം ദിവ്യം പ്രാദുരാസീദ് ദ്വിജോത്തമാഃ

ആകാശത്തിന്റെ നടുവിൽ ദിവ്യമായൊരു രൂപം പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു, മഹാനായ ദ്വിജന്മാരേ.

തേന തന്മണ്ജലം ഘോരമാലോകയദനിന്ദിതമ്

അത് കൊണ്ടു അവർ ഭയാനകവും കുഴപ്പമില്ലാത്തതുമായ വെള്ളത്തിന്റെ വലിയ കൂട്ടം കണ്ടു.

ക്ഷണാദദൃശ്യത മഹാന് പുരുഷോ നീലലോഹിതഃ

ക്ഷണത്തിൽ തന്നെ നീലയും ചുവപ്പും കലർന്ന മഹത്തായൊരു പുരുഷൻ അവിടെ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു.

തം പ്രാഹ ഭഗവാന് ബ്രഹ്മാ ശങ്കരം നീലലോഹിതമ്

അവനെ, നീലയും ചുവപ്പുമുള്ള ശങ്കരനെ, ഭഗവാൻ ബ്രഹ്മാവു സമീപിച്ചു പറഞ്ഞു.

പ്രാദുര്ഭാവം മഹേശാന് മാമേവ ശരണം വ്രജ

ഭഗവാന്മാരുടെ ഭഗവാനേ, നീ പ്രത്യക്ഷമാകൂ; നീ മാത്രം എന്നിൽ അഭയം തേടുക.

പ്രാഹിണോത് പുരുഷം കാലം ഭൈരവം ലോകദാഹകമ്

അവൻ ലോകങ്ങളെ ദഹിപ്പിക്കുന്ന കാലഭൈരവനെന്ന പുരുഷനെ അയച്ചു.