പൂര്ണേ തു ദ്വാദശേ വര്ഷേ ബ്രഹ്മഹത്യാം വ്യപോഹതി
പന്ത്രണ്ടു വർഷം പൂർണ്ണമാകുമ്പോൾ ബ്രാഹ്മണഹത്യാപാപം അകറ്റപ്പെടുന്നു.
കാമതോ മരണാച്ഛുദ്ധിര്ജ്ഞേയാ നാന്യേന കേനചിത്
സ്വമേധയാ മരണമേ ശുദ്ധിയാകൂ; മറ്റേതെങ്കിലും വഴി ശുദ്ധിയില്ല.
ജ്വലന്തം വാ വിശേദഗ്നിം ജലം വാ പ്രവിശേത് സ്വയമ്
തനിക്കിഷ്ടമുള്ളവൻ ജ്വലിക്കുന്ന അഗ്നിയിലോ വെള്ളത്തിലോ കടക്കാം.
ബ്രഹ്മഹത്യാപനോദാര്ഥമന്തരാ വാ മൃതസ്യ തു
ബ്രാഹ്മണഹത്യാപാപം അകറ്റാൻ ഇടയിൽ മരിച്ചാലും അതു പ്രയോജനപ്പെടും.
ദത്ത്വാ ചാന്നം സ ദുര്ഭിക്ഷേ ബ്രഹ്മഹത്യാം വ്യപോഹതി
കഷ്ടകാലത്ത് അന്നം ദാനം ചെയ്താൽ ബ്രാഹ്മണഹത്യാപാപം അകറ്റപ്പെടും.
സര്വസ്വം വാ വേദവിദേ ബ്രാഹ്മണായ പ്രദായ തു
അല്ലെങ്കിൽ, വേദം അറിയുന്ന ബ്രാഹ്മണനു തന്റെ മുഴുവൻ സമ്പത്തും കൊടുത്താൽ മതിയാകും.
ശുധ്യേത് ത്രിഷവണസ്നാനാത് ത്രിരാത്രോപോഷിതോ ദ്വിജഃ
മുന്ന് ദിവസം ഉപവസിച്ച്, മൂന്നു സന്ധ്യകളിലും സ്നാനം ചെയ്താൽ ദ്വിജൻ ശുദ്ധനാകും.
ബ്രഹ്മചര്യാദിഭിര്യുക്തോ ദൃഷ്ട്വാ രുദ്രം വിമുച്യതേ
ബ്രഹ്മചര്യാദി ആചാരങ്ങൾ പാലിച്ച്, രുദ്രനെ കണ്ടാൽ മോക്ഷം ലഭിക്കും.
സ്നാത്വാഭ്യര്ച്യ പിതൄന് ഭക്ത്യാ ബ്രഹ്മഹത്യാം വ്യപോഹതി
സ്നാനം ചെയ്ത്, ഭക്തിപൂർവ്വം പിതൃകർമ്മം ചെയ്താൽ ബ്രാഹ്മണഹത്യാപാപം അകറ്റപ്പെടും.
കപാലം സ്ഥാപിതം പൂര്വം ബ്രഹ്മണഃ പരമേഷ്ഠിനഃ
പരമേശ്വരനായ ബ്രഹ്മാവു മുമ്പ് സ്ഥാപിച്ച കപാലം—
തര്പപിത്വാ പിതൄന് സ്നാത്വാ മുച്യതേ ബ്രഹ്മഹത്യയാ
പിതൃകർമ്മം ചെയ്തു, സ്നാനം ചെയ്താൽ ബ്രാഹ്മണഹത്യാപാപം അകറ്റപ്പെടും.
കപാലം ബ്രഹ്മണഃ പൂര്വം സ്ഥാപിതം ദേഹജം ഭുവി
ഭൂമിയിൽ ബ്രഹ്മാവിന്റെ ശരീരത്തിൽ നിന്നു പിറന്ന കപാലം മുമ്പ് സ്ഥാപിച്ചിരുന്നു—
മാഹാത്മ്യം ദേവദേവസ്യ മഹാദേവസ്യ ധീമതഃ
—അത് ദേവദേവനായ മഹാദേവന്റെ മഹത്വമാണ്.
പ്രോചുഃ പ്രണമ്യ ലോകാദിം കിമേകം തത്ത്വമവ്യയമ്
ലോകങ്ങളുടെ അധിപതിയെ നമസ്കരിച്ച് അവർ ചോദിച്ചു: 'ഏതു ഒന്നാണ് അക്ഷയമായ സത്യം?'
അവിജ്ഞായ പരം ഭാവം സ്വാത്മാനം പ്രാഹ ധര്ഷിണമ്
പരമാവസ്ഥ അറിയാതെ, അവൻ തന്റെ തന്നെ ആത്മാവിനെ ജയിച്ചവനെന്നു പറഞ്ഞു.
അനാദിമത്പരം ബ്രഹ്മ മാമഭ്യര്ച്യ വിമുച്യതേ
ആദിയില്ലാത്ത പരബ്രഹ്മമായ എന്നെ ആരാധിച്ചാൽ മോക്ഷം ലഭിക്കും.
ന വിദ്യതേ ചാഭ്യധികോ മത്തോ ലോകേഷു കശ്ചന
ലോകങ്ങളിലൊന്നിലും എന്നെക്കാൾ മേൽപെട്ടവൻ ആരുമില്ല.
പ്രോവാച പ്രഹസന് വാക്യം രോഷതാമ്രവിലോചനഃ
കോപത്തിൽ കണ്ണുകൾ ചുവന്നതോടെ, പുഞ്ചിരിച്ച് അവൻ ഈ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.
അജ്ഞാനയോഗയുക്തസ്യ ന ത്വേതദുചിതം തവ
അജ്ഞാനത്തിൽ കഴിയുന്നവനായി, ഇതൊന്നും നിനക്കു യോജിച്ചതല്ല.
ന മാമൃതേ ഽസ്യ ജഗതോ ജീവനം സര്വദാ ക്വചിത്
എന്നെ കൂടാതെ ഈ ലോകത്ത് ഒരിക്കലും ജീവൻ ഉണ്ടാവില്ല.
മത്പ്രേരിതേന ഭവതാ സൃഷ്ടം ഭുവനമണ്ഡലമ്
എന്റെ പ്രേരണയാൽ നീ ലോകമണ്ഡലം സൃഷ്ടിച്ചു.
ആജഗ്മുര്യത്ര തൌ ദേവൌ വേദാശ്ചത്വാര ഏവ ഹി
അവിടെ ആ രണ്ടു ദേവന്മാരും നാലു വേദങ്ങളും എത്തി.
പ്രോചുഃ സംവിഗ്നഹൃദയാ യാഥാത്മ്യം പരമേഷ്ഠിനഃ
ഭയത്താൽ നിറഞ്ഞ ഹൃദയത്തോടെ അവർ പരമേശ്വരന്റെ യഥാർത്ഥ സ്വഭാവം പറഞ്ഞു.
യദാഹുസ്തത്പരം തത്ത്വം സ ദേവഃ സ്യാന്മഹേശ്വരഃ
അവർ പരമതത്ത്വം എന്നു വിളിക്കുന്നതെന്താണോ, ആ ദേവൻ മഹേശ്വരനാണ്.
യമാഹുരീശ്വരം ദേവം സ ദേവഃ സ്യാത് പിനാകധൃക്
അവർ ഈശ്വരൻ എന്നു വിളിക്കുന്ന ദേവൻ, ആ ദേവൻ പിനാകം വഹിക്കുന്നവനാണ്.
യോഗിഭിര്വിദ്യതേ തത്ത്വം മഹാദേവഃ സ ശങ്കരഃ
യോഗികൾ തിരിച്ചറിയുന്ന സത്യം, ആ മഹാദേവൻ ശങ്കരനാണ്.
മഹേശം പുരുഷം രുദ്രം സ ദേവോ ഭഗവാന് ഭവഃ
മഹേശൻ, പുരുഷൻ, രുദ്രൻ—അവനാണ് ഭഗവാൻ ഭവൻ.
ശ്രുത്വാഹ പ്രഹസന് വാക്യം വിശ്വാത്മാപി വിമോഹിതഃ
ഇത് കേട്ട്, വിശ്വാത്മാവായവൻ ആകുലനായി, പുഞ്ചിരിച്ച് വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.
രമതേ ഭാര്യയാ സാര്ധം പ്രമഥൈശ്ചാതിഗര്വിതൈഃ
അവൻ ഭാര്യയോടൊപ്പം അത്യന്തം അഹങ്കാരമുള്ള പ്രമഥന്മാരോടും ചേർന്ന് ആനന്ദിക്കുന്നു.
അമൂര്തോ മൂര്തിമാന് ഭൂത്വാ വചഃ പ്രാഹ പിതാമഹമ്
രൂപമില്ലാത്തവൻ രൂപം പ്രാപിച്ച്, പിതാമഹനോട് വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.