പ്രണമ്യ വരദം വിഷ്ണും പപ്രച്ഛുഃ സംശയാന്വിതാ
വരദനായ വിഷ്ണുവിനെ നമസ്കരിച്ച്, സംശയത്തോടെ അവർ അവനോട് ചോദിച്ചു.
ഇദാനീം സംശയം ചേമമസ്മാകം ഛേത്തുമര്ഹസി
ഇപ്പോൾ ഞങ്ങളുടെ ഈ സംശയം നീ തീർക്കണം.
പുത്രത്വമഗച്ഛംഭുര്ബ്രഹ്മണോ ഽവ്യക്തജന്മനഃ
അവ്യക്തജനനായ ബ്രഹ്മാവിന്റെ മകനായി ഭൂമി എങ്ങനെ ആയി?
അണ്ഡജോ ജഗതാമീശസ്തന്നോ വക്തുമിഹാര്ഹസി
അണ്ഡത്തിൽ നിന്നു ജനിച്ച ലോകങ്ങളുടെ അധിപൻ ആരാണെന്ന് ഞങ്ങൾക്ക് വിശദീകരിക്കണം.
പുത്രത്വം ബ്രഹ്മണസ്തസ്യ പദ്മയോനിത്വമേവ ച
ബ്രഹ്മാവിന്റെ മകനാകുന്നതും, പദ്മത്തിൽ നിന്നുള്ള ജനനവും—ഇവയും പറയണം.
ആസീദേകാര്ണവം സര്വം ന ദേവാദ്യാ ന ചര്ഷയഃ
എല്ലാം ഒരൊറ്റ സമുദ്രമായിരുന്നു; ദേവന്മാരോ ഋഷിമാരോ ഉണ്ടായിരുന്നില്ല.
ആശ്രിത്യ ശേഷശയനം സുഷ്വാപ പുരുഷോത്തമഃ
ശേഷനേ കിടക്കയാക്കി, പുരുഷോത്തമൻ ഉറങ്ങി.
സഹസ്ത്രബാഹുഃ സര്വജ്ഞശ്ചിന്ത്യമാനോ മനീഷിഭിഃ
ആയിരം കൈകളും സർവ്വജ്ഞതയും ഉള്ളവനായി, ജ്ഞാനികൾ അവനെ ധ്യാനിച്ചു.
മഹാവിഭൂതിര്യോഗാത്മാ യോഗിനാം ഹൃദയാലയഃ
വലിയ മഹിമയുള്ളവൻ, യോഗത്തിന്റെ സ്വരൂപം, യോഗികൾക്ക് ഹൃദയത്തിൽ വസിക്കുന്നവൻ.
ത്രൈലോക്യസാരം വിമലം നാഭ്യാം പങ്കജമുദ്വഭൌ
അവന്റെ നാഭിയിൽ നിന്ന് മൂന്ന് ലോകങ്ങളുടെ സാരം നിറഞ്ഞ, നിർമ്മലമായ ഒരു താമര പിറന്നു.
ദിവ്യഗന്ധമയം പുണ്യം കര്ണികാകേസരാന്വിതമ്
ദിവ്യസൗരഭ്യവും, പുണ്യവും, കർണികയും കേശരവും ഉള്ളവയായിരുന്നു അതു.
ഹിരണ്യഗര്ഭോ ഭഗവാംസ്തം ദേശമുപചക്രമേ
ഭഗവാൻ ഹിരണ്യഗർഭൻ ആ സ്ഥലത്തേക്ക് എത്തി.
പ്രോവാച മധുരം വാക്യം മായയാ തസ്യ മോഹിതഃ
അവന്റെ മായയാൽ ഭ്രമിച്ചവൻ, മധുരമായ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.
ഏകാകീ കോ ഭവാഞ്ഛേതേ ബ്രൂഹി മേ പുരുഷര്ഷഭ
നീ ഇവിടെ ഒറ്റക്കാണല്ലോ, ആരാണ് നീ? മഹാപുരുഷനേ, എന്നോട് പറയൂ.
ഉവാച ദേവം ബ്രഹ്മാണം മേഘഗമ്ഭീരനിഃ സ്വനഃ
മേഘംപോലെ ഗംഭീരമായ ശബ്ദത്തിൽ ബ്രഹ്മാവ് ദേവനോട് പറഞ്ഞു.
മഹായോഗേശ്വരം മാം ത്വം ജാനീഹി പുരുഷോത്തമമ്
നീ എന്നെ മഹായോഗേശ്വരനായി, പുരുഷോത്തമനായി അറിയണം.
സപര്വതമഹാദ്വീപം സമുദ്രൈഃ സപ്തഭിര്വൃതമ്
പർവ്വതങ്ങളും വലിയ ദ്വീപുകളും ഉൾക്കൊണ്ട ഭൂമി ഏഴു സമുദ്രങ്ങൾ ചുറ്റിപ്പറ്റിയിരിക്കുന്നു.
ജാനന്നപി മഹായോഗീ കോ ഭവാനിതി വേധസമ്
ഇത് എല്ലാം അറിഞ്ഞിട്ടും, മഹായോഗിയേ, നീ ആരാണ് എന്ന് സ്രഷ്ടാവ് ചോദിച്ചു.
പ്രത്യുവാചാമ്ബുജാഭാക്ഷം സസ്മിതം ശ്ലക്ഷ്ണയാ ഗിരാ
അവൻ കമലനയനനോടു സ്നേഹപൂർവ്വം മൃദുലമായ വാക്കുകളിൽ ചിരിച്ചുകൊണ്ട് മറുപടി പറഞ്ഞു.
മയ്യേവ സംസ്ഥിതം വിശ്വം ബ്രഹ്മാഹം വിശ്വതോമുഖഃ
ഈ ലോകം മുഴുവൻ എന്നിൽ മാത്രം നിലകൊള്ളുന്നു; ഞാൻ ബ്രഹ്മാവാണ്, എല്ലായിടത്തും മുഖമുള്ളവൻ.
അനുജ്ഞാപ്യാഥ യോഗേന പ്രവിഷ്ടോ ബ്രഹ്മണസ്തനുമ്
അനുമതി ലഭിച്ച ശേഷം യോഗശക്തിയാൽ അവൻ ബ്രഹ്മാവിന്റെ ശരീരത്തിൽ പ്രവേശിച്ചു.
ഉദരേ തസ്യ ദേവസ്യ ദൃഷ്ട്വാ വിസ്മയമാഗതഃ
ആ ദൈവത്തിന്റെ ഉള്ളിൽ കണ്ടപ്പോൾ അവൻ അത്ഭുതത്തോടെ നിറഞ്ഞു.
അജാതശത്രുര്ഭഗവാന് പിതാമഹമഥാബ്രവീത്
അജാതശത്രു എന്ന ഭാഗ്യവാൻ പിന്നെ പിതാമഹനായ ബ്രഹ്മാവിനോട് പറഞ്ഞു.
പ്രവിശ്യ ലോകാന് പശ്യൈതാന് വിചിത്രാന് പുരുഷര്ഷഭ
പുരുഷശ്രേഷ്ഠാ, നീ ഈ വിവിധ ലോകങ്ങൾക്കുള്ളിൽ കടന്ന് അവയെ കാണുക.
ശ്രീപതേരുദരം ഭൂയഃ പ്രവിവേശ കുശധ്വജഃ
കുശധ്വജൻ വീണ്ടും ശ്രീപതിയുടെ ഉദരത്തിൽ പ്രവേശിച്ചു.
പര്യടിത്വാ തു ദേവസ്യ ദദൃശേ ഽന്തം ന വൈ ഹരേഃ
ദൈവത്തിനുള്ളിൽ സഞ്ചരിച്ചിട്ടും ഹരിയുടെ അന്ത്യത്തിനെ അവൻ കണ്ടില്ല.
ജനാര്ദനേന ബ്രഹ്മാസൌ നാഭ്യാം ദ്വാരമവിന്ദത
ജനാർദ്ദനന്റെ വഴി ബ്രഹ്മാവിന് നാഭിയിൽ ഒരു വാതിൽ കണ്ടെത്താൻ കഴിഞ്ഞില്ല.
ഉജ്ജഹാരാത്മനോ രൂപം പുഷ്കരാച്ചതുരാനനഃ
നാലുമുഖനായ ബ്രഹ്മാവ് തന്റെ രൂപം ഉപേക്ഷിച്ച് കമലത്തിൽ നിന്ന് പുറത്ത് വന്നു.
ബ്രഹ്മാ സ്വയംഭൂര്ഭഗവാന് ജഗദ്യോനിഃ പിതാമഹഃ
സ്വയംഭൂമായ ഭാഗ്യവാൻ ബ്രഹ്മാവ് ലോകത്തിന്റെ ഉറവിടം, പിതാമഹൻ.
പ്രോവാച പുരുഷം വിഷ്ണും മേഘഗമ്ഭീരയാ ഗിരാ
അവൻ മേഘംപോലുള്ള ഗംഭീരമായ ശബ്ദത്തിൽ പുരുഷോത്തമായ വിഷ്ണുവിനോട് പറഞ്ഞു.