അധികം ചാപി വിദ്യേത സ സോമം പാതുമര്ഹതി
കൂടുതൽ അറിവുള്ളവൻ സോമപാനം ചെയ്യാൻ യോഗ്യനാണ്.
സോമേനാരാധയേദ് ദേവം സോമലോകമഹേശ്വരമ്
സോമംകൊണ്ട് ദേവനെയും സോമലോകത്തിലെ മഹേശ്വരനെയും ആരാധിക്കണം.
സമോ വാ വിദ്യതേ തസ്മാത് സോമേനാഭ്യര്ചയേത് പരമ്
അല്ലെങ്കിൽ തുല്യനാണെങ്കിൽ, സോമംകൊണ്ട് പരമനെയുമാണ് ആരാധിക്കേണ്ടത്.
ധര്മോ വിമുക്തയേ സാക്ഷാച്ഛ്രൌതഃ സ്മാര്തോ ദ്വിധാ പുനഃ
ധർമ്മം നേരിട്ട് മോക്ഷത്തിനായാണ്; ശ്രൗതവും സ്മാര്ത്തവുമായ ആചാരങ്ങൾ അതിന്റെ ഇരട്ടരൂപമാണ്.
ശ്രേയസ്കരതമഃ ശ്രൌതസ്തസ്മാച്ഛ്രൌതം സമാചരേത്
എല്ലാവിധങ്ങളിലുംVEDപരമായ കർമ്മങ്ങൾ ഏറ്റവും ഉത്തമമാണ്. അതിനാൽVEDപരമായ കർമ്മങ്ങൾ ആചരിക്കണം.
ശിഷ്ടാചാരസ്തൃതീയഃ സ്യാച്ഛ്രതിസ്മൃത്യോരലാഭതഃ
വേദവും സ്മൃതിയും ലഭ്യമല്ലാത്തപ്പോൾ, പണ്ഡിതന്മാരുടെ ആചാരമാണ് മൂന്നാമത്തെ പ്രമാണം.
തേ ശിഷ്ടാ ബ്രാഹ്മണാഃ പ്രോക്താ നിത്യമാത്മഗുണാന്വിതാഃ
ആത്മഗുണങ്ങൾ എല്ലായ്പോഴും ഉള്ള ബ്രാഹ്മണന്മാരെയാണ് പണ്ഡിതന്മാർ എന്ന് വിളിക്കുന്നത്.
സ ധര്മഃ കഥിതഃ സദ്ഭിര്നാന്യേഷാമിതി ധാരണാ
സത്പുരുഷന്മാർ പറയുന്നതാണ് ധർമ്മം; മറ്റുള്ളവരുടേതല്ല എന്നതാണ് ഉറപ്പ്.
ഏകസ്മാദ് ബ്രഹ്മവിജ്ഞാനം ധര്മജ്ഞാനം തഥൈകതഃ
ഒന്നിൽ നിന്ന് ബ്രഹ്മജ്ഞാനം ലഭിക്കുന്നു; അതുപോലെ തന്നെ, ധർമ്മജ്ഞാനവും ഒരിടത്തിൽ നിന്നാണ്.
ധര്മശാസ്ത്രം പുരാണം തദ് ബ്രഹ്മജ്ഞാനേ പരാ പ്രമാ
ധർമ്മശാസ്ത്രവും പുരാണവും ബ്രഹ്മജ്ഞാനത്തിൽ ഏറ്റവും വലിയ പ്രമാണങ്ങളാണ്.
തസ്മാദ് ധര്മം പുരാണം ച ശ്രദ്ധാതവ്യം ദ്വിജാതിഭിഃ
അതിനാൽ, രണ്ടുതവണ ജനിച്ചവർക്ക് ധർമ്മത്തിലും പുരാണത്തിലും വിശ്വാസം വേണം.
ദ്വിജാതേഃ പരമോ ധര്മോ വര്തനാനി നിബോധത
രണ്ടുതവണ ജനിച്ചവരുടെ പരമധർമ്മവും ജീവിക്കാനുള്ള മാർഗ്ഗങ്ങളും ഇപ്പോൾ കേൾക്കൂ.
കുസീദകൃഷിവാണിജ്യം പ്രകുര്വോതാസ്വയങ്കൃതമ്
പണത്തരിക, കൃഷി, വ്യാപാരം എന്നിവ സ്വയം ചെയ്യരുത്.
ആപത്കല്പോ ഹ്യം ജ്ഞേയഃ പൂര്വോക്തോ മുഖ്യ ഇഷ്യതേ
ഇവ ആപത്ത്കാലത്തിൽ മാത്രം ചെയ്യേണ്ടതാണെന്ന് അറിയണം; മുമ്പ് പറഞ്ഞവയാണ് പ്രധാനമായത്.
കഷ്ടാ പാപീയസീ വൃത്തിഃ കുസീദം തദ് വിവര്ജയേത്
പണത്തരിക കഠിനവും പാപകരവുമാണ്; അതിനാൽ അതു ഒഴിവാക്കണം.
തസ്മാത് ക്ഷാത്രേണ വര്തേത വര്തനേനാപദി ദ്വിജഃ
അതിനാൽ, രണ്ടുതവണ ജനിച്ചവർക്ക് ആപത്തിൽ മാത്രം ക്ഷത്രിയരുടെ ജീവിതം സ്വീകരിക്കാം.
ന കഥഞ്ചന കുര്വോത ബ്രാഹ്മണഃ കര്മ കര്ഷണമ്
ബ്രാഹ്മണൻ ഒരിക്കലും കൃഷിക്കാരന്റെ ജോലി ചെയ്യരുത്.
തേ തൃപ്താസ്തസ്യ തം ദോഷം ശമയന്തി ന സംശയഃ
സന്തോഷം പ്രാപിച്ചവർ അവന്റെ പാപം നീക്കുന്നു; ഇതിൽ സംശയമില്ല.
ത്രിംശദ്ഭാഗം ബ്രാഹ്മണാനാം കൃഷിം കുര്വന് ന ദുഷ്യതി
ബ്രാഹ്മണന്മാർക്കായി മുപ്പതിൽ ഒരു ഭാഗം മാത്രം കൃഷി ചെയ്താൽ പാപം വരില്ല.
കൃഷീവലോ ന ദോഷേണ യുജ്യതേ നാത്ര സംശയഃ
കൃഷിക്കാരൻ പാപത്തിൽപ്പെടുന്നില്ല; ഇതിൽ സംശയമില്ല.
വിദ്യാശില്പാദയസ്ത്വന്യേ ബഹവോ വൃത്തിഹേതവഃ
വിദ്യ, ശിൽപം തുടങ്ങിയ മറ്റു പലതരം ഉപജീവന മാർഗ്ഗങ്ങൾ ഉണ്ട്.
ശിലോഞ്ഛേ തസ്യ കഥിതേ ദ്വേ വൃത്തീ പരമര്ഷിഭിഃ
ശിലോഞ്ചനം, ഉഞ്ചനം എന്ന രണ്ടു ഉപജീവന മാർഗ്ഗങ്ങൾ മഹർഷിമാർ വിശദീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്.
അയാചിതം സ്യാദമൃതം മൃതം ഭേക്ഷം തു യാചിതമ്
അവശ്യമായ് ചോദിക്കാതെ കിട്ടുന്ന അന്നം അമൃതംപോലെയാണ്; ചോദിച്ചു കിട്ടുന്ന അന്നം മരിച്ചതുപോലെയാണ്.
ത്ര്യഹൈഹികോ വാപി ഭവേദശ്വസ്തനിക ഏവ ച
അത് മൂന്നു ദിവസംക്കായാലും, അല്ലെങ്കിൽ അടുത്ത ദിവസത്തേക്കായാലും മതിയാകാം.
ശ്രേയാന് പരഃ പരോ ജ്ഞേയോ ധര്മതോ ലോകജിത്തമഃ
നീതിയിലും ധർമ്മത്തിലും മറ്റുള്ളവരെ മറികടക്കുന്നവനാണ് ലോകത്തിൽ ഏറ്റവും ഉത്തമനെന്ന് അറിയേണ്ടത്.
ദ്വാഭ്യാമേകശ്ചതുര്ഥസ്തു ബ്രഹ്മസത്രേണ ജീവതി
രണ്ടുപേരിൽ ഒരാൾ; നാലാമൻ ബ്രഹ്മസത്രം പാലിച്ചാണ് ജീവിക്കുന്നത്.
ഇഷ്ടീഃ പാര്വായണാന്തീയാഃ കേവലാ നിര്വപേത് സദാ
ആരോയും പാതിവർഷം കഴിഞ്ഞാൽ ശുദ്ധമായ ഹോമങ്ങൾ എല്ലായ്പ്പോഴും അർപ്പിക്കണം.
അജിഹ്മാമശഠാം ശുദ്ധാം ജീവേദ് ബ്രാഹ്മണജീവികാമ്
വഞ്ചനയില്ലാതെ, നേരായും ശുദ്ധമായും ബ്രാഹ്മണന്റെ ഉപജീവനം തുടരണം.
യാചയേദ് വാ ശുചിം ദാന്തം ന തൃപ്യേത സ്വയം തതഃ
ശുദ്ധനും സംയമനമുള്ളവനിൽ നിന്ന് ചോദിച്ചെടുക്കാം; എന്നാൽ അതിൽ നിന്ന് തൃപ്തി നേടരുത്.
ദേവാന് പിതൃംശ്ച വിധിനാ ശുനാം യോനിം വ്രജത്യസൌ
ദേവന്മാര്ക്കും പിതാക്കന്മാർക്കും വിധിപ്രകാരം കർമ്മങ്ങൾ ചെയ്താൽ നായ്ക്കളുടെ ഗർഭത്തിൽ ജനിക്കേണ്ടി വരില്ല.