മുഞ്ജാഭാവേ കുശേനാഹുര്ഗ്രന്ഥിനൈകേന വാ ത്രിഭിഃ
മുഞ്ച പുല്ല് ലഭ്യമല്ലെങ്കിൽ, കുശ പുല്ല് കൊണ്ടോ, ഒരു കുരുക്കോ മൂന്നു കുരുക്കോ ഇട്ട് യജ്ഞോപവീതം നിർമിക്കാമെന്ന് പറയുന്നു.
യജ്ഞാര്ഹവൃക്ഷജം വാഥ സൌമ്യമവ്രണമേവ ച
യജ്ഞത്തിന് യോജ്യമായ വൃക്ഷങ്ങളുടെ തന്തുവോ, മൃദുവും മുറിവില്ലാത്ത വസ്ത്രമോ ഉപയോഗിച്ചും യജ്ഞോപവീതം ഉണ്ടാക്കാം.
കാമാല്ലോഭാദ് ഭയാന്മോഹാത് ത്യക്തേന പതിതോ ഭവേത്
കാമം, ലാഭം, ഭയം, മോഹം എന്നിവ കാരണം യജ്ഞോപവീതം ഉപേക്ഷിച്ചാൽ, അത്തരം ആളുകൾ ധർമ്മത്തിൽ നിന്ന് വീഴുന്നു.
സ്നാത്വാ സംതര്പയേദ് ദേവാനൃഷീന് പിതൃഗണാംസ്തഥാ
കുളിച്ച് കഴിഞ്ഞാൽ ദേവന്മാർക്കും ഋഷിമാർക്കും പിതൃഗണങ്ങൾക്കും തൃപ്തി നൽകണം.
അഭിവാദനശീലഃ സ്യാന്നിത്യം വൃദ്ധേഷു ധര്മതഃ
മുതിർന്നവരെ എപ്പോഴും ധർമ്മാനുസൃതമായി ആദരപൂർവ്വം അഭിവാദനം ചെയ്യാൻ ശീലമാക്കണം.
ആയുരാരോഗ്യസിദ്ധ്യര്ഥം തന്ദ്രാദിപരിവര്ജിതഃ
ദീർഘായുസും ആരോഗ്യവും നേടാൻ മന്ദതയും ആലസ്യവും ഒഴിവാക്കണം.
അകാരശ്ചാസ്യ നാമ്നോ ഽന്തേ വാച്യഃ പൂര്വാക്ഷരഃ പ്ലുതഃ
പേര് വിളിക്കുമ്പോൾ അവസാനം 'അ' ഉച്ചരിക്കണം. ആദ്യ അക്ഷരം നീട്ടി പറയണം.
നാഭിവാദ്യഃ സ വിദുഷാ യഥാ ശൂദ്രസ്തഥൈവ സഃ
പണ്ഡിതന്മാർ അഭിവാദനം ചെയ്യാത്തവൻ ശൂദ്രനോടു തുല്യനാണ്.
സവ്യേന സവ്യഃ സ്പ്രഷ്ടവ്യോ ദക്ഷിണേന തു ദക്ഷിണഃ
വലതു കൈ വലതിനെ സ്പർശിക്കണം; ഇടതു കൈ ഇടതിനെ സ്പർശിക്കണം.
ആദദീത യതോ ജ്ഞാനം തം പൂര്വമഭിവാദയേത്
ഏതൊരുവനിൽ നിന്ന് ജ്ഞാനം ലഭിച്ചുവോ, ആദ്യം അവനെയാണ് അഭിവാദനം ചെയ്യേണ്ടത്.
ഏവംവിധാനി ചാന്യാനി ന ദൈവാദ്യേഷു കര്മസു
ഇവയിലുപരിയായി മറ്റ് നിയമങ്ങൾ ദൈവാർച്ചനയിലും സമാനകർമങ്ങളിലും ബാധകമല്ല.
വൈശ്യം ക്ഷേമം സമാഗമ്യ ശൂദ്രമാരോഗ്യമേവ തു
വൈശ്യനെ കണ്ടാൽ ക്ഷേമം ആശംസിക്കണം; ശൂദ്രനെ കണ്ടാൽ ആരോഗ്യമാണ് ആശംസിക്കേണ്ടത്.
വര്ണജ്യേഷ്ഠഃ പിതൃവ്യശ്ച പുംസോ ഽത്ര ഗുരവഃ സ്മൃതാഃ
പുരുഷന്മാരിൽ വർണ്ണത്തിൽ മുതിർന്നവനും പിതാവിന്റെ സഹോദരനും ഗുരുക്കന്മാരായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.
ശ്വശ്രൂഃ പിതാമഹീജ്യേഷ്ഠാ ധാത്രീ ച ഗുരവഃ സ്ത്രിയഃ
സ്ത്രികളിൽ ശ്വശ്രുവും പിതാമഹിയുടെ മൂത്തവളും ധാത്രിയും ഗുരുവായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.
അനുവര്തനമേതേഷാം മനോവാക്കായകര്മഭിഃ
മനസ്സിലും വാക്കിലും ശരീരത്തിലും ഇവരെ പിന്തുടരേണ്ടതാണ്.
നൈതൈരുപവിശേത് സാര്ധം വിവദേന്നാത്മകാരണാത്
സ്വന്തു കാരണത്തിന് ഇവരോടൊപ്പം ഇരിക്കുകയോ വാദിക്കുകയോ ചെയ്യരുത്.
ഉദിതോ ഽപി ഗുണൈരന്യൈര്ഗുരുദ്വേഷീ പതത്യധഃ
മറ്റു ഗുണങ്ങൾ ഉണ്ടെങ്കിലും ഗുരുവിനെ ദ്വേഷിക്കുന്നവൻ താഴേക്ക് വീഴും.
തേഷാമാദ്യാസ്ത്രയഃ ശ്രേഷ്ഠാസ്തേഷാം മാതാ സുപൂജിതാ
ഇവരിൽ ആദ്യത്തെ മൂന്നു പേർ ഏറ്റവും ശ്രേഷ്ഠർ; അവരിൽ അമ്മയ്ക്ക് ഏറ്റവും വലിയ ആദരമുണ്ട്.
ജ്യേഷ്ഠോ ഭ്രാതാ ച ഭര്താ ച പഞ്ചൈതേ ഗുരവഃ സ്മൃതാഃ
മൂത്ത സഹോദരനും ഭർത്താവും ഈ അഞ്ചുപേരും ഗുരുക്കൾ എന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു.
പൂജനീയാ വിശേഷേണ പഞ്ചൈതേ ഭൂതിമിച്ഛതാ
ഐശ്വര്യം ആഗ്രഹിക്കുന്നവൻ ഈ അഞ്ചുപേരെയും പ്രത്യേകമായി ആദരിക്കണം.
താവത് സര്വം പരിത്യജ്യ പുത്രഃ സ്യാത് തത്പരായണഃ
മകൻ എല്ലാം ഉപേക്ഷിച്ച് ഇവർക്കായി സമർപ്പിതനാകണം.
സ പുത്രഃ സകലം ധര്മമാപ്നുയാത് തേന കര്മണാ
അങ്ങനെയുള്ള മകൻ ആ പ്രവർത്തിയിലൂടെ എല്ലാ ധർമ്മവും നേടും.
തയോഃ പ്രത്യുപകാരോ ഽപി ന കഥഞ്ചന വിദ്യതേ
അവർക്കു പ്രതിഫലം നൽകാൻ ഒരുവിധത്തിലും കഴിയില്ല.
ന താഭ്യാമനനുജ്ഞാതോ ധര്മമന്യം സമാചരേത്
അവരുടെ അനുമതി ഇല്ലാതെ മറ്റേതെങ്കിലും കര്ത്തവ്യം ചെയ്യരുത്.
ധര്മസാരഃ സമുദ്ദിഷ്ടഃ പ്രേത്യാനന്തഫലപ്രദഃ
മരണാനന്തരത്തിൽ അനന്തഫലം നൽകുന്ന ധർമ്മത്തിന്റെ സാരം ഇവിടെ പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു.
ശിഷ്യോ വിദ്യാഫലം ഭുങ്ക്തേ പ്രേത്യ ചാപദ്യതേ ദിവി
ശിഷ്യൻ വിജ്ഞാനഫലം അനുഭവിക്കുകയും മരണത്തിനു ശേഷം സ്വർഗത്തിൽ എത്തുകയും ചെയ്യും.
തേന ദോഷേണ സ പ്രേത്യ നിരയം ഘോരമൃച്ഛതി
ആ പിഴവുകൊണ്ട് അവൻ മരണത്തിനു ശേഷം ഭയങ്കരമായ നരകത്തിൽ വീഴും.
യാതി ദാതരി ലോകേ ഽസ്മിന് ഉപകാരാദ്ധി ഗൌരവമ്
ഈ ലോകത്ത് ദാനത്തിന്റെ ഫലമായി ദാതാവിന് മാന്യം ലഭിക്കുന്നു.
തേഷാമഥാക്ഷയാംല്ലോകാന് പ്രോവാച ഭഗവാന് മനുഃ
അതിനുശേഷം ഭഗവാൻ മനു അവർക്കു അക്ഷയമായ ലോകങ്ങൾ പറഞ്ഞു.
അസാവഹമിതി ബ്രൂയുഃ പ്രത്യുത്ഥായ യവീയസഃ
ചെറുപ്പക്കാർ ഉയർന്ന് 'ഞാനിവിടെയുണ്ട്' എന്ന് പറയണം.