കൂര്മപുരാണമ്

തേഷാം പതിരഹം ദേവഃ സ്മൃതഃ പശുപതിര്ബുധൈഃ

അവർക്കിടയിൽ ഞാൻ ദൈവമാണ്; പണ്ഡിതന്മാർ പശുപതി എന്ന പേരിൽ എന്നെ ഓർക്കുന്നു.

മാമേവ മോചകം പ്രാഹുഃ പശൂനാം വേദവാദിനഃ

വേദജ്ഞർ പശുക്കളെ മോചിപ്പിക്കുന്നവൻ ഞാൻ മാത്രമാണെന്ന് പറയുന്നു.

മാമൃതേ പരമാത്മാനം ഭൂതാധിപതിമവ്യയമ്

എന്നെ ഒഴികെ, പരമാത്മാവും, ഭൂതങ്ങളുടെ ശാശ്വതനായ അധിപതിയും വേറെയില്ല.

ഏതേ പാശാഃ പശുപതേഃ ക്ലേശാശ്ച പശുബന്ധനാഃ

ഇവയാണ് പശുപതിയുടെ ബന്ധങ്ങളും, ജീവികളെ ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന ദു:ഖങ്ങളും.

ഏതാഃ പ്രകൃതയസ്ത്വഷ്ടൌ വികാരാശ്ച തഥാപരേ

ഇവയാണ് എട്ട് പ്രധാന പ്രകൃതികൾ; കൂടാതെ മറ്റു വികാരങ്ങളും ഉണ്ട്.

പായൂപസ്ഥം കരൌ പാദൌ വാക് ചൈവ ദശമീ മതാ

ഗുദം, ഗുപ്തേന്ദ്രിയം, രണ്ട് കൈകൾ, രണ്ട് കാലുകൾ, വാക്ക് — ഇതാണ് പത്താമത്തേത്.

ത്രയോവിംശതിരേതാനി തത്ത്വാനി പ്രാകൃതാനി തു

ഇവ ഇരുപത്തിമൂന്ന് പ്രധാന തത്വങ്ങളാണ്.

അനാദിമധ്യനിധനം കാരണം ജഗതഃ പരമ്

ആദിയും നടുവും അന്തവും ഇല്ലാത്തത്, ലോകത്തിന്റെ പരമകാരണമാണ്.

സാമ്യാവസ്ഥിതിമേതേഷാമവ്യക്തം പ്രകൃതിം വിദുഃ

ഇവയുടെ സമ്യാവസ്ഥയെ അവ്യക്തം, അതായത് ആദി പ്രകൃതിയെന്നു പറയുന്നു.

ഗുണാനാം ബുദ്ധിവൈഷമ്യാദ് വൈഷമ്യം കവയോ വിദുഃ

ഗുണങ്ങളിൽ വ്യത്യാസം ഉണ്ടാകുന്നത് ബുദ്ധിയുടെ വ്യത്യാസം മൂലമാണെന്ന് ജ്ഞാനികൾ അറിയുന്നു.

മയ്യര്പിതാനി കര്മാണി നിബന്ധായ വിമുക്തയേ

എനിക്ക് സമർപ്പിച്ച പ്രവൃത്തികൾ ബന്ധത്തിനോ മോക്ഷത്തിനോ വഴിയാകും.

ക്ലേശാഖ്യാനചലാന് പ്രാഹുഃ പാശാനാത്മനിബന്ധനാന്

കഷ്ടങ്ങൾ എന്നറിയപ്പെടുന്ന ബന്ധങ്ങൾ ആത്മാവിനെ ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന കെട്ടുകളാണെന്ന് അവർ പറയുന്നു.

മൂലപ്രകൃതിരവ്യക്താ സാ ശക്തിര്മയി തിഷ്ഠതി

അവ്യക്തമായ മൂലപ്രകൃതി എന്ന ശക്തി എനിക്ക് ഉള്ളിലുണ്ട്.

വികാരാ മഹദാദീനി ദേവദേവഃ സനാതനഃ

മഹത്തത് തുടങ്ങി എല്ലാ വികാരങ്ങളും ശാശ്വതനായ ദേവദേവന്റെ ആവിഷ്കാരങ്ങളാണ്.

തമാഹുരഗ്ര്യം പുരുഷം പുരാണമ്

അവനെ അവർ പരമൻ, ആദിപുരുഷൻ എന്നാണു വിളിക്കുന്നത്.

യേനാസൌ തരതേ ജന്തുര്ഘോരം സംസാരസാഗരമ്

ആൾക്കാർ ഭയാനകമായ സംസാരസമുദ്രം കടക്കുന്നത് അവനാൽ ആണ്.

ഏകാകീ ഭഗവാനുക്തഃ കേവലഃ പരമേശ്വരഃ

അവൻ ഏകാന്തൻ, ഭാഗ്യവാൻ, ഏകനായ പരമേശ്വരൻ എന്നാണു വിളിക്കുന്നത്.

മൂലം മായാഭിധാനം തു തതോ ജാതമിദം ജഗത്

മൂലമായ മായ എന്നതിൽ നിന്നാണ് ഈ ലോകം ഉരുത്തിരിഞ്ഞത്.

തന്മാത്രാണി മഹാഭൂതാനീന്ദ്രിയാണി ച ജജ്ഞിരേ

അതിനിൽ നിന്നാണ് തന്മാത്രകളും മഹാഭൂതങ്ങളും ഇന്ദ്രിയങ്ങളും ജനിച്ചത്.

തസ്മിന് ജജ്ഞേ മഹാബ്രഹ്മാ മച്ഛക്ത്യാ ചോപബൃംഹിതഃ

അതിനുള്ളിൽ എന്റെ ശക്തിയാൽ മഹാബ്രഹ്മാവു ജനിച്ചു.

ന മാം പശ്യന്തി പിതരം മായയാ മമ മോഹിതാഃ

എന്റെ മായയിൽ മയങ്ങിയവർ എന്നെ, തങ്ങളുടെ പിതാവിനെ, കാണുന്നില്ല.

താസാം മായാ പരാ യോനിര്മാമേവ പിതരം വിദുഃ

അവർക്കിടയിൽ മായയാണ് പരമമായ യോനി; അവർ എന്നെ മാത്രം പിതാവായി അറിയുന്നു.

സ ധീരഃ സര്വലോകേഷു ന മോഹമധിഗച്ഛതി

അവൻ ധീരൻ, എല്ലായിടത്തും മായയിൽ അകപ്പെടുന്നില്ല.

ഓങ്കാരമൂര്തിര്ഭഗവാനഹം ബ്രഹ്മാ പ്രജാപതിഃ

ഞാൻ ഓംകാരരൂപനായ ഭഗവാൻ, ബ്രഹ്മാവും പ്രജാപതിയും ആകുന്നു.

വിനശ്യത്സ്വവിനശ്യന്തം യഃ പശ്യതി സ പശ്യതി

നശ്വരത്തിൽ അവിനാശിയെ കാണുന്നവൻ മാത്രമാണ് യഥാർത്ഥത്തിൽ കാണുന്നത്.

ന ഹിനസ്ത്യാത്മനാത്മാനം തതോ യാതി പരാങ്ഗതിമ്

അവൻ സ്വയം തന്നെ ദോഷം ചെയ്യുന്നില്ല; അതുകൊണ്ട് പരമാവസ്ഥയിലേക്ക് എത്തുന്നു.

പ്രധാനവിനിയോഗജ്ഞഃ പരം ബ്രഹ്മാധിഗച്ഛതി

പ്രധാനത്തിന്റെ പ്രവർത്തനം അറിയുന്നവൻ പരബ്രഹ്മം പ്രാപിക്കും.

ഷഡാഹുരങ്ഗാനി മഹേശ്വരസ്യ

മഹേശ്വരന്റെ ആറു ഭാഗങ്ങൾ പറയപ്പെടുന്നു.

ബന്ധഃ പ്രോക്തോ വിനിയോഗോ ഽപി തേന

ബന്ധനവും അതിന്റെ ഉപയോഗവും അവൻ പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു.