സാപി വിദ്യാ മഹേശസ്യ നിയോഗവശവര്തിനീ
അവിദ്യയും മഹേശ്വരന്റെ ആജ്ഞക്ക് കീഴിലാണ്.
മയൈവ പ്രേര്യതേ കൃത്സ്നം മയ്യേവ പ്രലയം വ്രജേത്
സകലവും എന്റെ പ്രേരണയാൽ നടക്കുന്നു; എല്ലാം ഒടുവിൽ എന്നിൽ ലയിക്കുന്നു.
പരമാത്മാ പരം ബ്രഹ്മ മത്തോ ഹ്യന്യന്ന വിദ്യതേ
പരമാത്മാവും പരബ്രഹ്മവും ഞാനാണ്; എന്നെക്കാൾ വേറൊന്നും അറിവില്ല.
ജ്ഞാത്വാ വിമുച്യതേ ജന്തുര്ജന്മസംസാരബന്ധനാത്
ഇതറിയുന്നവൻ ജനനമരണചക്രത്തിൽ നിന്നു മോചിതനാകുന്നു.
യം ജ്ഞാത്വാ പുരുഷോ മുക്തോ ന സംസാരേ പതേത് പുനഃ
ആരെ അറിയുമ്പോൾ മനുഷ്യൻ മോചിതനായി വീണ്ടും ജനനമരണചക്രത്തിൽ വീഴുന്നില്ലോ, അവനാണ്.
നിത്യാനന്ദം നിര്വികല്പം തദ്ധാമ പരമം മമ
നിത്യാനന്ദവും ഭേദമില്ലാത്തതുമായ അതാണ് എന്റെ പരമധാമം.
മായാവിനാമഹം ദേവഃ പുരാണോ ഹരിരവ്യയഃ
മായയുള്ള ദേവനും പുരാതനനും അക്ഷയനും ആയ ഹരിയാണ് ഞാൻ.
ആദിത്യാനാമഹം വിഷ്ണുര്വസൂനാമസ്മി പാവകഃ
ആദിത്യന്മാരിൽ ഞാൻ വിഷ്ണുവാണ്; വസുക്കളിൽ ഞാൻ പാവകനാണ്.
ഐരാവതോ ഗജേന്ദ്രാണാം രാമഃ ശസ്ത്രഭൃതാമഹമ്
ഗജേന്ദ്രന്മാരിൽ ഞാൻ ഐരാവതനാണ്; ആയുധധാരികളിൽ ഞാൻ രാമനാണ്.
ശില്പിനാം വിശ്വകര്മാഹം പ്രഹ്ലാദോ ഽസ്മ്യമരദ്വിഷാമ്
കലാകാരന്മാരിൽ ഞാൻ വിശ്വകർമ്മനാണ്; അമരന്മാരുടെ ശത്രുക്കളിൽ ഞാൻ പ്രഹ്ലാദനാണ്.
വീരാണാം വീരഭദ്രോ ഽഹം സിദ്ധാനാം കപിലോ മുനിഃ
വീരന്മാരിൽ ഞാൻ വീരഭദ്രനാണ്; സിദ്ധന്മാരിൽ ഞാൻ കപിലമുനിയാണ്.
വജ്രം പ്രഹരണാനാം ച വ്രതാനാം സത്യമസ്മ്യഹമ്
ആയുധങ്ങളിൽ ഞാൻ വജ്രമാണ്; വ്രതങ്ങളിൽ ഞാൻ സത്യമാണ്.
ആശ്രമാണാം ച ഗാര്ഹസ്ഥമീശ്വരാണാം മഹേശ്വരഃ
ജീവിതത്തിന്റെ നാലു ഘട്ടങ്ങളിൽ, ഞാൻ ഗൃഹസ്ഥാശ്രമമാണ്; എല്ലാ ദേവന്മാരിലും ഞാൻ മഹാദേവനാണ്.
കുബേരഃ സര്വയക്ഷാണാം ഗണേശാനാം ച വീരകഃ
യക്ഷന്മാരിൽ ഞാൻ കുബേരനാണ്; ഗണപതികളിൽ ഞാൻ വീരകനാണ്.
വായുര്ബലവതാമസ്മി ദ്വീപാനാം പുഷ്കരോ ഽസ്മ്യഹമ്
ശക്തിയുള്ളവരിൽ ഞാൻ വായുവാണ്; ദ്വീപുകളിൽ ഞാൻ പുഷ്കരദ്വീപാണ്.
വേദാനാം സാമവേദോ ഽഹം യജുഷാം ശതരുദ്രിയമ്
വേദങ്ങളിൽ ഞാൻ സാമവേദമാണ്; യജുര്വേദശാഖകളിൽ ഞാൻ ശതരുദ്രീയമാണ്.
സൂക്താനാം പൌരുഷം സൂക്തം ജ്യേഷ്ഠസാമ ച സാമസു
സൂക്തങ്ങളിൽ ഞാൻ പുരുഷസൂക്തമാണ്; സാമഗാനങ്ങളിൽ ജ്യേഷ്ഠസാമമാണ്.
ബ്രഹ്മാവര്തസ്തു ദേശാനാം ക്ഷേത്രാണാമവിമുക്തകമ്
ദേശങ്ങളിൽ ഞാൻ ബ്രഹ്മാവർതമാണ്; പുണ്യഭൂമികളിൽ അവിമുക്തകമാണ്.
ഭൂതാനാമസ്മ്യഹം വ്യോമ സത്ത്വാനാം മൃത്യുരേവ ച
ഭൂതങ്ങളിൽ ഞാൻ ആകാശമാണ്; ജീവികളിൽ ഞാൻ തന്നെ മരണമാണ്.
ഗതീനാം മുക്തിരേവാഹം പരേഷാം പരമേശ്വരഃ
മാർഗങ്ങളിൽ ഞാൻ മോക്ഷമാണ്; ഉത്തമന്മാരിൽ ഞാൻ പരമേശ്വരനാണ്.
തത്സര്വം പ്രതിജാനീധ്വം മമ തേജോവിജൃമ്ഭിതമ്
ഇവയെല്ലാം എന്റെ തേജസ്സിന്റെ പ്രകടനമാണെന്ന് നിങ്ങൾ അറിയണം.
തേഷാം പതിരഹം ദേവഃ സ്മൃതഃ പശുപതിര്ബുധൈഃ
അവർക്കിടയിൽ ഞാൻ ദൈവമാണ്; പണ്ഡിതന്മാർ പശുപതി എന്ന പേരിൽ എന്നെ ഓർക്കുന്നു.
മാമേവ മോചകം പ്രാഹുഃ പശൂനാം വേദവാദിനഃ
വേദജ്ഞർ പശുക്കളെ മോചിപ്പിക്കുന്നവൻ ഞാൻ മാത്രമാണെന്ന് പറയുന്നു.
മാമൃതേ പരമാത്മാനം ഭൂതാധിപതിമവ്യയമ്
എന്നെ ഒഴികെ, പരമാത്മാവും, ഭൂതങ്ങളുടെ ശാശ്വതനായ അധിപതിയും വേറെയില്ല.
ഏതേ പാശാഃ പശുപതേഃ ക്ലേശാശ്ച പശുബന്ധനാഃ
ഇവയാണ് പശുപതിയുടെ ബന്ധങ്ങളും, ജീവികളെ ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന ദു:ഖങ്ങളും.
ഏതാഃ പ്രകൃതയസ്ത്വഷ്ടൌ വികാരാശ്ച തഥാപരേ
ഇവയാണ് എട്ട് പ്രധാന പ്രകൃതികൾ; കൂടാതെ മറ്റു വികാരങ്ങളും ഉണ്ട്.
പായൂപസ്ഥം കരൌ പാദൌ വാക് ചൈവ ദശമീ മതാ
ഗുദം, ഗുപ്തേന്ദ്രിയം, രണ്ട് കൈകൾ, രണ്ട് കാലുകൾ, വാക്ക് — ഇതാണ് പത്താമത്തേത്.
ത്രയോവിംശതിരേതാനി തത്ത്വാനി പ്രാകൃതാനി തു
ഇവ ഇരുപത്തിമൂന്ന് പ്രധാന തത്വങ്ങളാണ്.
അനാദിമധ്യനിധനം കാരണം ജഗതഃ പരമ്
ആദിയും നടുവും അന്തവും ഇല്ലാത്തത്, ലോകത്തിന്റെ പരമകാരണമാണ്.
സാമ്യാവസ്ഥിതിമേതേഷാമവ്യക്തം പ്രകൃതിം വിദുഃ
ഇവയുടെ സമ്യാവസ്ഥയെ അവ്യക്തം, അതായത് ആദി പ്രകൃതിയെന്നു പറയുന്നു.