പ്രാഹുര്മഹാന്തം പുരുഷം മാമേകം തത്ത്വദര്ശിനഃ
സത്യം കാണുന്നവർ എന്നെ ഏക മഹാപുരുഷനെന്നു വിളിക്കുന്നു.
നിര്ഗുണാമലരൂപസ്യ യത്തദൈശ്വര്യമുത്തമമ്
ഗുണരഹിതനും നിർമലരൂപനുമായ എന്നിൽ ആ പരമാധികാരം നിലകൊള്ളുന്നു.
വക്ഷ്യേ സമാഹിതാ യൂയം ശൃണുധ്വം ബ്രഹ്മവാദിനഃ
ഞാൻ ഇതു പറയും; ബ്രഹ്മജ്ഞാനികൾ, നിങ്ങൾ ശ്രദ്ധയോടെ കേൾക്കണം.
പ്രേരയാമി തഥാപീദം കാരണം സൂരയോ വിദുഃ
എന്നാൽ ഇതെല്ലാം ഞാൻ പ്രവർത്തിപ്പിക്കുന്നു; ജ്ഞാനികൾ ഇതാണ് കാരണം എന്നു അറിയുന്നു.
പ്രവിഷ്ടാ മമ സായുജ്യം ലഭന്തേ യോഗിനോ ഽവ്യയമ്
എന്നിൽ ലയിച്ച യോഗികൾ അക്ഷയം പ്രാപിക്കുന്നു.
ലഭന്തേ പരമാം ശുദ്ധിം നിര്വാണം തേ മയാ സഹ
അവർ പരമശുദ്ധിയും മോക്ഷവും എന്നോടൊപ്പം പ്രാപിക്കുന്നു.
പ്രസാദാന്മമ യോഗീന്ദ്രാ ഏതദ് വേദാനുശാസനമ്
എന്റെ കൃപയാൽ, യോഗേന്ദ്രന്മാരേ, ഇതാണ് വേദോപദേശമെന്നു അറിയുക.
മദുക്തമേതദ് വിജ്ഞാനം സാംഖ്യയോഗസമാശ്രയമ്
സാംഖ്യയിലും യോഗത്തിലും ആധാരമിട്ടുള്ള ഈ ജ്ഞാനമാണ് ഞാൻ പറഞ്ഞത്.
തേഭ്യഃ സര്വമിദം ജാതം തസ്മാദ് ബ്രഹ്മമയം ജഗത്
അവരിൽ നിന്നാണ് ഈ ലോകം മുഴുവൻ ഉദിച്ചിരിക്കുന്നത്; അതുകൊണ്ട് ഈ ജഗത് ബ്രഹ്മണാൽ നിറഞ്ഞിരിക്കുന്നു.
സര്വതഃ ശ്രുതിമല്ലോകേ സര്വമാവൃത്യ തിഷ്ഠതി
ലോകത്തിൽ എല്ലായിടത്തും, എല്ലാം ആവൃതമാക്കി, അത് നിലകൊള്ളുന്നു എന്ന് ശാസ്ത്രങ്ങളിൽ കേൾക്കാം.
സര്വാധാരം സദാനന്ദമവ്യക്തം ദ്വൈതവര്ജിതമ്
എല്ലാവിധത്തിലും ആധാരമായും, എപ്പോഴും ആനന്ദം നിറഞ്ഞതുമായ, കാണാനാവാത്തതുമായ, ഇരട്ടത്വമില്ലാത്തതുമായത്.
നിര്വികല്പം നിരാഭാസം സര്വാവാസം പരാമൃതമ്
വ്യത്യാസങ്ങളില്ലാത്തതും, രൂപഭേദമില്ലാത്തതും, എല്ലാറ്റിനും ആധാരമായതും, പരമമായ അമൃതവുമാണ്.
നിര്ഗുണം പരമം വ്യോമ തജ്ജ്ഞാനം സൂരയോ വിദുഃ
ഗുണങ്ങളൊന്നുമില്ലാത്തതും, പരമമായ വിശാലതയുമായതും, ഈ ജ്ഞാനം ജ്ഞാനികൾ അറിയുന്നു.
സോ ഽഹം സര്വത്രഗഃ ശാന്തോ ജ്ഞാനാത്മാ പരമേശ്വരഃ
ഞാനാണ് അതു, എല്ലായിടത്തും വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നതും, ശാന്തതയും, ജ്ഞാനസ്വരൂപിയും, പരമേശ്വരനുമാണ്.
മത്സ്ഥാനി സര്വഭൂതാനി യസ്തം വേദ സ വേദവിത്
എന്നിൽ എല്ലാ ജീവികളും നിലകൊള്ളുന്നു; ഇത് അറിയുന്നവനാണ് യഥാർത്ഥത്തിൽ വേദം അറിയുന്നവൻ.
തയോരനാദിരുദ്ദിഷ്ടഃ കാലഃ സംയോജകഃ പരഃ
ഇവയിൽ ആദിയില്ലാത്തതിനെ കാലം എന്നും, അതാണ് പരമമായ ഐക്യത്വം ഉണ്ടാക്കുന്നതെന്നും പറയുന്നു.
തദാത്മകം തദന്യത് സ്യാത് തദ്രൂപം മാമകം വിദുഃ
അത് സ്വഭാവം തന്നെയാണ്; മറ്റൊന്ന് അതിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമാണ്. എന്റെ രൂപം അതാണെന്ന് അവർ അറിയുന്നു.
യാ സാ പ്രകൃതിരുദ്ദിഷ്ടാ മോഹിനീ സര്വദേഹിനാമ്
എല്ലാ ശരീരധാരികളെയും മോഹിപ്പിക്കുന്നതിനെ പ്രകൃതി എന്നാണ് വിളിക്കുന്നത്.
അഹങ്കാരവിമുക്തത്വാത് പ്രോച്യതേ പഞ്ചവിംശകഃ
അഹങ്കാരത്തിൽ നിന്ന് മോചിതമായതിനാൽ അതിനെ ഇരുപത്തഞ്ചാമത്തെ തത്വം എന്ന് പറയുന്നു.
വിജ്ഞാനശക്തിര്വിജ്ഞാതാ ഹ്യഹങ്കാരസ്തദുത്ഥിതഃ
വിവേകശക്തിയാണ് അറിഞ്ഞവൻ; അതിൽ നിന്ന് അഹങ്കാരം ഉദ്ഭവിക്കുന്നു.
സ ജീവഃ സോ ഽന്തരാത്മേതി ഗീയതേ തത്ത്വചിന്തകൈഃ
തത്വചിന്തകർ അതിനെ ജീവൻ, അന്തരാത്മാവ് എന്നിങ്ങനെ വിളിക്കുന്നു.
സ വിജ്ഞാനാത്മകസ്തസ്യ മനഃ സ്യാദുപകാരകമ്
അത് ജ്ഞാനസ്വരൂപമാണ്; അതിന് മനസ്സ് ഉപകരണം ആയി പ്രവർത്തിക്കുന്നു.
സ ചാവിവേകഃ പ്രകൃതൌ സങ്ഗാത് കാലേന സോ ഽഭവത്
പ്രകൃതിയുമായി ചേർന്നതിനാൽ വിവേകശൂന്യത, കാലംകൊണ്ട് ഉണ്ടായി.
സര്വേ കാലസ്യ വശഗാ ന കാലഃ കസ്യചിദ് വശേ
എല്ലാവരും കാലത്തിന്റെ അധീനരാണ്; പക്ഷേ, കാലം ആരുടെയും അധീനമല്ല.
പ്രോച്യതേ ഭഗവാന് പ്രാണഃ സര്വജ്ഞഃ പുരുഷോത്തമഃ
ഭഗവാൻ പ്രാണൻ, എല്ലാം അറിയുന്നവൻ, പുരുഷോത്തമൻ എന്നാണു വിളിക്കുന്നത്.
മനസശ്ചാപ്യഹങ്കാരമഹങ്കാരാന്മഹാന് പരഃ
മനസ്സിൽ നിന്ന് അഹങ്കാരം ഉത്ഭവിക്കുന്നു; അഹങ്കാരത്തിന് മുകളിൽ മഹത്തത് ഉണ്ട്.
പുരുഷാദ് ഭഗവാന് പ്രാണസ്തസ്യ സര്വമിദം ജഗത്
പുരുഷനിൽ നിന്ന് ഭഗവാൻ പ്രാണൻ ഉത്ഭവിച്ചു; അവനിൽ നിന്നാണ് ഈ ലോകം മുഴുവൻ.
നാസ്തി മത്തഃ പരം ഭൂതം മാം വിജ്ഞായ വിമുച്യതേ
എന്നെക്കാൾ ഉയർന്ന ജീവി ഇല്ല; എന്നെ അറിഞ്ഞാൽ മോക്ഷം ലഭിക്കും.
ഋതേ മാമേകമവ്യക്തം വ്യോമരൂപം മഹേശ്വരമ്
എന്നെ ഒഴികെ, അവ്യക്തമായ, ആകാശസദൃശമായ, മഹേശ്വരനായ ഒരുവൻ മാത്രമാണ്.
മായീ മായാമയോ ദേവഃ കാലേന സഹ സങ്ഗതഃ
മായയുള്ളവനും, മായയിൽ നിന്നുമുള്ള ദേവനും, കാലത്തോടൊപ്പം ഒന്നിച്ചിരിക്കുന്നു.