അജ്ഞാനേനാവൃതം ലോകോ വിജ്ഞാനം തേന മുഹ്യതി
ലോകം അജ്ഞാനത്തിൽ മറഞ്ഞിരിക്കുന്നു; അതുകൊണ്ടാണ് ജ്ഞാനം മുക്കപ്പെടുന്നത്.
അജ്ഞാനമിതരത് സര്വം വിജ്ഞാനമിതി മേ മതമ്
മറ്റെല്ലാം അജ്ഞാനമാണ്; ജ്ഞാനം മാത്രമാണ് സത്യം എന്നതാണ് എന്റെ അഭിപ്രായം.
സര്വവേദാന്തസാരം ഹി യോഗസ്തത്രൈകചിത്തതാ
സകല വേദാന്തങ്ങളുടെയും സാരം യോഗമാണ്, കാരണം അതാണ് മനസ്സിന്റെ ഏകാഗ്രാവസ്ഥ.
യോഗജ്ഞാനാഭിയുക്തസ്യ നാവാപ്യം വിദ്യതേ ക്വചിത്
യോഗജ്ഞാനത്തിൽ ലയിച്ചവർക്കു എവിടെയും ലഭിക്കാനാവാത്തതു ഒന്നുമില്ല.
ഏകം സാംഖ്യം ച യോഗം ച യഃ പശ്യതി സ തത്ത്വവിത്
സാംഖ്യയെയും യോഗത്തെയും ഒന്നു പോലെ കാണുന്നവൻ തന്നെയാണ് സത്യം അറിയുന്നവൻ.
മജ്ജന്തി തത്ര തത്രൈവ ന ത്വാത്മൈഷാമിതി ശ്രുതിഃ
അവരവിടെയും മുങ്ങുന്നു, പക്ഷേ ആത്മാവിന് അങ്ങനെ സംഭവിക്കില്ലെന്ന് ശാസ്ത്രം പറയുന്നു.
ജ്ഞാനയോഗാഭിയുക്തസ്തു ദേഹാന്തേ തദവാപ്നുയാത്
ജ്ഞാനത്തിലും യോഗത്തിലും ഭക്തിയുള്ളവൻ ശരീരം വിട്ടശേഷം അതിനെ പ്രാപിക്കും.
കീര്തിതഃ സര്വവേദേഷു സര്വാത്മാ സര്വതോമുഖഃ
സർവ്വവ്യാപിയായ ആത്മാവിനെ, എല്ലാ ദിശകളിലേക്കും മുഖമുള്ളവനെ, എല്ലാ വേദങ്ങളിലും പാടപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.
സര്വതഃ പാണിപാദോ ഽഹമന്തര്യാമീ സനാതനഃ
എല്ലാ ദിശകളിലും കൈകളും കാലുകളും ഉള്ളവൻ, ഞാൻ തന്നെ ആന്തര്യാമിയും ശാശ്വതനുമാണ്.
അചക്ഷുരപി പശ്യാമി തഥാകര്ണഃ ശൃണോമ്യഹമ്
കണ്ണില്ലെങ്കിലും ഞാൻ കാണുന്നു; ചെവിയില്ലെങ്കിലും ഞാൻ കേൾക്കുന്നു.
പ്രാഹുര്മഹാന്തം പുരുഷം മാമേകം തത്ത്വദര്ശിനഃ
സത്യം കാണുന്നവർ എന്നെ ഏക മഹാപുരുഷനെന്നു വിളിക്കുന്നു.
നിര്ഗുണാമലരൂപസ്യ യത്തദൈശ്വര്യമുത്തമമ്
ഗുണരഹിതനും നിർമലരൂപനുമായ എന്നിൽ ആ പരമാധികാരം നിലകൊള്ളുന്നു.
വക്ഷ്യേ സമാഹിതാ യൂയം ശൃണുധ്വം ബ്രഹ്മവാദിനഃ
ഞാൻ ഇതു പറയും; ബ്രഹ്മജ്ഞാനികൾ, നിങ്ങൾ ശ്രദ്ധയോടെ കേൾക്കണം.
പ്രേരയാമി തഥാപീദം കാരണം സൂരയോ വിദുഃ
എന്നാൽ ഇതെല്ലാം ഞാൻ പ്രവർത്തിപ്പിക്കുന്നു; ജ്ഞാനികൾ ഇതാണ് കാരണം എന്നു അറിയുന്നു.
പ്രവിഷ്ടാ മമ സായുജ്യം ലഭന്തേ യോഗിനോ ഽവ്യയമ്
എന്നിൽ ലയിച്ച യോഗികൾ അക്ഷയം പ്രാപിക്കുന്നു.
ലഭന്തേ പരമാം ശുദ്ധിം നിര്വാണം തേ മയാ സഹ
അവർ പരമശുദ്ധിയും മോക്ഷവും എന്നോടൊപ്പം പ്രാപിക്കുന്നു.
പ്രസാദാന്മമ യോഗീന്ദ്രാ ഏതദ് വേദാനുശാസനമ്
എന്റെ കൃപയാൽ, യോഗേന്ദ്രന്മാരേ, ഇതാണ് വേദോപദേശമെന്നു അറിയുക.
മദുക്തമേതദ് വിജ്ഞാനം സാംഖ്യയോഗസമാശ്രയമ്
സാംഖ്യയിലും യോഗത്തിലും ആധാരമിട്ടുള്ള ഈ ജ്ഞാനമാണ് ഞാൻ പറഞ്ഞത്.
തേഭ്യഃ സര്വമിദം ജാതം തസ്മാദ് ബ്രഹ്മമയം ജഗത്
അവരിൽ നിന്നാണ് ഈ ലോകം മുഴുവൻ ഉദിച്ചിരിക്കുന്നത്; അതുകൊണ്ട് ഈ ജഗത് ബ്രഹ്മണാൽ നിറഞ്ഞിരിക്കുന്നു.
സര്വതഃ ശ്രുതിമല്ലോകേ സര്വമാവൃത്യ തിഷ്ഠതി
ലോകത്തിൽ എല്ലായിടത്തും, എല്ലാം ആവൃതമാക്കി, അത് നിലകൊള്ളുന്നു എന്ന് ശാസ്ത്രങ്ങളിൽ കേൾക്കാം.
സര്വാധാരം സദാനന്ദമവ്യക്തം ദ്വൈതവര്ജിതമ്
എല്ലാവിധത്തിലും ആധാരമായും, എപ്പോഴും ആനന്ദം നിറഞ്ഞതുമായ, കാണാനാവാത്തതുമായ, ഇരട്ടത്വമില്ലാത്തതുമായത്.
നിര്വികല്പം നിരാഭാസം സര്വാവാസം പരാമൃതമ്
വ്യത്യാസങ്ങളില്ലാത്തതും, രൂപഭേദമില്ലാത്തതും, എല്ലാറ്റിനും ആധാരമായതും, പരമമായ അമൃതവുമാണ്.
നിര്ഗുണം പരമം വ്യോമ തജ്ജ്ഞാനം സൂരയോ വിദുഃ
ഗുണങ്ങളൊന്നുമില്ലാത്തതും, പരമമായ വിശാലതയുമായതും, ഈ ജ്ഞാനം ജ്ഞാനികൾ അറിയുന്നു.
സോ ഽഹം സര്വത്രഗഃ ശാന്തോ ജ്ഞാനാത്മാ പരമേശ്വരഃ
ഞാനാണ് അതു, എല്ലായിടത്തും വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നതും, ശാന്തതയും, ജ്ഞാനസ്വരൂപിയും, പരമേശ്വരനുമാണ്.
മത്സ്ഥാനി സര്വഭൂതാനി യസ്തം വേദ സ വേദവിത്
എന്നിൽ എല്ലാ ജീവികളും നിലകൊള്ളുന്നു; ഇത് അറിയുന്നവനാണ് യഥാർത്ഥത്തിൽ വേദം അറിയുന്നവൻ.
തയോരനാദിരുദ്ദിഷ്ടഃ കാലഃ സംയോജകഃ പരഃ
ഇവയിൽ ആദിയില്ലാത്തതിനെ കാലം എന്നും, അതാണ് പരമമായ ഐക്യത്വം ഉണ്ടാക്കുന്നതെന്നും പറയുന്നു.
തദാത്മകം തദന്യത് സ്യാത് തദ്രൂപം മാമകം വിദുഃ
അത് സ്വഭാവം തന്നെയാണ്; മറ്റൊന്ന് അതിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമാണ്. എന്റെ രൂപം അതാണെന്ന് അവർ അറിയുന്നു.
യാ സാ പ്രകൃതിരുദ്ദിഷ്ടാ മോഹിനീ സര്വദേഹിനാമ്
എല്ലാ ശരീരധാരികളെയും മോഹിപ്പിക്കുന്നതിനെ പ്രകൃതി എന്നാണ് വിളിക്കുന്നത്.
അഹങ്കാരവിമുക്തത്വാത് പ്രോച്യതേ പഞ്ചവിംശകഃ
അഹങ്കാരത്തിൽ നിന്ന് മോചിതമായതിനാൽ അതിനെ ഇരുപത്തഞ്ചാമത്തെ തത്വം എന്ന് പറയുന്നു.
വിജ്ഞാനശക്തിര്വിജ്ഞാതാ ഹ്യഹങ്കാരസ്തദുത്ഥിതഃ
വിവേകശക്തിയാണ് അറിഞ്ഞവൻ; അതിൽ നിന്ന് അഹങ്കാരം ഉദ്ഭവിക്കുന്നു.