പ്രധാനം പ്രകൃതിം ബുദ്ധ്വാ കാരണം ബ്രഹ്മവാദിനഃ
പ്രധാനമായ പ്രകൃതിയാണ് കാരണമെന്നു ബ്രഹ്മജ്ഞാനികൾ പ്രഖ്യാപിക്കുന്നു.
സ്വാത്മാനമക്ഷരം ബ്രഹ്മ നാവബുദ്ധ്യേത തത്ത്വതഃ
അക്ഷരമായ ആത്മാവായ ബ്രഹ്മം യഥാർത്ഥത്തിൽ ഒരാൾ ഗ്രഹിക്കാറില്ല.
രഗദ്വേഷാദയോ ദോഷാഃ സര്വേ ഭ്രാന്തിനിബന്ധനാഃ
രാഗം, ദ്വേഷം തുടങ്ങിയ എല്ലാ ദോഷങ്ങളും ഭ്രമത്തിലാണ് ആധാരമിടുന്നത്.
തദ്വശാദേവ സര്വേഷാം സര്വദേഹസമുദ്ഭവഃ
അവയുടെ ശക്തിയാൽ മാത്രമാണ് എല്ലാ ജീവികൾക്കും ശരീരങ്ങൾ ഉണ്ടാകുന്നത്.
ഏകഃ സ ഭിദ്യതേ ശക്ത്യാ മായയാ ന സ്വഭാവതഃ
അവൻ ഒരാളാണ്; അവന്റെ സ്വഭാവം കൊണ്ട് അല്ല, മായയുടെ ശക്തിയാൽ മാത്രമാണ് വിഭജിക്കപ്പെടുന്നത്.
ഭേദോ വ്യക്തസ്വഭാവേന സാ ച മായാത്മസംശ്രയാ
ഭേദം പ്രകടമായ സ്വഭാവം കൊണ്ടാണ് തോന്നുന്നത്; അതും മായയുടെ സ്വരൂപത്തിൽ ആശ്രയിച്ചിരിക്കുന്നു.
അന്തഃ കരണജൈര്ഭാവൈരാത്മാ തദ്വന്ന ലിപ്യതേ
അന്തരംഗത്തിൽ ഉദിക്കുന്ന ചിന്തകളാൽ ആത്മാവ് മലിനമാകാത്തതുപോലെ, ഇവിടെയും അങ്ങനെ തന്നെ.
ഉപാധിഹീനോ വിമലസ്തഥൈവാത്മാ പ്രകാശതേ
പരിമിതികൾ ഇല്ലാതെയും നിർമ്മലനായി ആത്മാവ് അതുപോലെ തന്നെ പ്രകാശിക്കുന്നു.
അര്ഥസ്വരൂപമേവാജ്ഞാഃ പശ്യന്ത്യന്യേ കുദൃഷ്ടയഃ
അജ്ഞാനികൾ, തെറ്റായ കാഴ്ചയോടെ, വസ്തുവിന്റെ പുറം രൂപം മാത്രം കാണുന്നു.
ദൃശ്യതേ ഹ്യര്ഥരൂപേണ പുരുഷൈര്ഭ്രാന്തിദൃഷ്ടിഭിഃ
തെറ്റായ ദൃഷ്ടിയുള്ളവർക്ക് അത് വസ്തുവിന്റെ രൂപത്തിൽ തന്നെയാണ് കാണപ്പെടുന്നത്.
രക്തികാദ്യുപധാനേന തദ്വത് പരമപൂരുഷഃ
ചുവന്ന വസ്ത്രം മുതലായവയാൽ മറയ്ക്കുന്നതുപോലെ, പരമപുരുഷനും അങ്ങനെ തന്നെയാണ്.
ഉപാസിതവ്യോ മന്തവ്യഃ ശ്രോതവ്യശ്ച മുമുക്ഷുഭിഃ
മുക്തിയെ ആഗ്രഹിക്കുന്നവർ അവനെ ആരാധിക്കണം, ചിന്തിക്കണം, കേൾക്കണം.
യോഗിനോ ഽവ്യവധാനേന തദാ സംപദ്യതേ സ്വയമ്
യോഗികൾക്ക് തടസ്സമില്ലാതെ, അപ്പോൾ അവൻ നേരിട്ട് അനുഭവപ്പെടുന്നു.
സര്വഭൂതേഷു ചാത്മാനം ബ്രഹ്മ സംപദ്യതേ തദാ
അപ്പോൾ, എല്ലാ ജീവികളിലും ഉള്ള ആത്മാവ് ബ്രഹ്മമാകുന്നു.
ഏകീഭൂതഃ പരേണാസൌ തദാ ഭവതി കേവലഃ
പരമാത്മാവുമായി ഐക്യമായപ്പോൾ, അവൻ ഏകത്വത്തിലും ശുദ്ധിയിലും നിലകൊള്ളുന്നു.
തദാസാവമൃതീഭൂതഃ ക്ഷേമം ഗച്ഛതി പണ്ഡിതഃ
അപ്പോൾ, അമൃതസ്വരൂപനായ പണ്ഡിതൻ ശാന്തിയിലേക്കെത്തുന്നു.
തത ഏവ ച വിസ്താരം ബ്രഹ്മ സംപദ്യതേ തദാ
അത് കൊണ്ടുതന്നെ, അപ്പോൾ ബ്രഹ്മം വ്യാപിക്കുന്നു.
മായാമാത്രം ജഗത് കൃത്സ്നം തദാ ഭവതി നിര്വൃതഃ
അപ്പോൾ, ഈ ലോകം മുഴുവൻ മായ മാത്രമെന്നു അറിഞ്ഞ്, അവൻ സന്തോഷിക്കുന്നു.
കേവലം ബ്രഹ്മവിജ്ഞാനം ജായതേ ഽസൌ തദാ ശിവഃ
അപ്പോൾ, ബ്രഹ്മജ്ഞാനം മാത്രം ഉദിക്കുന്നു; അവൻ അപ്പോൾ itself ശിവനാണ്.
തദ്വദാത്മാക്ഷരേണാസൌ നിഷ്കലേനൈകതാം വ്രജേത്
അങ്ങനെ തന്നെ, അവൻ ഭാഗങ്ങളില്ലാത്ത അക്ഷരാത്മാവുമായി ഐക്യത്തിലേക്ക് എത്തുന്നു.
അജ്ഞാനേനാവൃതം ലോകോ വിജ്ഞാനം തേന മുഹ്യതി
ലോകം അജ്ഞാനത്തിൽ മറഞ്ഞിരിക്കുന്നു; അതുകൊണ്ടാണ് ജ്ഞാനം മുക്കപ്പെടുന്നത്.
അജ്ഞാനമിതരത് സര്വം വിജ്ഞാനമിതി മേ മതമ്
മറ്റെല്ലാം അജ്ഞാനമാണ്; ജ്ഞാനം മാത്രമാണ് സത്യം എന്നതാണ് എന്റെ അഭിപ്രായം.
സര്വവേദാന്തസാരം ഹി യോഗസ്തത്രൈകചിത്തതാ
സകല വേദാന്തങ്ങളുടെയും സാരം യോഗമാണ്, കാരണം അതാണ് മനസ്സിന്റെ ഏകാഗ്രാവസ്ഥ.
യോഗജ്ഞാനാഭിയുക്തസ്യ നാവാപ്യം വിദ്യതേ ക്വചിത്
യോഗജ്ഞാനത്തിൽ ലയിച്ചവർക്കു എവിടെയും ലഭിക്കാനാവാത്തതു ഒന്നുമില്ല.
ഏകം സാംഖ്യം ച യോഗം ച യഃ പശ്യതി സ തത്ത്വവിത്
സാംഖ്യയെയും യോഗത്തെയും ഒന്നു പോലെ കാണുന്നവൻ തന്നെയാണ് സത്യം അറിയുന്നവൻ.
മജ്ജന്തി തത്ര തത്രൈവ ന ത്വാത്മൈഷാമിതി ശ്രുതിഃ
അവരവിടെയും മുങ്ങുന്നു, പക്ഷേ ആത്മാവിന് അങ്ങനെ സംഭവിക്കില്ലെന്ന് ശാസ്ത്രം പറയുന്നു.
ജ്ഞാനയോഗാഭിയുക്തസ്തു ദേഹാന്തേ തദവാപ്നുയാത്
ജ്ഞാനത്തിലും യോഗത്തിലും ഭക്തിയുള്ളവൻ ശരീരം വിട്ടശേഷം അതിനെ പ്രാപിക്കും.
കീര്തിതഃ സര്വവേദേഷു സര്വാത്മാ സര്വതോമുഖഃ
സർവ്വവ്യാപിയായ ആത്മാവിനെ, എല്ലാ ദിശകളിലേക്കും മുഖമുള്ളവനെ, എല്ലാ വേദങ്ങളിലും പാടപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.
സര്വതഃ പാണിപാദോ ഽഹമന്തര്യാമീ സനാതനഃ
എല്ലാ ദിശകളിലും കൈകളും കാലുകളും ഉള്ളവൻ, ഞാൻ തന്നെ ആന്തര്യാമിയും ശാശ്വതനുമാണ്.
അചക്ഷുരപി പശ്യാമി തഥാകര്ണഃ ശൃണോമ്യഹമ്
കണ്ണില്ലെങ്കിലും ഞാൻ കാണുന്നു; ചെവിയില്ലെങ്കിലും ഞാൻ കേൾക്കുന്നു.