കൂര്മപുരാണമ്

ചതുര്മുഖഃ സ ഭഗവാന് ജഗത്സൃഷ്ടൌ പ്രവര്തതേ

നാലുമുഖങ്ങളുള്ള ആ ഭഗവാൻ ലോക സൃഷ്ടിയിൽ ഏർപ്പെടുന്നു.

സത്ത്വം ഗുണമുപാശ്രിത്യ വിഷ്ണുര്വിശ്വേശ്വരഃ സ്വയമ്

സത്യഗുണം സ്വീകരിച്ച് വിശ്വേശ്വരനായ വിഷ്ണു സ്വയം പ്രവർത്തിക്കുന്നു.

തമോഗുണം സമാശ്രിത്യ രുദ്രഃ സംഹരതേ ജഗത്

തമോഗുണം ആശ്രയിച്ച് രുദ്രൻ ലോകം ലയിപ്പിക്കുന്നു.

ഏകധാ സ ദ്വിധാ ചൈവ ത്രിധാ ച ബഹുധാ പുനഃ

അവൻ ഒരുവനാണ്, രണ്ടായി, മൂന്നായി, പലവിധമായും പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നു.

നാനാകൃതിക്രിയാരൂപനാമവന്തി സ്വലീലയാ

സ്വന്തം ലീലയിൽ അവൻ വിവിധ രൂപങ്ങളും പ്രവർത്തികളും ഭാവങ്ങളും പേരുകളും സ്വീകരിക്കുന്നു.

സൃജതേ ഗ്രസതേ ചൈവ വീക്ഷതേ ച വിശേഷതഃ

അവൻ സൃഷ്ടിക്കുകയും സംഹരിക്കുകയും പ്രത്യേകമായി എല്ലാം നിരീക്ഷിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.

ഗുണാത്മകത്വാത് ത്രൈകാല്യേ തസ്മാദേകഃ സ ഉച്യതേ

ഗുണങ്ങൾകൊണ്ടും മൂന്നു കാലങ്ങളിലും നിലനിൽക്കുന്നതുകൊണ്ടും അവനെ ഏകൻ എന്ന് വിളിക്കുന്നു.

ആദിത്വാദാദിദേവോ ഽസൌ അജാതത്വാദജഃ സ്മൃതഃ

ആദിയായതുകൊണ്ടും ജനനം ഇല്ലാത്തതുകൊണ്ടും അവൻ ആദിദേവനും അജനും എന്നിങ്ങനെ അറിയപ്പെടുന്നു.

ദേവേഷു ച മഹാദേവോ മാഹദേവ ഇതി സ്മൃതഃ

ദേവന്മാരിൽ മഹാദേവൻ 'മാഹാദേവൻ' എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നു.

വശിത്വാദപ്യവശ്യത്വാദീശ്വരഃ പരിഭാഷിതഃ

വശീകരണശക്തിയും അവശതയില്ലായ്മയും കൊണ്ടു അവനെ ഈശ്വരൻ എന്ന് വിളിക്കുന്നു.

അനുത്പാദാച്ച പൂര്വത്വാത് സ്വയംഭൂരിതി സ സ്മൃതഃ

ഉത്പത്തി ഇല്ലാത്തതും ആദിയായതും കൊണ്ടു അവൻ സ്വയംഭൂവെന്നു അറിയപ്പെടുന്നു.

ഹരഃ സംസാരഹരണാദ് വിഭുത്വാദ് വിഷ്ണുരുച്യതേ

സംസാരത്തെ നീക്കം ചെയ്യുന്നതുകൊണ്ട് അവൻ ഹരൻ, സർവ്വവ്യാപിയായതുകൊണ്ട് വിഷ്ണു എന്നറിയപ്പെടുന്നു.

സര്വജ്ഞഃ സര്വവിജ്ഞാനാത് സര്വഃ സര്വമയോ യതഃ

എല്ലാം അറിയുന്നതുകൊണ്ട് അവൻ സർവജ്ഞൻ, എല്ലാറ്റിനും ആധാരമായതുകൊണ്ട് അവൻ സർവ്വൻ എന്നറിയപ്പെടുന്നു.

താരണാത് സര്വദുഃ ഖാനാം താരകഃ പരിഗീയതേ

എല്ലാ ദു:ഖങ്ങളിൽ നിന്നും രക്ഷിക്കുന്നവനാണ് 'താരകൻ' എന്ന് പ്രശംസിക്കപ്പെടുന്നത്.

അനേകഭേദഭിന്നസ്തു ക്രീഡതേ പരമേശ്വരഃ

അനേകംവിധങ്ങളായ രൂപങ്ങളിൽ പരമേശ്വരൻ കളിക്കുന്നു.

അബുദ്ധിപൂര്വകോ വിപ്രാ ബ്രാഹ്മീം സൃഷ്ടിം നിബോധത

മഹർഷിമാരേ, അനാവശ്യമായ ചിന്തയില്ലാതെ ബ്രഹ്മയുടെ സൃഷ്ടിയെ മനസ്സിലാക്കൂ.

ന ശക്യതേ സമാഖ്യാതും ബഹുവര്ഷൈരപി സ്വയമ്

പല വർഷങ്ങൾകൊണ്ടു പോലും ഇതിന്റെ മുഴുവൻ വിശദീകരണം ഒരാൾക്ക് സാധിക്കില്ല.

സ ഏവ സ്യാത് പരഃ കാലഃ തദന്തേ പ്രതിസൃജ്യതേ

അവസാനത്തിൽ ലയിക്കുന്നതായ ആ സമയമേ പരമമായ കാലം ആകൂ.

തത് പരാഖ്യം തദര്ധം ച പരാര്ധമഭിദീയതേ

അത് 'പരാർദ്ധം' എന്ന് വിളിക്കപ്പെടുന്നു; അതിന്റെ പാതി പോലും 'പരാർദ്ധം' എന്നറിയപ്പെടുന്നു.

കാഷ്ഠാസ്ത്രിംശത് കലാ ത്രിംശത് കലാ മൌഹൂര്തികീ ഗതിഃ

മുപ്പത് കഷ്ടകൾ ചേർന്ന് ഒരു കലയും, മുപ്പത് കലകൾ ചേർന്ന് ഒരു മുഹൂർത്തവും ആകുന്നു.

അഹോരാത്രാണി താവന്തി മാസഃ പക്ഷദ്വയാത്മകഃ

അത്രയേറെ അഹോരാത്രങ്ങൾ ചേർന്ന്, രണ്ട് പക്ഷങ്ങളടങ്ങിയ ഒരു മാസം ആകുന്നു.

അയനം ദക്ഷിണം രാത്രിര്ദേവാനാമുത്തരം ദിനമ്

ദക്ഷിണായനം ദേവന്മാർക്ക് രാത്രി, ഉത്തരായനം അവർക്കു പകൽ ആകുന്നു.

ചതുര്യുഗം ദ്വാദശഭിഃ തദ്വിഭാഗം നിബോധത

ഒരു ചതുര്യുഗം പന്ത്രണ്ടു ഭാഗങ്ങളാണ്; അതിന്റെ വിഭജനം മനസ്സിലാക്കൂ.

തസ്യ താവച്ഛതീ സന്ധ്യാ സന്ധ്യാംശശ്ച കൃതസ്യ തു

അതിൽ നൂറ് ഭാഗം സംധ്യയും, കൃതയുഗത്തിലെ സംധ്യാഭാഗവും ആകുന്നു.

അംശകം ഷട്ശതം തസ്മാത് കൃസന്ധ്യാംശകം വിനാ

അതിനുശേഷം ആറുനൂറ് ഭാഗമാണ്, കൃതയുഗത്തിലെ സംധ്യാഭാഗം ഒഴിവാക്കി.

ത്രേതാദ്വാപരതിഷ്യാണാം കാലജ്ഞാനേ പ്രകീര്തിതമ്

ത്രേത, ദ്വാപര, കലി യുഗങ്ങളുടെ കാലം ഇങ്ങനെ നിർണ്ണയിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.

തദേകസപ്തതിഗുണം മനോരന്തരമുച്യതേ

അത് എഴുപത്തൊന്ന് ഇരട്ടിയാക്കുന്നതാണ് ഒരു മന്വന്തരം എന്ന് പറയുന്നു.

സ്വായംഭുവാദയഃ സര്വേ തതഃ സാവര്ണികാദയഃ

സ്വായംഭുവാദി എല്ലാവരും, പിന്നെ സാവർണികാദികളും അങ്ങനെ തുടരും.

പൂര്ണം യുഗസഹസ്ത്രം വൈ പരിപാല്യാ നരേശ്വരൈഃ

ആയിരം യുഗങ്ങൾ മുഴുവനും മനുഷ്യരാജാക്കന്മാർ സംരക്ഷിക്കേണ്ടതാണ്.