വേദവേദ്യോ ഹി ഭഗവാന് വാസുദേവഃ സനാതനഃ
വേദം അറിയുന്നതും അറിയപ്പെടുന്നതും ആയ ശാശ്വതനായ വാസുദേവൻ ഭഗവാനാണ്.
ഏതത് പരതരം ബ്രഹ്മ ജ്യോതിരാനന്ദമുത്തമമ്
ഇതാണ് പരമമായ ബ്രഹ്മം, ഉത്തമമായ പ്രകാശവും ആനന്ദവുമാണ്.
വേദവേദ്യമിമം വേത്തി വേദം വേദപരോ മുനിഃ
വേദത്തിൽ ആസ്വാദനമുള്ള മുനി, വേദം അറിയേണ്ടതെന്താണെന്നു മനസ്സിലാക്കുന്നു.
സ ഏവ വേദോ വേദ്യശ്ച തമേവാശ്രിത്യ മുച്യതേ
അവനാണ് വേദവും അറിയേണ്ടതും; അവനെ ആശ്രയിച്ചാൽ മോക്ഷം ലഭിക്കും.
അവേദം ച വിജാനാതി പാരാശര്യോ മഹാമുനിഃ
പരാശരപുത്രനായ മഹാമുനി വേദമല്ലാത്തതും അറിയുന്നു.
മഹാദേവാവതാരാണി കലൌ ശൃണുത സുവ്രതാഃ
ധർമ്മനിഷ്ഠരേ, കലിയുഗത്തിൽ മഹാദേവന്റെ അവതാരങ്ങൾ നിങ്ങൾ കേൾക്കുവിൻ.
നാമ്നാ ഹിതായ വിപ്രാണാമഭൂദ് വൈവസ്വതേ ഽന്തരേ
വൈവസ്വത കാലത്ത്, ബ്രാഹ്മണന്മാരുടെ ക്ഷേമത്തിനായി, അവൻ ആ പേരിൽ പ്രസിദ്ധനായിരുന്നു.
തസ്യ ശിഷ്യാഃ ശിഖായുക്താ വഭൂവുരമിതപ്രഭാഃ
അവന്റെ ശിഷ്യന്മാർക്ക് ചൂടിയ ചൊരിയുമായി, അളവറ്റ പ്രകാശത്തിൽ അവർ തിളങ്ങി.
ചത്വാരസ്തേ മഹാത്മാനോ ബ്രാഹ്മണാ വേദപാരഗാഃ
അവരിൽ നാലുപേരും മഹാത്മാക്കളായ ബ്രാഹ്മണന്മാരായിരുന്നു; അവർ വേദങ്ങളിൽ പ്രാവീണ്യം നേടിയവരായിരുന്നു.
ലോകാക്ഷിരഥ യോഗീന്ദ്രോ ജൈഗീഷവ്യസ്തു സപ്തമേ
ഏഴാമത്തെ കാലഘട്ടത്തിൽ, യോഗികളിൽ പ്രധാനിയായ ലോകാക്ഷിരഥനും, ജൈഗീഷവ്യനും ഉണ്ടായിരുന്നു.
ഭൃഗുസ്തു ദശമേ പ്രോക്തസ്തസ്മാദുഗ്രഃ പരഃ സ്മൃതഃ
പത്താമത്തെ കാലഘട്ടത്തിൽ ഭൃഗു പ്രസിദ്ധനാണ്; അവനിൽ നിന്ന് ഉഗ്രൻ, അതിലധികം മഹത്വമുള്ളവൻ, അറിയപ്പെടുന്നു.
ചതുര്ദശേ ഗൌതമസ്തു വേദശീര്ഷാ തതഃ പരമ്
പതിനാലാമത്തെ കാലഘട്ടത്തിൽ, വേദങ്ങളിൽ പ്രധാനിയായ ഗൗതമനും, പിന്നെ മറ്റുള്ളവരും ഉണ്ടായിരുന്നു.
ജടാമാല്യട്ടഹാസശ്ച ദാരുകോ ലാങ്ഗലീ ക്രമാത്
ക്രമത്തിൽ, ജടാമാലി, അട്ടഹാസ, ദാരുക, ലാംഗലി എന്നിങ്ങനെയാണ്.
സഹിഷ്ണുഃ സോമശര്മാ ച നകുലീശോ ഽന്തിമേ പ്രഭുഃ
സഹിഷ്ണു, സോമശർമൻ, ഒടുവിൽ പ്രഭുവായ നകുലീശൻ—ഇവരും ഉണ്ടായിരുന്നു.
തീര്ഥേ കായാവതാരേ സ്യാദ് ദേവേശോ നകുലീശ്വരഃ
കായാവതാര തീർത്ഥത്തിൽ, ദേവേശൻ നകുലീശ്വരനായി അറിയപ്പെടുന്നു.
ശിഷ്യാ ബഭൂവുശ്ചാന്യേഷാം പ്രത്യേകം മുനിപുങ്ഗവാഃ
അവരിൽ ഓരോരുത്തരുടെയും മറ്റു ശിഷ്യന്മാർ മഹർഷിമാരായി പ്രസിദ്ധരായി.
ക്രമേണ താന് പ്രവക്ഷ്യാമി യോഗിനോ യോഗവിത്തമാന്
ക്രമമായി ആ യോഗത്തിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ള യോഗികളെ ഞാൻ വിവരിക്കും.
വികേശശ്ച വിശോകശ്ച വിശാപശ്ശാപനാശനഃ
വികേശൻ, വിശോകൻ, വിശാപൻ, ശാപനാശനൻ—ഇവരാണ്.
സനഃ സനാതനശ്ചൈവ മുകാരശ്ച സനന്ദനഃ
സനൻ, സനാതനൻ, മുഖാരൻ, സനന്ദനൻ—ഇവരും.
സുധാമാ വിരജാശ്ചൈവ ശങ്ഖപാത്രജ ഏവ ച
സുധാമാ, വിരജാ, ശംഖപാത്രജൻ—ഇവരും.
കപിലശ്ചാസുരിശ്ചൈവ വോഢുഃ പഞ്ചശിഖോ മുനിഃ
കപിലൻ, അസുരി, വൊഢു, പഞ്ചശിഖമുനി—ഇവരും.
ബലബന്ധുര്നിരാമിത്രഃ കേതുശൃങ്ഗസ്തപോധനഃ
ബലബന്ധു, നിരാമിത്രൻ, കെതുശൃംഗൻ, തപോധനൻ—ഇവരും.
സര്വജ്ഞഃ സമബുദ്ധിശ്ച സാധ്യഃ സത്യസ്തഥൈവ ച
സർവജ്ഞൻ, സമബുദ്ധി, സാധ്യൻ, സത്യൻ—ഇവരും.
അത്രിരുഗ്രസ്തഥാ ചൈവ ശ്രവണോ ഽഥ ശ്രവിഷ്ഠകഃ
അത്രി, ഉഗ്രൻ, ശ്രവണൻ, പിന്നെ ശ്രവിഷ്ഠകൻ—ഇവരും.
കശ്യപോഹ്യുശനാ ചൈവ ച്യവനോ ഽഥ ബൃഹസ്പതിഃ
കശ്യപൻ, ഉശനസ്, ച്യവനൻ, ബൃഹസ്പതി ഇവരും,
വാചശ്രവാഃ സുപീകശ്ച ശ്യാവാശ്വഃ സപഥീശ്വരഃ
വാചശ്രവസ്, സുപികൻ, ശ്യാവാശ്വൻ, സപഥീശ്വരൻ ഇവരും,
സുമന്തുര്വര്ചരീ വിദ്വാന് കബന്ധഃ കുശികന്ധരഃ
സുമന്തു, ജ്ഞാനിയായ വർചരി, കബന്ധൻ, കുശികന്ധരൻ ഇവരും,
ഭല്ലാപീ മധുപിങ്ഗശ്ച ശ്വേതകേതുസ്തപോനിധിഃ
ഭല്ലാപി, മധുപിംഗൻ, ശ്വേതകേതു, തപോനിധി എന്ന വ്രതസ്ഥൻ ഇവരും,
ശാലിഹോത്രോ ഽഗ്നിവേശ്യശ്ച യുവനാശ്വഃ ശരദ്വസുഃ
ശാലിഹോത്രൻ, അഗ്നിവേശ്യൻ, യുവനാശ്വൻ, ശരദ്വസു ഇവരും,
ഉലൂകോ വിദ്യുതശ്ചൈവ ശാദ്വലോ ഹ്യാശ്വലായനഃ
ഉലൂകൻ, വിദ്യുത്, ശാദ്വലൻ, ആശ്വലായനൻ ഇവരും,