സംഭൂതോ മാനസൈഃ സാര്ധം ദേവൈഃ സഹ മഹാദ്യുതിഃ
മനസ്സിൽ ജനിച്ച ദേവന്മാരോടൊപ്പം ആ മഹാതേജസ്സുള്ളവൻ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു.
വികുണ്ഠായാമസൌ ജജ്ഞേ വൈകുണ്ഠൈര്ദൈവതൈഃ സഹ
വികുണ്ഠയിൽ, വൈകുണ്ഠദേവന്മാരോടൊപ്പം അവൻ ജനിച്ചു.
വാമനഃ കശ്യപാദ് വിഷ്ണുരദിത്യാം സംബഭൂവ ഹ
കശ്യപനിൽ നിന്ന്, ആദിതിയിൽ, വാമനനായി വിഷ്ണു ജനിച്ചു.
പുരന്ദരായ ത്രൈലോക്യം ദത്തം നിഹതകണ്ടകമ്
ശത്രുക്കളെ ഇല്ലാതാക്കി, മൂന്നു ലോകങ്ങളും പുരന്ദരന് നൽകപ്പെട്ടു.
സപ്ത ചൈവാഭവന് വിപ്രാ യാഭിഃ സംരക്ഷിതാഃ പ്രജാഃ
ഏഴു ബ്രാഹ്മണന്മാർ ജനതയെ സംരക്ഷിച്ചു.
തസ്മാത് സ വൈ സ്മൃതോ വിഷ്ണുര്വിശേര്ധാതോഃ പ്രവേശനാത്
എല്ലാവിടത്തും പ്രവേശിക്കുന്നതിനാൽ അവൻ വിഷ്ണു എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നു.
ഭൂതാന്തരാത്മാ ഭഗവാന് നാരായണ ഇതി ശ്രുതിഃ
ഭഗവാൻ നാരായണൻ, സകലഭൂതങ്ങളുടെ അന്തരാത്മാവാണെന്ന് വേദം പറയുന്നു.
ചതുര്ധാ സംസ്ഥിതോ വ്യാപീ സഗുണോ നിര്ഗുണോ ഽപി ച
അവൻ നാലു രൂപങ്ങളിൽ നിലകൊള്ളുന്നു; സകലത്തെയും വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നു; ഗുണങ്ങളോടും ഗുണരഹിതനായി.
വാസുദേവാഭിധാനാ സാ ഗുണാതീതാ സുനിഷ്കലാ
വാസുദേവം എന്ന് വിളിക്കപ്പെടുന്നത് ഗുണങ്ങളെ അതിക്രമിച്ച, പൂർണ്ണമായ ശുദ്ധിയുള്ളതാണു.
നിഹന്തി സകലം ചാന്തേ വൈഷ്ണവീ പരമാ തനുഃ
അവസാനത്തിൽ, പരമമായ വൈഷ്ണവരൂപം എല്ലാം നശിപ്പിക്കുന്നു.
ജഗത് സ്ഥാപയതേ സര്വം സ വിഷ്ണുഃ പ്രകൃതിര്ധ്രുവാ
സകല ലോകവും നിലനിര്ത്തുന്നത് ആ ശാശ്വതമായ പ്രകൃതിയായ വിഷ്ണുവാണ്.
രാജസീ ചാനിരുദ്ധാഖ്യാ പ്രദ്യുമ്നഃ സൃഷ്ടികാരികാ
സൃഷ്ടിയുടെ കര്ത്താക്കളായ രജോഗുണം അണിരുദ്ധന് എന്നറിയപ്പെടുന്നു, പ്രദ്യുമ്നനും കൂടിയാണ്.
നാരായണാഖ്യോ ബ്രഹ്മാസൌ പ്രിജാസര്ഗം കരോതി സഃ
നാരായണന് എന്ന ബ്രഹ്മാവ് സകല ജീവികളുടെ സൃഷ്ടി നടത്തുന്നു.
തയാ സംമോഹയേദ് വിശ്വം സദേവാസുരമാനുഷമ്
അവളിലൂടെ ദേവന്മാരെയും അസുരന്മാരെയും മനുഷ്യരെയും ലോകം മുഴുവന് അവന് മായയിലാക്കുന്നു.
വാസുദേവോ ഹ്യനന്താത്മാ കേവലോ നിര്ഗുണോ ഹരിഃ
വാസുദേവന് അത്ഭുതാത്മാവും ഏകനും ഗുണരഹിതനായ ഹരിയും ആകുന്നു.
വാസുദേവാത്മകം നിത്യമേതദ് വിജ്ഞായ മുച്യതേ
ഇത് വാസുദേവസ്വഭാവം എന്നും എന്നെന്നേക്കുമായി മനസ്സിലാക്കുന്നവന് മോക്ഷം ലഭിക്കും.
ബിഭേദ വാസുദേവോ ഽസൌ പ്രദ്യുമ്നോ ഹരിരവ്യയഃ
അക്ഷരനായ ഹരി വാസുദേവന് പ്രദ്യുമ്നനായി മാറി.
അപാന്തരതമാഃ പൂര്വം സ്വേച്ഛയാ ഹ്യഭവദ്ധരിഃ
പഴയകാലത്ത് ഹരി തന്റെ ഇഷ്ടപ്രകാരം അപാന്തരതമാ ആയി.
ഏകോ ഽയം വേദ ഭഗവാന് വ്യാസോ നാരായണഃ പ്രഭുഃ
ഈ മഹാത്മാവായ നാരായണനും വ്യാസനും വേദങ്ങളെ പൂര്ണമായി അറിയുന്നവനാണ്.
ഏതത് സത്യം പുനഃ സത്യമേവം ജ്ഞാത്വാ ന മുഹ്യതി
ഇത് സത്യമാണ്, വീണ്ടും സത്യം തന്നെയാണ്; ഇങ്ങനെ അറിഞ്ഞാല് ഒരിക്കലും ഭ്രമം വരികയില്ല.
ദ്വാപരേ പ്രഥമേ വ്യാസോ മനുഃ സ്വായംഭുവോ മതഃ
ആദ്യ ദ്വാപരയുഗത്തില് വ്യാസന് സ്വായംഭുവമനുവായാണ് കരുതപ്പെടുന്നത്.
ദ്വിതീയേ ദ്വാപരേ ചൈവ വേദവ്യാസഃ പ്രജാപതിഃ
രണ്ടാം ദ്വാപരയുഗത്തില് പ്രജാപതിയായ വേദവ്യാസനാണ്.
സവിതാ പഞ്ചമേ വ്യാസഃ ഷഷ്ഠേ മൃത്യുഃ പ്രകീര്തിതഃ
അഞ്ചാമതില് വ്യാസന് സവിതാവാണ്; ആറാമതില് മരണം എന്നാണ് പറയുന്നത്.
സാരസ്വതശ്ച നവമേ ത്രിധാമാ ദശമേ സ്മൃതഃ
ഒമ്പതാമതില് സാരസ്വതന് വ്യാസനാണ്; പത്താമതില് ത്രിധാമാ എന്ന പേരിലാണ് ഓര്മ്മിക്കപ്പെടുന്നത്.
ത്രയോദശേ തഥാ ധര്മസ്തരക്ഷുസ്തു ചതുര്ദശേ
പതിമൂന്നാമതില് ധര്മന്, പതിനാലാമതില് തരക്ഷു.
കൃതഞ്ജയഃ സപ്തദശേ ഹ്യഷ്ടാദശേ ഋതഞ്ജയഃ
പതിനേഴാമതില് കൃതഞ്ജയനും പതിനെട്ടാമതില് ഋതഞ്ജയനും.
രാജശ്രവാശ്ചൈകവിംശസ്തസ്മാച്ഛുഷ്മായണഃ പരഃ
ഇരുപത്തൊന്നാമതില് രാജശ്രവാസും, അതിന് ശേഷം ശുഷ്മായണനും.
പഞ്ചവിശേ തഥാ ശക്തിഃ ഷഡ്വിംശേ തു പരാശരഃ
ഇരുപത്തിയഞ്ചാമതില് ശക്തിയും ഇരുപത്തിയാറാമതില് പരാശരനും.
പരാശരസുതോ വ്യാസഃ കൃഷ്ണദ്വൈപായനോ ഽഭവത്
പരാശരന്റെ മകനായ വ്യാസൻ കൃഷ്ണദ്വൈപായനനായി ജനിച്ചു.
പാരാശര്യോ മഹായോഗീ കൃഷ്ണദ്വൈപായനോ ഹരിഃ
പരാശരപുത്രനായ മഹായോഗിയായ കൃഷ്ണദ്വൈപായനൻ ഹരിയാണ്.