ബ്രഹ്മാണ്ഡസ്യൈഷ വിസ്താരഃ സംക്ഷേപേണ മയോദിതഃ
ബ്രഹ്മാണ്ഡത്തിന്റെ വിസ്താരം ഞാൻ സംക്ഷിപ്തമായി വിവരിച്ചിരിക്കുന്നു.
സര്വഗത്വാത് പ്രധാനസ്യ കാരണസ്യാവ്യയാത്മനഃ
എല്ലായിടത്തും വ്യാപിച്ചും, നശിക്കാത്ത സ്വഭാവമുള്ള പ്രധാനകാരണം കൊണ്ടാണ്
തത്ര തത്ര ചതുര്വക്ത്രാ രുദ്രാ നാരായണാദയഃ
അവിടവിടെയായി നാലുമുഖന്മാരും, രുദ്രന്മാരും, നാരായണന്മാരും മറ്റും ഉണ്ട്.
സമന്താത് സംസ്ഥിതം വിപ്രാ യത്ര യാന്തി മനീഷിണഃ
മഹർഷിമാരേ, അതു ചുറ്റും നിലകൊണ്ടിരിക്കുന്നു; അവിടേക്കാണ് ജ്ഞാനികൾ പോകുന്നത്.
അതീത്യ വര്തതേ സര്വം ജഗത് പ്രകൃതിരക്ഷരമ്
എല്ലാം അതിജീവിച്ച്, അക്ഷരമായ പ്രകൃതി ലോകത്തെക്കാൾ അതീതമായി നിലകൊള്ളുന്നു.
തദവ്യക്തമിതി ജ്ഞേയം തദ് ബ്രഹ്മ പരമം പദമ്
അത് അപ്രകൃതമായതാണെന്ന് അറിയണം; അതാണ് ബ്രഹ്മവും പരമപദവും.
തസ്യ പൂര്വം മയാപ്യുക്തം യത്തന്മാഹാത്മ്യമവ്യയമ്
അത് സംബന്ധിച്ച മഹത്വം ഞാൻ മുൻപേ തന്നെ പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്.
അര്ണവേഷു ച സര്വേഷു ദിവി ചൈവ ന സശയഃ
എല്ലാ സമുദ്രങ്ങളിലും ആകാശത്തിലും ഇതിൽ സംശയം ഇല്ല.
അനേകധാ വിഭക്താങ്ഗഃ ക്രീഡതേ പുരുഷോത്തമഃ
നാനാവിധമായി വിഭജിച്ച അവയവങ്ങളോടെ പരമപുരുഷൻ കളിക്കുന്നു.
അണ്ഡാദ് ബ്രഹ്മാ സമുത്പന്നസ്തേന സൃഷ്ടമിദം ജഗത്
അണ്ടിൽ നിന്ന് ബ്രഹ്മാവ് ജനിച്ചു; അവൻ ഈ ലോകം സൃഷ്ടിച്ചു.
താനി ത്വം കഥയാസ്മാകം വ്യാസാംശ്ച ദ്വാപരേ യുഗേ
അവയെക്കുറിച്ചും, ദ്വാപരയുഗത്തിൽ വ്യാസനെക്കുറിച്ചും ഞങ്ങൾക്ക് പറയൂ.
തഥാവതാരാന് ധര്മാര്ഥമീശാനസ്യ കലൌ യുഗേ
അതുപോലെ തന്നെ, ധർമ്മത്തിനായി കലിയുഗത്തിൽ ഈശ്വരന്റെ അവതാരങ്ങളെക്കുറിച്ചും പറയണം.
ഏതത് സര്വം സമാസേന സൂത വക്തുമിഹാര്ഹസി
സൂതാ, ഇതെല്ലാം സംക്ഷിപ്തമായി ഇവിടെ പറയേണ്ടതാണ്.
ഉത്തമസ്താമസശ്ചൈവ രൈവതശ്ചാക്ഷുഷസ്തഥാ
ഉത്തമൻ, താമസൻ, റൈവതൻ, ആക്ഷുഷൻ എന്നിവരും.
വൈവസ്വതോ ഽയം യസ്യൈതത് സപ്തമം വര്തതേ ഽന്തരമ്
ഇത് വൈവസ്വതന്റെ കാലമാണ്, ഇതിന്റെ ഏഴാമത്തെ അന്തരം ഇപ്പോൾ നടക്കുകയാണ്.
അത ഊര്ധ്വം നിബോധധ്വം മനോഃ സ്വാരോചിഷസ്യ തു
ഇനി മനു എന്ന സ്വാരോചിഷനെക്കുറിച്ച് കൂടി ശ്രദ്ധിച്ച് കേൾക്കൂ.
വിപശ്ചിന്നാമ ദേവേന്ദ്രോ ബഭൂവാസുരസൂദനഃ
വിപശ്ചിത് എന്ന അസുരന്മാരെ ജയിച്ചവൻ ദേവന്മാരുടെ അധിപതിയായി.
തിമിരശ്ചാര്വരീവാംശ്ച സപ്ത സപ്തര്ഷയോ ഽഭവന്
തിമിരനും ചർവരിയും മറ്റു അഞ്ചുപേരുമൊപ്പം ആഴ്ച്ച സപ്തർഷിമാർ ആയി.
ദ്വിതീയമതദാഖ്യാതമന്തരം ശൃണു ചോത്തരമ്
ഇനി ഉത്തമം എന്ന പേരിലുള്ള രണ്ടാമത്തെ അന്തരം കുറിച്ച് കേൾക്കൂ.
സുശാന്തിസ്തത്ര ദേവേന്ദ്രോ ബഭൂവാമിത്രകര്ഷണഃ
അവിടെ ശത്രുക്കളെ കീഴടക്കിയ സുശാന്തി ദേവന്മാരുടെ അധിപതിയായി.
വശവര്തിനശ്ച പഞ്ചൈതേ ഗണാ ദ്വാദശകാഃ സ്മൃതാഃ
ഇവിടെ അഞ്ചു ഗ്രൂപ്പുകൾ, ഓരോന്നിലും പന്ത്രണ്ടുപേരുണ്ടായി, ഇവയെ വശവർത്തിനുകൾ എന്ന് അറിയപ്പെടുന്നു.
സുതപാഃ ശുക്ര ഇത്യേതേ സപ്ത സപ്തര്ഷയോ ഽഭവന്
സുതപനും ശുക്രനും മറ്റ് അഞ്ചുപേരും ചേർന്ന് ആഴ്ച്ച സപ്തർഷിമാർ ആയി.
സത്യാശ്ച സുധിയശ്ചൈവ സപ്തവിംശതികാ ഗണാഃ
സത്യന്മാരും സുധിയന്മാരും ചേർന്ന് ഇരുപത്തേഴു ഗ്രൂപ്പുകളായി ഉണ്ടായിരുന്നു.
ബഭൂവ ശങ്കരേ ഭക്തോ മഹാദേവാര്ചനേ രതഃ
അവൻ ശങ്കരനോടു ഭക്തനായി മഹാദേവനെ ആരാധിക്കുന്നതിൽ ആനന്ദം കണ്ടെത്തി.
പീവരസ്ത്വൃഷയോ ഹ്യേതേ സപ്ത തത്രാപി ചാന്തരേ
പീവരനും മറ്റ് ആറു ഋഷിമാരും ആ അന്തരത്തിൽ ഉണ്ടായിരുന്നു.
മനുര്വസുശ്ച തത്രേന്ദ്രോ ബഭൂവാസുരമര്ദനഃ
അവിടെ വസു എന്ന മനു അസുരന്മാരെ കീഴടക്കിയ ദേവന്മാരുടെ അധിപതിയായി.
ഏതേ ദേവഗണാസ്തത്ര ചതുര്ദശ ചതുര്ദശ
അവിടെ ദേവന്മാരുടെ ഗ്രൂപ്പുകൾ പതിനാലെണ്ണം വീതം ഉണ്ടായിരുന്നു.
ഏതേ സപ്തര്ഷയോ വിപ്രാസ്തത്രാസന് രൈവതേ ഽന്തരേ
ഈ ഏഴ് സപ്തർഷിമാർ, ബ്രാഹ്മണന്മാരേ, റൈവതാന്തരത്തിൽ ഉണ്ടായിരുന്നു.
പ്രിയവ്രതാന്വയാ ഹ്യേതേ ചത്വാരോ മനവഃ സ്മൃതാഃ
പ്രിയവ്രതന്റെ വംശജരായ നാലു മനുമാരാണിതു എന്ന് പറയുന്നു.
മനോജവസ്തഥൈവേന്ദ്രോ ദേവാനപി നിബോധതഃ
മനോജവനും ദേവന്മാരുടെ അധിപതിയായിരുന്നു; ദേവന്മാരെ കുറിച്ചും കേൾക്കൂ.