ധ്യായന്തി തത് പരം വ്യോമ വാസുദേവം പരം പദമ്
അവർ ആ പരമമായ ആകാശത്തെയും, പരമപദമായ വാസുദേവനെയും ധ്യാനിക്കുന്നു.
പശ്യന്തി പരമം ബ്രഹ്മ വിഷ്ണവാഖ്യം തമസഃ പരം
അവർ അന്ധകാരത്തിന് അതീതനായ, വിഷ്ണുവെന്ന പേരിലുള്ള പരമബ്രഹ്മത്തെ കാണുന്നു.
സുപീതവാസസഃ സര്വേ ശ്രീവത്സാങ്കിതവക്ഷസഃ
അവരെല്ലാവരും മഞ്ഞ നിറത്തിലുള്ള വസ്ത്രം ധരിച്ചവരും, വക്ഷസിൽ ശ്രീവത്സം ഉള്ളവരുമാണ്.
സ്വയോഗോദ്ഭൂതകിരണാ മഹാഗരുഡവാഹനാഃ
അവരുടെ പ്രകാശം സ്വയം യോഗശക്തിയിൽ നിന്നാണ് ഉദിക്കുന്നത്; അവർ മഹാഗരുഡനിൽ സഞ്ചരിക്കുന്നു.
വസന്തി തത്ര പുരുഷാ വിഷ്ണോരന്തരചാരിണഃ
അവിടെ വിഷ്ണുവിന്റെ ഉള്ളിൽ സഞ്ചരിക്കുന്ന പുരുഷന്മാർ വസിക്കുന്നു.
നാരായണം നാമ പുരം വ്യാസാദ്യൈരുപശോഭിതമ്
അവിടെ നാരായണമെന്ന പേരിലുള്ള ഒരു നഗരം ഉണ്ട്, വ്യാസനും മറ്റുള്ളവരും അതിനെ അലങ്കരിക്കുന്നു.
ഹര്മ്യപ്രാകാരസംയുക്തമട്ടാലകസമാകുലമ്
അത് വലിയ കൊട്ടാരങ്ങളും മതിലുകളും, ഉയർന്ന ഗോപുരങ്ങളാൽ നിറഞ്ഞതുമാണ്.
ശുഭ്രാസ്തരണസംയുക്തം വിചിത്രൈഃ സമലങ്കൃതമ്
അത് ശുദ്ധമായ കിടക്കകളും, വിവിധ അലങ്കാരങ്ങളാലും ഭംഗിയായി അലങ്കരിച്ചിരിക്കുന്നു.
സരോഭിഃ സര്വതോ യുക്തം വീണാവേണുനിനാദിതമ്
അത് ചുറ്റും തടാകങ്ങൾ നിറഞ്ഞതും, വീണയും കുരുവിനും സംഗീതം മുഴങ്ങുന്നതുമാണ്.
വീഥീഭിഃ സര്വതോ യുക്തം സോപാനൈ രത്നഭൂഷിതൈഃ
അത് എല്ലായിടത്തും വീഥികളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ടതും, രത്നങ്ങൾ കൊണ്ട് അലങ്കരിച്ച സോപാനങ്ങളുമുള്ളതുമാണ്.
ചതുര്ദ്വാരമനൌപമ്യമഗമ്യം ദേവവിദ്വിഷാമ്
അത് നാലു വാതിലുകളുള്ളതും, ഉപമയില്ലാത്തതും, ദേവദ്വേഷികൾക്ക് അപ്രാപ്യമായതുമാണ്.
നാനാഗീതവിധാനജ്ഞൈര്ദേവാനാമപി ദുര്ലഭൈഃ
അത് വിവിധ ഗീതകലകളിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ളവരാൽ നിറഞ്ഞിരിക്കുന്നു; ദേവന്മാർക്കുപോലും അപൂർവരായവരാണ് അവർ.
പ്രഭൂതചന്ദ്രവദനൈര്നൂപുരാരാവസംയുതൈഃ
അവിടെ ചന്ദ്രനെപ്പോലെയുള്ള മുഖങ്ങളുള്ളവരും, നൂപുരങ്ങളുടെ ശബ്ദം അണിഞ്ഞവരുമാണ്.
അശേഷവിഭവോപേതൈര്ഭൂഷിതൈസ്തനുമധ്യമൈഃ
അവർ അനവധി സമ്പത്തുകളാൽ സമ്പന്നരായവരും, അലങ്കാരങ്ങൾ ധരിച്ചവരുമായും, സുന്ദരമായ നടുവുള്ളവരുമാണ്.
സംലാപാലാപകുശലൈര്ദിവ്യാഭരണഭൂഷൈതൈഃ
അവർ സംവാദത്തിലും സംസാരത്തിലും നിപുണരായവരും, ദിവ്യാഭരണങ്ങൾ അണിഞ്ഞവരുമാണ്.
നാനാവര്ണവിചിത്രാങ്ഗൈര്നാനാഭോഗരതിപ്രിയൈഃ
അവരുടെ ശരീരം വിവിധ വർണങ്ങളാൽ മനോഹരമായതും, പലവിധ ഭോഗങ്ങളിലും ആസ്വാദനങ്ങളിലും പ്രിയമുള്ളവരുമാണ്.
അസംഖ്യേയഗുണം ശുദ്ധമാഗമ്യം ത്രിദശൈരപി
അത് അനവധി ശുദ്ധഗുണങ്ങൾ ഉള്ളതും, ദേവന്മാർക്കുപോലും പ്രാപ്യമല്ലാത്തതുമാണ്.
തസ്യ മധ്യേ ഽതിതേജസ്കമുച്ചപ്രാകാരതോരണമ്
അതിനുള്ളിൽ അത്യന്തം പ്രകാശമുള്ള, ഉയർന്ന മതിലുകളോടുകൂടിയ ഒരു ഗോപുരവാതിൽ നിലകൊള്ളുന്നു.
ശേതേ ഽശേഷജഗത്സൂതിഃ ശേഷാഹിശയനേ ഹരിഃ
സകല ലോകങ്ങളുടെയും ഉത്ഭവമായ ഹരി, അനന്തൻ എന്ന പാമ്പിന്റെ മേൽ വിശ്രമിക്കുന്നു.
സ്വാത്മാനന്ദാമൃതം പീത്വാ പരം തത് തമസഃ പരമ്
സ്വന്തം ആനന്ദത്തിന്റെ അമൃതം ആസ്വദിച്ച്, അവൻ അഗാധമായ അന്ധകാരത്തേക്കാൾ ഉയർന്നവനാണ്.
ക്ഷീരോദകന്യയാ നിത്യം ഗൃഹീതചരണദ്വയഃ
പാൽക്കടലിന്റെ പുത്രിയായവൾ എപ്പോഴും അവന്റെ ഇരുകാലുകളും കൈവശം വെയ്ക്കുന്നു.
സമാസ്തേ തന്മനാ നിത്യം പീത്വാ നാരായണാമൃതമ്
അവൾ അവിടെ തന്നെ, മനസ്സ് മുഴുവൻ അവനിലാക്കി, നാരായണന്റെ അമൃതം നിരന്തരം ആസ്വദിക്കുന്നു.
വൈകുണ്ഠം നാമ തത് സ്ഥാനം ത്രിദശൈരപി വന്ദിതമ്
ആ സ്ഥലം വൈകുണ്ഠം എന്നാണ് വിളിക്കുന്നത്; ദേവന്മാരും അതിനെ ആദരപൂർവ്വം വന്ദിക്കുന്നു.
ഏതാവച്ഛക്യതേ വക്തും നാരായണപുരം ഹി തത്
ഇതുവരെ മാത്രമേ പറയാൻ കഴിയൂ; അതാണ് യഥാർത്ഥത്തിൽ നാരായണന്റെ നഗരം.
ശേതേ നാരായണഃ ശ്രീമാന് മായയാ മോഹയഞ്ജഗത്
നാരായണൻ, മഹത്വം നിറഞ്ഞവൻ, അവിടെ വിശ്രമിക്കുന്നു; തന്റെ മായയാൽ ലോകത്തെ മോഹിപ്പിക്കുന്നു.
തമേവാഭ്യേതി കല്പാന്തേ സ ഏവ പരമാ ഗതിഃ
യുഗാന്തത്തിൽ എല്ലാവരും അവനിലേക്കാണ് മടങ്ങുന്നത്; അവൻ തന്നെയാണ് പരമഗതി.
ക്ഷീരാര്ണവം സമാശ്രിത്യ ദ്വീപഃ പുഷ്കരസംവൃതഃ
പാൽക്കടലിൽ ആശ്രയിച്ചുകൊണ്ട്, ഒരു കമലപുഷ്പം ചുറ്റിയ ദ്വീപുണ്ട്.
താവദേവ ച വിസ്തീര്ണഃ സര്വതഃ പരിമണ്ഡലഃ
അത് അത്രയേറെ വിശാലവും, എല്ലാടും വൃത്താകൃതിയിലുമാണ്.
ഏക ഏവ മഹാസാനുഃ സംനിവേശാദ് ദ്വിധാ കൃതഃ
അവിടെ ഒരു വലിയ പർവ്വതമുണ്ട്; അതിന്റെ ഘടന മൂലം രണ്ടായി വിഭജിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.
മഹാവീതം സ്മൃതം വര്ഷം ധാതകീഖണ്ഡമേവ ച
അവിടെ മഹാവീതം എന്ന പ്രദേശവും, ധാതകീഖണ്ഡം എന്ന ദേശവും അറിയപ്പെടുന്നു.