ഗൃഹ്ണാതി പൂജാം ശിരസാ പാര്വത്യാ പരമേശ്വരഃ
പാർവതിയുടെ പൂജയെ പരമേശ്വരൻ ആദരപൂർവ്വം സ്വീകരിക്കുന്നു.
നാമ്നാമരാവതീ പൂര്വേ സര്വശോഭാസമന്വിതാ
കിഴക്കോട്ട് അമരാവതി എന്ന പേരിൽ എല്ലാ ഭംഗിയോടും സമ്പന്നമായ ഒരു നഗരം ഉണ്ട്.
ഉപാസതേ സഹസ്ത്രാക്ഷം ദേവാസ്തത്ര സഹസ്ത്രശഃ
അവിടെ ആയിരക്കണക്കിന് ദേവന്മാർ ആയിരം കണ്ണുള്ളവനെ ആരാധിക്കുന്നു.
തേഷാം തത് പരമം സ്ഥാനം ദേവാനാമപി ദുര്ലഭമ്
അവരുടെ ആ പരമസ്ഥാനം ദേവന്മാർക്കും പ്രാപിക്കാൻ അത്യന്തം ദുർലഭമാണ്.
തേജോവതീ നാമ പുരീ ദിവ്യാശ്ചര്യസമന്വിതാ
തേജോവതി എന്ന പേരിൽ ദിവ്യവിചിത്രങ്ങളാൽ നിറഞ്ഞ ഒരു നഗരം ഉണ്ട്.
ജപിനാം ഹോമിനാം സ്ഥാനം ദാനവാനാം ദുരാസദമ്
ജപവും ഹോമവും ചെയ്യുന്നവർക്കുള്ള സ്ഥലം, അതിനെ ദാനവന്മാർ കീഴടക്കാൻ കഴിയില്ല.
നാമ്നാ സംയമനീ ദിവ്യാ സിദ്ധഗന്ധര്വസേവിതാ
സംയമനി എന്ന ദിവ്യനഗരം സിദ്ധന്മാരും ഗന്ധർവന്മാരും സേവിക്കുന്നു.
സ്ഥാനം തത് സത്യസംധാനാം ലോകേ പുണ്യകൃതാം നൃണാമ്
സത്യത്തിൽ ഉറച്ചവരും പുണ്യകർമങ്ങൾ ചെയ്യുന്ന മനുഷ്യർക്കുള്ള സ്ഥലം അതാണ്.
രക്ഷോവതീ നാമ പുരീ രാക്ഷസൈഃ സര്വതോ വൃതാ
രക്ഷോവതി എന്ന പേരിൽ എല്ലാ വശവും രാക്ഷസന്മാർ ചുറ്റിയിരിക്കുന്ന ഒരു നഗരം ഉണ്ട്.
ഗച്ഛന്തി താം ധര്മരതാ യേ വൈ താമസവൃത്തയഃ
ധർമ്മത്തിൽ വിരോധം കാണിക്കുന്നതും താമസസ്വഭാവമുള്ളവരും അവിടേക്ക് പോകുന്നു.
നാമ്നാ സുദ്ധവതീ പുണ്യാ സര്വകാമര്ധിസംയുതാ
ശുദ്ധവതി എന്ന പുണ്യനഗരം എല്ലാ ഇഷ്ടസുഖങ്ങളോടും സമ്പന്നമാണ്.
തീര്ഥയാത്രാപരീ നിത്യം യേ ച ലോകേ ഽധമര്ഷിണഃ
തീർത്ഥയാത്രയിൽ എപ്പോഴും താല്പര്യവും ക്ഷമയും ഉള്ളവർ ആ നഗരത്തിൽ എത്തുന്നു.
നാമ്നാ ഗന്ധവതീ പുണ്യാ തത്രാസ്തേ ഽസൌ പ്രഭഞ്ജനഃ
ഗന്ധവതി എന്ന പുണ്യനഗരത്തിൽ പ്രഭഞ്ജനൻ വസിക്കുന്നു.
പ്രാണായാമപരാമര്ത്യാസ്ഥാനന്തദ്യാന്തി ശാശ്വതമ്
പ്രാണായാമത്തിൽ പ്രാവീണ്യം നേടിയവർ ആ ശാശ്വതവും അമരവുമായ സ്ഥാനത്ത് എത്തുന്നു.
നാമ്നാ കാന്തിമതീ ശുഭ്രാ തത്ര സോമോ വിരാജതേ
കാന്തിമതി എന്ന പ്രകാശമുള്ള നഗരത്തിൽ സോമൻ പ്രകാശിക്കുന്നു.
തേഷാം തദ് രചിതം സ്ഥാനം നാനാഭോഗസമന്വിതമ്
അവർക്കായി സൃഷ്ടിച്ച ആ സ്ഥലം വിവിധ സുഖസൗകര്യങ്ങളാൽ സമ്പന്നമാണ്.
നാമ്നാ യശോവതീ പുണ്യാ സര്വേഷാം സുദുരാസദാ
യശോവതി എന്ന പുണ്യനഗരം എല്ലാവർക്കും അത്യന്തം പ്രാപിക്കാൻ ദുർലഭമാണ്.
ഘമേശ്വരസ്യ വിപുലം തത്രാസ്തേ സ ഗണൈര്വൃതഃ
അവിടെ മഹത്തായ ഘണാധിപൻ തന്റെ സംഘത്തോടൊപ്പം വസിക്കുന്നു.
നിവാസഃ കല്പിതഃ പൂര്വം ദേവദേവേന ശൂലിനാ
പൊലിഞ്ഞ കാലത്ത് ത്രിശൂലധാരിയായ ശിവൻ ഒരു വാസസ്ഥലം സ്ഥാപിച്ചു.
സമന്താദ് ബ്രഹ്മണഃ പുര്യാം ഗങ്ഗാ പതതി വൈ ദിവഃ
ബ്രഹ്മാവിന്റെ നഗരത്തിന്റെ ചുറ്റും ഗംഗാ ആകാശത്തിൽ നിന്ന് താഴേക്ക് വീഴുന്നു.
സീതാ ചാലകനന്ദാ ച സുചക്ഷുര്ഭദ്രനാമികാ
സീത, ആലകനന്ദ, സുചക്ഷുർ, ഭദ്രനാമികാ എന്നിങ്ങനെയാണ് അവയുടെ പേരുകൾ.
തതശ്ച പൂര്വവര്ഷേണ ഭദ്രാശ്വേനൈതി ചാര്ണവമ്
അതിനുശേഷം കിഴക്കേ ഭാഗത്ത് നിന്ന് ഭദ്രാശ്വം സമുദ്രത്തിലേക്ക് എത്തുന്നു.
പ്രയാതി സാഗരം ഭിത്ത്വാ സപ്തഭേദാ ദ്വിജോത്തമാഃ
അത് സമുദ്രം തുളച്ച് ഏഴ് ഭാഗങ്ങളായി ഒഴുകുന്നു, മഹാന്മാരേ.
പശ്ചിമം കേതുമാലാഖ്യം വര്ഷം ഗത്വൈതി ചാര്ണവമ്
പശ്ചിമത്തുള്ള കേതുമാലം എന്ന പ്രദേശത്ത് എത്തി, പിന്നെ സമുദ്രത്തിലേക്ക് ഒഴുകുന്നു.
അതീത്യ ചോത്തരാമ്ഭോധിം സമഭ്യേതി മഹര്ഷയഃ
ഉത്തരക്കടൽ കടന്ന് അതു സമീപിക്കുന്നു, മഹർഷിമാരേ.
തയോര്മധ്യഗതോ മേരുഃ കര്ണികാകാരസംസ്ഥിതഃ
അവയുടെ നടുവിൽ കർണികപോലെയുള്ള മേരു പർവതം നിലകൊണ്ടിരിക്കുന്നു.
പത്രാണി ലോകപദ്മസ്യ മര്യാദാശൈലബാഹ്യതഃ
ലോകപദ്മത്തിന്റെ ഇലയുകൾ അതിന്റെ അതിരുപർവതങ്ങൾക്കപ്പുറം വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നു.
ദക്ഷിണോത്തരമായാമാവാനീലനിഷധായതൌ
തെക്കും വടക്കും നീലയും നിഷധയും എന്ന പർവതങ്ങൾ നിലകൊണ്ടിരിക്കുന്നു.
അശീതിയോജനായാമാവര്ണവാന്തര്വ്യവസ്ഥിതൌ
എൺപത് യോജന നീളമുള്ള ഈ പർവതങ്ങൾ ഇടയ്ക്കുള്ള പ്രദേശത്ത് സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു.
മേരോഃ പശ്ചിമദിഗ്ഭാഗേ യഥാപൂര്വൌ തഥാ സ്ഥിതൌ
മേറുവിന്റെ പശ്ചിമഭാഗത്തും, കിഴക്കുപോലെ തന്നെ ഇവ നിലകൊണ്ടിരിക്കുന്നു.