പഞ്ചാന്യാനി തു സാര്ധാനി സ്യന്ദനസ്യ ദ്വിജോത്തമാഃ
ദ്വിജശ്രേഷ്ഠന്മാരേ, ആ രഥത്തിന് അഞ്ചര യോജന കൂടി ദൈർഘ്യമുണ്ട്.
ഹ്രസ്വോ ഽക്ഷസ്തദ്യുഗാര്ധേന ധ്രുവാധാരേ രഥസ്യ തു
രഥത്തിൻ്റെ ധ്രുവത്തിൽ ഉള്ള അക്ഷം അതിലേക്കാൾ അരയുഗം കുറവാണ്.
ഹയാശ്ച സപ്ത ഛന്ദാംസി തന്നാമാനി നിബോധത
അവിടെ ഏഴു കുതിരകളുണ്ട്, അവയാണ് ഛന്ദസ്സുകൾ. അവയുടെ പേരുകൾ കേൾക്കൂ.
അനഷ്ടുപ് ത്രിഷ്ടുബിത്യുക്താശ്ഛന്ദാംസി ഹരയോ ഹരേഃ
അനുഷ്ടുപ്, ത്രിഷ്ടുപ് എന്നിങ്ങനെ പറയുന്ന ഛന്ദസ്സുകൾ ഹരിയുടെ കുതിരകളാണ്.
ദക്ഷിണേ ന യമസ്യാഥ വരുണസ്യ തു പശ്ചിമേ
തെക്കോട്ട് യമൻ്റെ ലോകവും, പടിഞ്ഞാറോട്ട് വരുണൻ്റെ ലോകവും സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു.
അമരാവതീ സംയമനീ സുഖാ ചൈവ വിഭാ ക്രമാത്
അമരാവതി, സംയമനി, സുഖാ, വിഭാ എന്നിങ്ങനെ അവയുടെ നഗരങ്ങൾ ക്രമമായി ഉണ്ട്.
ജ്യോതിഷാം ചക്രമാദായ ദേവദേവഃ പ്രജാപതിഃ
ദേവദേവനായ പ്രജാപതി ജ്യോതിസ്സുകളുടെ ചക്രം എടുത്തു പിടിക്കുന്നു.
സപ്തദ്വീപേഷു വിപ്രേന്ദ്രാ നിശാമധ്യസ്യ സംമുഖമ്
ബ്രാഹ്മണശ്രേഷ്ഠന്മാരേ, രാത്രി നടുവിൽ അവൻ ഏഴു ദ്വീപുകളിലേക്കും മുഖം തിരിക്കുന്നു.
അശേഷാസു ദിശാസ്വേവ തഥൈവ വിദിശാസു ച
എല്ലാ ദിശകളിലും, അതുപോലെ ഇടക്കാല ദിശകളിലും അവൻ നിലകൊള്ളുന്നു.
കരോത്യഹസ്തഥാ രാത്രിം വിമുഞ്ചന് മേദിനീം ദ്വിജാഃ
ദ്വിജന്മാരേ, അവൻ ഇങ്ങനെ പകൽക്കും രാത്രിക്കും കാരണമാകുന്നു, ഭൂമിയെ പിന്വലിക്കുകയും വിട്ടുവിടുകയും ചെയ്യുന്നു.
ത്രൈലോക്യം കഥിതം സദ്ഭിര്ലോകാനാം മുനിപുങ്ഗവാഃ
മുനിശ്രേഷ്ഠന്മാരേ, സത്പുരുഷന്മാർ ലോകങ്ങളായ ത്രൈലോക്യത്തെ വിശദമായി വിവരിച്ചു.
ഭവത്യസ്മാത് ജഗത് കൃത്സ്നം സദേവാസുരമാനുഷമ്
ഇതിൽ നിന്നാണ് ദേവന്മാരും അസുരന്മാരും മനുഷ്യരും ഉള്ള ഈ സർവ്വലോകവും ഉത്ഭവിക്കുന്നത്.
ദ്യുതിര്ദ്യുതിമതാം കൃത്സ്നം യത്തേജഃ സാര്വലൌകികമ്
പ്രഭയുള്ളവരുടെ മുഴുവൻ പ്രകാശവും, നിന്റെ സർവ്വശക്തിയും ലോകമൊട്ടുമുള്ളതാകുന്നു.
സൂര്യ ഏവ ത്രിലോകസ്യ മൂലം പരമദൈവതമ്
സൂര്യൻ മാത്രമാണ് ത്രൈലോക്യത്തിന്റെ മൂലവും പരമദൈവവും.
നിര്വഹന്തി പദം തസ്യ തദംശാ വിഷ്ണുമൂര്തയഃ
ദേവരൂപത്തിലുള്ള വിഷ്ണുവിൻ്റെ അംശങ്ങൾ അവൻ്റെ ഗതിയെ നടത്തുന്നു.
ശ്ഛന്ദോമയം ബ്രഹ്മമയം പുരാണമ്
അത് ഛന്ദസ്സുകളും ബ്രഹ്മവും ചേർന്ന പുരാതനമായ ഒന്നാണ്.
ഗന്ധര്വൈരപ്സരോഭിശ്ച ഗ്രാമണീസര്പരാക്ഷസൈഃ
ഗന്ധർവന്മാരും അപ്സരസുകളും സർപ്പങ്ങളുടെ പ്രധാനികളും രാക്ഷസന്മാരും,
വിവസ്വാനഥ പൂഷാ ച പര്ജന്യശ്ചാംശുരേവ ച
വിവസ്വാൻ, പൂഷൻ, പർജന്യൻ, അംശു ഇവരും,
ആപ്യായന്തി വൈ ഭാനും വസന്താദിഷു വൈ ക്രമാത്
വസന്തം തുടങ്ങി ഓരോ ঋതുവിലും അവർ സൂര്യനെ പോഷിപ്പിക്കുന്നു.
ഭരദ്വാജോ ഗൌതമശ്ച കശ്യപഃ ക്രതുരേവ ച
ഭരദ്വാജൻ, ഗൗതമൻ, കശ്യപൻ, ക്രതു ഇവരും,
സ്തുവന്തി ദേവം വിവിധൈശ്ഛന്ദോഭിസ്തേ യഥാക്രമമ്
അവർ ദേവനെ വിവിധ ഛന്ദസ്സുകളിൽ ഓരോന്നായി സ്തുതിക്കുന്നു.
രഥസ്വനോ ഽഥ വരുണഃ സുഷേണഃ സേനജിത് തഥാ
രഥസ്വനൻ, പിന്നെ വരുണൻ, സുഷേണൻ, സെനജിത് ഇവരും,
ഗ്രാമണ്യോ ദേവദേവസ്യ കുര്വതേ ഽഭീശുസംഗ്രഹമ്
ദേവദേവന്റെ പ്രധാനികൾ അങ്കുശം ചേർത്ത് പിടിക്കുന്നു.
സര്പോ വ്യാഘ്രസ്തഥാപശ്ച വാതോ വിദ്യുദ് ദിവാകരഃ
ഒരു പാമ്പ്, കടുവ, കുതിര, കാറ്റ്, മിന്നൽ, സൂര്യൻ,
രാക്ഷസപ്രവരാ ഹ്യേതേ പ്രയാന്തി പുരതഃ ക്രമാത്
ഈ പ്രധാന രാക്ഷസന്മാർ തക്കക്രമത്തിൽ മുന്നോട്ട് പോകുന്നു.
ഏലാപത്രഃ ശങ്ഖപാലസ്തഥൈരാവതസംജ്ഞിതഃ
ഇലാപത്രൻ, ശംഖപാലൻ, എരാവതൻ എന്ന പേരിലുള്ളവൻ,
കമ്ബലാശ്വതരശ്ചൈവ വഹന്ത്യേനം യഥാക്രമമ്
കമ്പലനും അശ്വതരനും അവനെ തക്കക്രമത്തിൽ വഹിക്കുന്നു.
ഉഗ്രസേനോ വസുരുചിരര്വാവസുരഥാപരഃ
ഉഗ്രസേനൻ, വസുരുചി, അർവാവൻ, അസുരഥൻ എന്ന മറ്റൊരാൾ,
ഗായന്തി വിവിധൈര്ഗാനൈര്ഭാനും ഷഡ്ജാദിഭിഃ ക്രമാത്
അവർ ഭാനുവിനെ വിവിധ ഗാനങ്ങളിൽ, ഷഡ്ജം തുടങ്ങി ക്രമമായി പാടുന്നു.
മേനകാ സഹജന്യാ ച പ്രമ്ലോചാ ച ദ്വിജോത്തമാഃ
മേനക, സഹജന്യ, പ്രമ്ലോചാ ഇവരും,