കൂര്മപുരാണമ്

സൌരോ ഽങ്ഗിരാശ്ച വക്രശ്ച ജ്ഞേയാ മന്ദവിചാരിണഃ

ശനിദേവന്‍, അങ്കിരാസ്, വക്രന്‍ ഇവരെ മന്ദഗതിയിലുള്ളവരായി അറിയണം.

സൂര്യഃ സൌമോ ബുധശ്ചൈവ ഭാര്ഗവശ്ചൈവ ശീഘ്രഗാഃ

സൂര്യന്‍, ചന്ദ്രന്‍, ബുധന്‍, ഭാര്‍ഗവന്‍ ഇവര്‍ വേഗത്തില്‍ സഞ്ചരിക്കുന്നവരാണ്.

തദാ സര്വഗ്രഹാണാം സ സൂര്യോ ഽധസ്താത് പ്രസര്പതി

അപ്പോള്‍ എല്ലാ ഗ്രഹങ്ങളിലുമാണ് സൂര്യന്‍ താഴേക്കു സഞ്ചരിക്കുന്നത്.

നക്ഷത്രമണ്ഡലം കൃത്സ്നം സോമാദൂര്ധ്വം പ്രസര്പതി

നക്ഷത്രമണ്ഡലം മുഴുവന്‍ ചന്ദ്രനു മുകളിലൂടെ സഞ്ചരിക്കുന്നു.

വക്രസ്തു ഭാര്ഗവാദൂര്ധ്വം വക്രാദൂര്ധ്വം ബൃഹസ്പതിഃ

വക്രന്‍ ഭാര്‍ഗവനു മുകളിലാണ്, വക്രനു മുകളിലാണ് ബൃഹസ്പതി.

ഋഷീണാം ചൈവ സപ്താനാന്ധ്രു വശ്ചോര്ധ്വം വ്യവസ്ഥിതഃ

സപ്തര്‍ഷിമാരുടെയും ധ്രുവന്റെയും മുകളിലാണ് അവന്‍ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്.

ഈഷാദണ്ഡസ്തഥൈവ സ്യാദ് ദ്വിഗുണോ ദ്വിജസത്തമാഃ

അടിക്ക് അല്പം ചായം ഉണ്ട്, അതിന്റെ നീളം ഇരട്ടിയാണെന്ന് ദ്വിജശ്രേഷ്ഠരേ, പറയുന്നു.

യോജനാനാം തു തസ്യാക്ഷസ്തത്ര ചക്രം പ്രതിഷ്ഠിതമ്

അവൻ്റെ രഥത്തിൻ്റെ അക്ഷം ഒരു യോജന ദൈർഘ്യമുള്ളതും, അതിൽ ചക്രം സ്ഥാപിച്ചിരിക്കുന്നതുമാണ്.

സംവത്സരമേയ കൃത്സ്നം കാലചക്രം പ്രതിഷ്ഠിതമ്

അവിടെ ഒരു സംവത്സരം അളവുള്ള കാലചക്രം പൂർണ്ണമായി സ്ഥാപിച്ചിരിക്കുന്നു.

പഞ്ചാന്യാനി തു സാര്ധാനി സ്യന്ദനസ്യ ദ്വിജോത്തമാഃ

ദ്വിജശ്രേഷ്ഠന്മാരേ, ആ രഥത്തിന് അഞ്ചര യോജന കൂടി ദൈർഘ്യമുണ്ട്.

ഹ്രസ്വോ ഽക്ഷസ്തദ്യുഗാര്ധേന ധ്രുവാധാരേ രഥസ്യ തു

രഥത്തിൻ്റെ ധ്രുവത്തിൽ ഉള്ള അക്ഷം അതിലേക്കാൾ അരയുഗം കുറവാണ്.

ഹയാശ്ച സപ്ത ഛന്ദാംസി തന്നാമാനി നിബോധത

അവിടെ ഏഴു കുതിരകളുണ്ട്, അവയാണ് ഛന്ദസ്സുകൾ. അവയുടെ പേരുകൾ കേൾക്കൂ.

അനഷ്ടുപ് ത്രിഷ്ടുബിത്യുക്താശ്ഛന്ദാംസി ഹരയോ ഹരേഃ

അനുഷ്ടുപ്, ത്രിഷ്ടുപ് എന്നിങ്ങനെ പറയുന്ന ഛന്ദസ്സുകൾ ഹരിയുടെ കുതിരകളാണ്.

ദക്ഷിണേ ന യമസ്യാഥ വരുണസ്യ തു പശ്ചിമേ

തെക്കോട്ട് യമൻ്റെ ലോകവും, പടിഞ്ഞാറോട്ട് വരുണൻ്റെ ലോകവും സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു.

അമരാവതീ സംയമനീ സുഖാ ചൈവ വിഭാ ക്രമാത്

അമരാവതി, സംയമനി, സുഖാ, വിഭാ എന്നിങ്ങനെ അവയുടെ നഗരങ്ങൾ ക്രമമായി ഉണ്ട്.

ജ്യോതിഷാം ചക്രമാദായ ദേവദേവഃ പ്രജാപതിഃ

ദേവദേവനായ പ്രജാപതി ജ്യോതിസ്സുകളുടെ ചക്രം എടുത്തു പിടിക്കുന്നു.

സപ്തദ്വീപേഷു വിപ്രേന്ദ്രാ നിശാമധ്യസ്യ സംമുഖമ്

ബ്രാഹ്മണശ്രേഷ്ഠന്മാരേ, രാത്രി നടുവിൽ അവൻ ഏഴു ദ്വീപുകളിലേക്കും മുഖം തിരിക്കുന്നു.

അശേഷാസു ദിശാസ്വേവ തഥൈവ വിദിശാസു ച

എല്ലാ ദിശകളിലും, അതുപോലെ ഇടക്കാല ദിശകളിലും അവൻ നിലകൊള്ളുന്നു.

കരോത്യഹസ്തഥാ രാത്രിം വിമുഞ്ചന് മേദിനീം ദ്വിജാഃ

ദ്വിജന്മാരേ, അവൻ ഇങ്ങനെ പകൽക്കും രാത്രിക്കും കാരണമാകുന്നു, ഭൂമിയെ പിന്‍വലിക്കുകയും വിട്ടുവിടുകയും ചെയ്യുന്നു.

ത്രൈലോക്യം കഥിതം സദ്ഭിര്ലോകാനാം മുനിപുങ്ഗവാഃ

മുനിശ്രേഷ്ഠന്മാരേ, സത്പുരുഷന്മാർ ലോകങ്ങളായ ത്രൈലോക്യത്തെ വിശദമായി വിവരിച്ചു.

ഭവത്യസ്മാത് ജഗത് കൃത്സ്നം സദേവാസുരമാനുഷമ്

ഇതിൽ നിന്നാണ് ദേവന്മാരും അസുരന്മാരും മനുഷ്യരും ഉള്ള ഈ സർവ്വലോകവും ഉത്ഭവിക്കുന്നത്.

ദ്യുതിര്ദ്യുതിമതാം കൃത്സ്നം യത്തേജഃ സാര്വലൌകികമ്

പ്രഭയുള്ളവരുടെ മുഴുവൻ പ്രകാശവും, നിന്റെ സർവ്വശക്തിയും ലോകമൊട്ടുമുള്ളതാകുന്നു.

സൂര്യ ഏവ ത്രിലോകസ്യ മൂലം പരമദൈവതമ്

സൂര്യൻ മാത്രമാണ് ത്രൈലോക്യത്തിന്‍റെ മൂലവും പരമദൈവവും.

നിര്വഹന്തി പദം തസ്യ തദംശാ വിഷ്ണുമൂര്തയഃ

ദേവരൂപത്തിലുള്ള വിഷ്ണുവിൻ്റെ അംശങ്ങൾ അവൻ്റെ ഗതിയെ നടത്തുന്നു.

ശ്ഛന്ദോമയം ബ്രഹ്മമയം പുരാണമ്

അത് ഛന്ദസ്സുകളും ബ്രഹ്മവും ചേർന്ന പുരാതനമായ ഒന്നാണ്.

ഗന്ധര്വൈരപ്സരോഭിശ്ച ഗ്രാമണീസര്പരാക്ഷസൈഃ

ഗന്ധർവന്മാരും അപ്സരസുകളും സർപ്പങ്ങളുടെ പ്രധാനികളും രാക്ഷസന്മാരും,

വിവസ്വാനഥ പൂഷാ ച പര്ജന്യശ്ചാംശുരേവ ച

വിവസ്വാൻ, പൂഷൻ, പർജന്യൻ, അംശു ഇവരും,

ആപ്യായന്തി വൈ ഭാനും വസന്താദിഷു വൈ ക്രമാത്

വസന്തം തുടങ്ങി ഓരോ ঋതുവിലും അവർ സൂര്യനെ പോഷിപ്പിക്കുന്നു.

ഭരദ്വാജോ ഗൌതമശ്ച കശ്യപഃ ക്രതുരേവ ച

ഭരദ്വാജൻ, ഗൗതമൻ, കശ്യപൻ, ക്രതു ഇവരും,