ലക്ഷദ്വയേന ഭൌമസ്യ സ്ഥിതോ ദേവപുരോഹിതഃ
ഭൂമിയില് നിന്നു ഇരുനൂറായിരം യോജന ദൂരം ദേവന്മാരുടെ പുരോഹിതന് നിലകൊള്ളുന്നു.
സപ്തര്ഷിമണ്ഡലം തസ്മാല്ലക്ഷമാത്രേ പ്രികാശതേ
അവിടെ നിന്ന് ഒരു ലക്ഷ്യോജന ദൂരം അകലത്ത് സപ്തര്ഷിമണ്ഡലം ദൃശ്യമാണ്.
തത്ര ധര്മഃ സ ഭഗവാന് വിഷ്ണുര്നാരായണഃ സ്ഥിതഃ
അവിടെ തന്നെ ധര്മ്മം വസിക്കുന്നു — ആ ധര്മ്മം തന്നെയാണ് മഹത്വമുള്ള വിഷ്ണു, നാരായണന്.
ത്രിഗുണസ്തസ്യ വിസ്താരോ മണ്ഡലസ്യ പ്രമാണതഃ
ആ മണ്ഡലത്തിന്റെ വീതി അളക്കുമ്പോള് മൂന്നിരട്ടി വലിപ്പം കാണാം.
തുല്യസ്തയോസ്തു സ്വര്ഭാനുര്ഭൂത്വാധസ്താത് പ്രസര്പതി
അവയില് രണ്ടിലും തുല്യമായ അളവില് സ്വര്ഭാനു താഴേക്ക് സഞ്ചരിക്കുന്നു.
സ്വര്ഭാനോസ്തു വൃഹത് സ്ഥാനം തൃതീയം യത് തമോമയമ്
സ്വര്ഭാനുവിന്റെ വലിയ സ്ഥാനം, മൂന്നാമത്തേതു, ഇരുട്ട് നിറഞ്ഞതാണെന്ന് പറയുന്നു.
ഭാര്ഗവാത് പാദഹീനസ്തു വിജ്ഞേയോ വൈ ബൃഹസ്പതിഃ
ഭാര്ഗവനു താഴെ, ഒരു പാദം കുറവുള്ള സ്ഥിതിയിലാണ് ബൃഹസ്പതി.
വിസ്താരാന്മണ്ഡലാച്ചൈവ പാദഹീനസ്തയോര്ബുധഃ
മണ്ഡലത്തിന്റെ വീതിയും വലിപ്പവും കാണുമ്പോള് അവയില് രണ്ടിലും ഒരു പാദം കുറവാണ് ബുധന്.
ബുധേന താനി തുല്യാനി വിസ്താരാന്മണ്ഡലാത് തഥാ
ബുധന് ആ ദൂരങ്ങളും മണ്ഡലങ്ങളും തുല്യമായവയാണെന്ന് കാണിക്കുന്നു.
ശതാനി പഞ്ച ചത്വാരി ത്രീണി ദ്വേ ചൈവ യോജനേ
അവിടെ അഞ്ചു, നാല്, മൂന്ന്, രണ്ട് എന്നിങ്ങനെ നൂറുകണക്കിന് യോജനങ്ങള് ഉണ്ട്.
യോജനാന്യര്ധമാത്രാണി തേഭ്യോ ഹ്രസ്വം ന വിദ്യതേ
അവയില് അരയോജന അളവുകളും ഉണ്ട്; അതിനേക്കാള് കുറവ് ഒന്നും അറിയപ്പെടുന്നില്ല.
സൌരോ ഽങ്ഗിരാശ്ച വക്രശ്ച ജ്ഞേയാ മന്ദവിചാരിണഃ
ശനിദേവന്, അങ്കിരാസ്, വക്രന് ഇവരെ മന്ദഗതിയിലുള്ളവരായി അറിയണം.
സൂര്യഃ സൌമോ ബുധശ്ചൈവ ഭാര്ഗവശ്ചൈവ ശീഘ്രഗാഃ
സൂര്യന്, ചന്ദ്രന്, ബുധന്, ഭാര്ഗവന് ഇവര് വേഗത്തില് സഞ്ചരിക്കുന്നവരാണ്.
തദാ സര്വഗ്രഹാണാം സ സൂര്യോ ഽധസ്താത് പ്രസര്പതി
അപ്പോള് എല്ലാ ഗ്രഹങ്ങളിലുമാണ് സൂര്യന് താഴേക്കു സഞ്ചരിക്കുന്നത്.
നക്ഷത്രമണ്ഡലം കൃത്സ്നം സോമാദൂര്ധ്വം പ്രസര്പതി
നക്ഷത്രമണ്ഡലം മുഴുവന് ചന്ദ്രനു മുകളിലൂടെ സഞ്ചരിക്കുന്നു.
വക്രസ്തു ഭാര്ഗവാദൂര്ധ്വം വക്രാദൂര്ധ്വം ബൃഹസ്പതിഃ
വക്രന് ഭാര്ഗവനു മുകളിലാണ്, വക്രനു മുകളിലാണ് ബൃഹസ്പതി.
ഋഷീണാം ചൈവ സപ്താനാന്ധ്രു വശ്ചോര്ധ്വം വ്യവസ്ഥിതഃ
സപ്തര്ഷിമാരുടെയും ധ്രുവന്റെയും മുകളിലാണ് അവന് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്.
ഈഷാദണ്ഡസ്തഥൈവ സ്യാദ് ദ്വിഗുണോ ദ്വിജസത്തമാഃ
അടിക്ക് അല്പം ചായം ഉണ്ട്, അതിന്റെ നീളം ഇരട്ടിയാണെന്ന് ദ്വിജശ്രേഷ്ഠരേ, പറയുന്നു.
യോജനാനാം തു തസ്യാക്ഷസ്തത്ര ചക്രം പ്രതിഷ്ഠിതമ്
അവൻ്റെ രഥത്തിൻ്റെ അക്ഷം ഒരു യോജന ദൈർഘ്യമുള്ളതും, അതിൽ ചക്രം സ്ഥാപിച്ചിരിക്കുന്നതുമാണ്.
സംവത്സരമേയ കൃത്സ്നം കാലചക്രം പ്രതിഷ്ഠിതമ്
അവിടെ ഒരു സംവത്സരം അളവുള്ള കാലചക്രം പൂർണ്ണമായി സ്ഥാപിച്ചിരിക്കുന്നു.
പഞ്ചാന്യാനി തു സാര്ധാനി സ്യന്ദനസ്യ ദ്വിജോത്തമാഃ
ദ്വിജശ്രേഷ്ഠന്മാരേ, ആ രഥത്തിന് അഞ്ചര യോജന കൂടി ദൈർഘ്യമുണ്ട്.
ഹ്രസ്വോ ഽക്ഷസ്തദ്യുഗാര്ധേന ധ്രുവാധാരേ രഥസ്യ തു
രഥത്തിൻ്റെ ധ്രുവത്തിൽ ഉള്ള അക്ഷം അതിലേക്കാൾ അരയുഗം കുറവാണ്.
ഹയാശ്ച സപ്ത ഛന്ദാംസി തന്നാമാനി നിബോധത
അവിടെ ഏഴു കുതിരകളുണ്ട്, അവയാണ് ഛന്ദസ്സുകൾ. അവയുടെ പേരുകൾ കേൾക്കൂ.
അനഷ്ടുപ് ത്രിഷ്ടുബിത്യുക്താശ്ഛന്ദാംസി ഹരയോ ഹരേഃ
അനുഷ്ടുപ്, ത്രിഷ്ടുപ് എന്നിങ്ങനെ പറയുന്ന ഛന്ദസ്സുകൾ ഹരിയുടെ കുതിരകളാണ്.
ദക്ഷിണേ ന യമസ്യാഥ വരുണസ്യ തു പശ്ചിമേ
തെക്കോട്ട് യമൻ്റെ ലോകവും, പടിഞ്ഞാറോട്ട് വരുണൻ്റെ ലോകവും സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു.
അമരാവതീ സംയമനീ സുഖാ ചൈവ വിഭാ ക്രമാത്
അമരാവതി, സംയമനി, സുഖാ, വിഭാ എന്നിങ്ങനെ അവയുടെ നഗരങ്ങൾ ക്രമമായി ഉണ്ട്.
ജ്യോതിഷാം ചക്രമാദായ ദേവദേവഃ പ്രജാപതിഃ
ദേവദേവനായ പ്രജാപതി ജ്യോതിസ്സുകളുടെ ചക്രം എടുത്തു പിടിക്കുന്നു.
സപ്തദ്വീപേഷു വിപ്രേന്ദ്രാ നിശാമധ്യസ്യ സംമുഖമ്
ബ്രാഹ്മണശ്രേഷ്ഠന്മാരേ, രാത്രി നടുവിൽ അവൻ ഏഴു ദ്വീപുകളിലേക്കും മുഖം തിരിക്കുന്നു.
അശേഷാസു ദിശാസ്വേവ തഥൈവ വിദിശാസു ച
എല്ലാ ദിശകളിലും, അതുപോലെ ഇടക്കാല ദിശകളിലും അവൻ നിലകൊള്ളുന്നു.
കരോത്യഹസ്തഥാ രാത്രിം വിമുഞ്ചന് മേദിനീം ദ്വിജാഃ
ദ്വിജന്മാരേ, അവൻ ഇങ്ങനെ പകൽക്കും രാത്രിക്കും കാരണമാകുന്നു, ഭൂമിയെ പിന്വലിക്കുകയും വിട്ടുവിടുകയും ചെയ്യുന്നു.