ആനന്ദശ്ച ശിവശ്ചൈവ ക്ഷേമകശ്ച ധ്രുവസ്തഥാ
ആനന്ദൻ, ശിവൻ, ക്ഷേമകൻ, കൂടാതെ ധ്രുവൻ.
വര്ണാശ്രമവിഭാഗേന സ്വധര്മോ മുക്തയേ ദ്വിജാഃ
വർണാശ്രമ വിഭജനപ്രകാരം സ്വധർമ്മം പാലിച്ചാൽ മോക്ഷം ലഭിക്കും, ദ്വിജന്മാരേ.
അഗ്നീധ്രസ്യ ദ്വിജശ്രേഷ്ഠാസ്തന്നാമാനി നിബോധത
ദ്വിജശ്രേഷ്ഠന്മാരേ, അഗ്നീധ്രന്റെ മക്കളുടെ പേരുകൾ കേൾക്കൂ.
രമ്യോ ഹിരണ്വാംശ്ച കുരുര്ഭദ്രാശ്വഃ കേതുമാഹലകഃ
രമ്യൻ, ഹിരണ്വാൻ, കുറു, ഭദ്രാശ്വൻ, കെതുമാലൻ, ഹലകൻ.
വിഭജ്യ നവധാ തേഭ്യോ യഥാന്യായം ദദൌ പുനഃ
അവരെ ഒമ്പതായി വിഭജിച്ച്, യോജിച്ച വിധത്തിൽ അവര്ക്ക് നൽകി.
ഹേമകൂടം തതോ വര്ഷം ദദൌ കിംപുരുഷായ തു
അതിനുശേഷം ഹേമകൂട്ടം എന്ന ദേശം കിംപുരുഷനു നൽകി.
ഇലാവൃതായ പ്രദദൌ മേരുമധ്യമിലാവൃതമ്
ഇലാവൃതൻക്ക് മെരുവിന്റെ നടുവിലുള്ള ഇലാവൃതം നൽകി.
ശ്വേതം യദുത്തരം വര്ഷം പിത്രാ ദത്തം ഹിരണ്വതേ
ഉത്തരഭാഗത്തുള്ള ശ്വേതം എന്ന ദേശം പിതാവ് ഹിരണ്വതിന് നൽകി.
ഗന്ധമാദനവര്ഷം തു കേതുമാലായ ദത്തവാന്
ഗന്ധമാദന ദേശം കെതുമാലനു നൽകി.
സംസാരകഷ്ടതാം ജ്ഞാത്വാ തപസ്തേപേ വനം ഗതഃ
സംസാരദു:ഖം മനസ്സിലാക്കി, അവൻ കാടിലേക്ക് പോയി തപസ്സ് ചെയ്തു.
തസ്യര്ഷഭോ ഽഭവത് പുത്രോ മരുദേവ്യാം മഹാദ്യുതിഃ
മരുദേവിയിൽ നിന്ന് മഹത്തായ തേജസ്സുള്ള ഋഷഭൻ എന്ന പുത്രൻ അവനു ജനിച്ചു.
വാനപ്രസ്ഥാശ്രമം ഗത്വാ തപസ്തേപേ യഥാവിധി
വാനപ്രസ്ഥാശ്രമത്തിൽ ചെന്നു, നിർദ്ദേശപ്രകാരം തപസ്സ് ചെയ്തു.
ജ്ഞാനയോഗരതോ ഭൂത്വാ മഹാപാശുപതോ ഽഭവത്
ജ്ഞാനയോഗത്തിൽ ലയിച്ചവൻ, മഹാപാശുപതനായി മാറി.
സുമതേസ്തൈജസസ്തസ്മാദിന്ദ്രിദ്യുമ്നോ വ്യജായത
പ്രഭയുള്ള സുമതിയിൽ നിന്ന് ഇന്ദ്രദ്യുമ്നൻ ജനിച്ചു.
പ്രതിഹര്തേതി വിഖ്യാത ഉത്പന്നസ്തസ്യ ചാത്മജഃ
അവന്റെ മകനായി പ്രശസ്തനായ പ്രതിഹർത്ത ജനിച്ചു.
പൃഥുസ്തതസ്തതോ രക്തോ രക്തസ്യാപി ഗയഃ സുതഃ
അവനിൽ നിന്ന് പൃഥു, പൃഥുവിൽ നിന്ന് രക്തൻ, രക്തനിൽ നിന്ന് ഗയൻ എന്ന മകൻ ജനിച്ചു.
തസ്യ പുത്രോ മഹാവീര്യോ ധീമാംസ്തസ്മാദജായത
അവനു വലിയ ശക്തിയും ബുദ്ധിയും ഉള്ള മകൻ ജനിച്ചു.
ത്വഷ്ടാ ത്വഷ്ടുശ്ച വിരജോ രജസ്തസ്യാപ്യഭൂത് സുതഃ
ത്വഷ്ടാവിന് ത്വഷ്ടു മകനായി, രാജസിന് വിരജൻ മകനായി ജനിച്ചു.
തേഷാം പ്രധാനോ ബലവാന് വിശ്വജ്യോതിരിതി സ്മൃതഃ
അവരിൽ പ്രധാനിയും ഏറ്റവും ശക്തനും വിശ്വജ്യോതിസ് എന്നറിയപ്പെട്ടു.
അസൂത പുത്രം ധര്മജ്ഞം മഹാബാഹുമരിന്ദമമ്
അവൻ ധർമ്മജ്ഞനുമായ, വീര്യശാലിയുമായ, ശത്രുക്കൾക്ക് ഭയമായ മകനെ ജനിപ്പിച്ചു.
ഏഷാം വംശപ്രസൂതൈശ്ച ഭുക്തേയം പൃഥിവീ പുരാ
ഈ വംശത്തിൽ ജനിച്ചവർ പുരാതനകാലത്ത് ഭൂമി ഭുജിച്ചു.
ത്രൈലോക്യസ്യാസ്യ മാനം വോ ന ശക്യം വിസ്തരേണ തു
ഈ മൂന്ന് ലോകങ്ങളുടെ മുഴുവൻ വലിപ്പം വിശദമായി പറയാൻ കഴിയില്ല.
ജനസ്തപശ്ച സത്യം ച ലോകാസ്ത്വണ്ഡോദ്ഭവാ മതാഃ
ജനലോകം, തപോലോകം, സത്യലോകം എന്നിവ അണ്ഡത്തിൽ നിന്ന് ഉദിച്ചവയാണെന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു.
താവദ് ഭൂര്ലോക ആഖ്യാതഃ പുരാണേ ദ്വിജപുങ്ഗവാഃ
ഇതുവരെ ഭൂർലോകത്തെ കുറിച്ച് പുരാണത്തിൽ വിവരിച്ചിട്ടുണ്ട്, ദ്വിജശ്രേഷ്ഠന്മാരേ.
ഭുവര്ലോകോ ഽപി താവാന്സ്യാന്മണ്ഡലാദ് ഭാസ്കരസ്യ തു
ഭുവർലോകവും സൂര്യന്റെ വലയം എത്രയോ അത്രയേ ഉള്ളൂ.
സ്വര്ലോകഃ സ സമാഖ്യാതസ്തത്ര വായോസ്തു നേമയഃ
സ്വർലോകവും അതുപോലെ വിവരിച്ചിരിക്കുന്നു; അവിടെയാണ് വായുവിന്റെ അച്ചുകൾ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്.
സംവഹോ വിവഹശ്ചാഥ തദൂര്ധ്വം സ്യാത് പരാവഹഃ
അവിടെ സംവഹനും വിവഹനും ഉണ്ട്, അതിനുമുകളിൽ പരാവഹൻ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു.
ഭൂമേര്യോജനലക്ഷേ തു ഭാനോര്വൈ മണ്ഡലം സ്ഥിതമ്
ഭൂമിയിൽ നിന്ന് ഒരു ലക്ഷം യോജന ദൂരത്ത് സൂര്യന്റെ വലയം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു.
നക്ഷത്രമണ്ഡലം കൃത്സ്നം തല്ലക്ഷേണ പ്രകാശതേ
അത് തന്നെയുള്ള ദൂരത്തിൽ മുഴുവൻ നക്ഷത്രവലയം പ്രകാശിക്കുന്നു.
താവത്പ്രമാണഭാഗേ തു ബുധസ്യാപ്യുശനാഃ സ്ഥിതഃ
അത് തന്നെയുള്ള അളവിൽ ബുധനും ഉഷണാസും സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു.