തപസ്തപ്ത്വാ തപോയോഗാദ് വിരക്തഃ സംന്യസേദ് യദി
തപസ്സു ചെയ്തതിനു ശേഷം, തപസ്സിലൂടെ വേര്പാട് ലഭിച്ചാൽ സന്ന്യാസം സ്വീകരിക്കാം.
ന സംന്യാസീ വനം ചാഥ ബ്രഹ്മാചര്യം ന സാധകഃ
വനം പോകുന്നവനോ ബ്രഹ്മചാര്യത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്നവനോ സന്ന്യാസിയല്ല.
പ്രവ്രജേത ഗൃഹീ വിദ്വാന് വനാദ് വാ ശ്രുതിചോദനാത്
ശാസ്ത്രാനുസരണമായി, പണ്ഡിതനായ ഗൃഹസ്ഥനും വനവാസിയും സന്ന്യാസം സ്വീകരിക്കണം.
അന്ധഃ പങ്ഗുര്ദരിദ്രോ വാ വിരക്തഃ സംന്യസേദ് ദ്വിജഃ
കണ്ണില്ലാത്തവനോ കാലില്ലാത്തവനോ ദരിദ്രനോ ആയാലും വേര്പാട് തോന്നുന്ന ദ്വിജൻ സന്ന്യാസം സ്വീകരിക്കാം.
പതത്യേവാവിരക്തോ യഃ സംന്യാസം കര്തുമിച്ഛതി
വേര്പാട് ഇല്ലാതെ സന്ന്യാസം ആഗ്രഹിക്കുന്നവൻ നിർബന്ധമായും തകർന്നുപോകും.
ശ്രദ്ധാവനാശ്രമേ യുക്തഃ സോ ഽമൃതത്വായ കല്പതേ
വിശ്വാസത്തോടെ തന്റെ ഘട്ടത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്നവൻ അമൃതത്വത്തിന് യോഗ്യനാകുന്നു.
സ്വധര്മപാലകോ നിത്യം സോ ഽമൃതത്വായ കല്പതേ
സ്വധർമ്മം എപ്പോഴും പാലിക്കുന്നവൻ അമൃതത്വത്തിന് യോഗ്യനാകുന്നു.
പ്രസന്നേനൈവ മനസാ കുര്വാണോ യാതി തത്പദമ്
ശാന്തമായ മനസ്സോടെ പ്രവർത്തിക്കുന്നവൻ ആ പരമപദം നേടുന്നു.
ബ്രഹ്മൈവ ദീയതേ ചേതി ബ്രഹ്മാര്പണമിദം പരമ്
ബ്രഹ്മം തന്നെയാണ് അർപ്പിക്കുന്നത്; ഈ പരമമായ അർപ്പണം ബ്രഹ്മത്തിനാണ്.
ഏതദ് ബ്രഹ്മാര്പണം പ്രോക്തമൃഷിഭിഃ തത്ത്വദര്ശിഭിഃ
സത്യത്തെ കാണുന്ന ഋഷിമാർ ഈ അർപ്പണം ബ്രഹ്മത്തിനാണെന്ന് പ്രഖ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നു.
കരോതി സതതം ബുദ്ധ്യാ ബ്രഹ്മാര്പണമിദം പരമ്
ബുദ്ധിയോടെ എപ്പോഴും പ്രവർത്തിക്കുന്നവൻ ഈ പരമമായ അർപ്പണം ബ്രഹ്മത്തിനാണ് ചെയ്യുന്നത്.
കര്മണാമേതദപ്യാഹുഃ ബ്രഹ്മാര്പണമനുത്തമമ്
കർമ്മങ്ങൾ പോലും ഈ അതുല്യമായ ബ്രഹ്മാർപ്പണമാണെന്ന് പറയപ്പെടുന്നു.
ക്രിയതേ വിദുഷാ കര്മ തദ്ഭവേദപി മോക്ഷദമ്
ജ്ഞാനിയാകുന്നവൻ ചെയ്യുന്ന പ്രവൃത്തികൾ മോക്ഷം നേടാൻ വഴിയാകും.
അകൃത്വാ ഫലസംന്യാസം ബധ്യതേ തത്ഫലേന തു
പ്രവൃത്തിയുടെ ഫലം ഉപേക്ഷിക്കാതെ ചെയ്താൽ, അതിന്റെ ഫലത്തിൽ തന്നെ ആൾ കുടുങ്ങിപ്പോകും.
അവിദ്വാനപി കുര്വോത കര്മാപ്നോത്യചിരാത് പദമ്
അറിയാത്തവൻ പോലും പ്രവൃത്തി ചെയ്താൽ, ഉടൻ പരമാവസ്ഥയിലേക്കെത്തും.
മനഃ പ്രസാദമന്വേതി ബ്രഹ്മ വിജ്ഞായതേ തതഃ
മനസ്സിൽ സമാധാനം ഉണ്ടാകുമ്പോൾ, അതിനുശേഷം ബ്രഹ്മം അറിയപ്പെടുന്നു.
ജ്ഞാനം ച കര്മസഹിതം ജായതേ ദോഷവര്ജിതമ്
ജ്ഞാനവും പ്രവൃത്തിയും ഒരുമിച്ച്, ദോഷമില്ലാതെ ഉദിക്കുന്നു.
കര്മാണീശ്വരതുഷ്ട്യര്ഥം കുര്യാന്നൈഷ്കര്മ്യമാപ്നുയാത്
ഇശ്വരനെ സന്തോഷിപ്പിക്കാൻ പ്രവൃത്തികൾ ചെയ്യുമ്പോൾ, അപ്രവൃത്തിയിലേക്കെത്താം.
ഏകാകീ നിര്മമഃ ശാന്തോ ജീവന്നേവ വിമുച്യതേ
ഒറ്റയ്ക്കും, എന്റെതെന്നുള്ള ഭാവം ഇല്ലാതെ, ശാന്തനായി ജീവിച്ചാൽ, ജീവിച്ചിരിക്കുമ്പോഴേ മോക്ഷം ലഭിക്കും.
നിത്യാനന്ദം നിരാഭാസം തസ്മിന്നേവ ലയം വ്രജേത്
നിത്യാനന്ദവും രൂപരഹിതവുമായ അതിൽ തന്നെ ലയിക്കണം.
തൃപ്തയേ പരമേശസ്യ തത് പദം യാതി ശാശ്വതമ്
പരമേശ്വരന്റെ തൃപ്തിക്കായി, ആ ശാശ്വതാവസ്ഥയിലേക്കാണ് ആൾ എത്തുന്നത്.
ന ഹ്യേതത് സമതിക്രമ്യ സിദ്ധിം വിന്ദതി മാനവഃ
ഇത് അനുസരിക്കാതെ, മനുഷ്യൻ സിദ്ധി നേടാൻ കഴിയില്ല.
നമസ്കൃത്യ ഹൃഷീകേശം പുനര്വചനമബ്രുവന്
ഹൃഷീകേശനെ നമസ്കരിച്ച്, അവർ വീണ്ടും ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
ഇദാനീം ശ്രോതുമിച്ഛാമോ യഥാ സംഭവതേ ജഗത്
ഇപ്പോൾ ലോകം എങ്ങനെ ഉണ്ടാകുന്നു എന്ന് ഞങ്ങൾ കേൾക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
നിയന്താ കശ്ച സര്വേഷാം വദസ്വ പുരുഷോത്തമ
എല്ലാവർക്കും നിയന്ത്രകൻ ആരാണ്? മഹാപുരുഷനേ, ദയവായി പറയൂ.
പ്രാഹ ഗമ്ഭീരയാ വാചാ ഭൂതാനാം പ്രഭവാപ്യയൌ
അവൻ ഗൗരവമുള്ള ശബ്ദത്തിൽ, സകല ജീവികളുടെ ഉത്ഭവവും ലയവും വിശദീകരിച്ചു.
അനന്തശ്ചാപ്രമേയശ്ച നിയന്താ വിശ്വതോമുഖഃ
അവൻ അനന്തനും അളക്കാനാവാത്തവനും, നിയന്ത്രകനും, എല്ലാദിശകളും നോക്കുന്നവനുമാണ്.
പ്രധാനം പ്രകൃതിശ്ചേതി യദാഹുസ്തത്ത്വചിന്തകാഃ
തത്വചിന്തകർ പ്രധാനം, പ്രകൃതി എന്നിങ്ങനെ വിളിക്കുന്നതാണത്.
അജരം ധ്രുവമക്ഷയ്യം നിത്യം സ്വാത്മന്യവസ്ഥിതമ്
അത് വൃദ്ധിയില്ലാത്തതും, സ്ഥിരവുമായതും, നശിക്കാത്തതും, എപ്പോഴും സ്വഭാവത്തിൽ നിലനിൽക്കുന്നതുമാണ്.
വിഗ്രഹഃ സര്വഭൂതാനാമാത്മനാധിഷ്ഠിതം മഹത്
എല്ലാ ജീവികളുടെയും മഹാരൂപം ആത്മാവിൽ അധിഷ്ഠിതമായിരിക്കുന്നു.