കഥം ത്വാം പുരുഷോ ദേവമചിരാദേവ പശ്യതി
ദേവാ, ഒരാൾ എങ്ങനെ വളരെ പെട്ടെന്ന് നിങ്ങളെ ദർശിക്കാം?
ആയാസബഹുലാ ലോകേ യാനി ചാന്യാനി ശങ്കര
ശങ്കരാ, ലോകത്തിൽ മറ്റെന്തെന്താണ് കഠിനമായ കർമ്മങ്ങൾ ഉള്ളത്?
ദൃശ്യോ ഹി ഭഗവാന് സൂക്ഷ്മഃ സര്വേഷാമഥ ദേഹിനാമ്
സൂക്ഷ്മനായ ഭഗവാൻ ശരീരമുള്ള എല്ലാവർക്കും കാണാൻ കഴിയുന്നവനാണ്.
ഹിതായ സര്വഭക്താനാം ബ്രൂഹി കാമാങ്ഗനാശന
എല്ലാ ഭക്തന്മാരുടെയും ഭാവുകത്തിനായി, ആസക്തികളെ നശിപ്പിക്കുന്നവനേ, നീ പറയുക.
വക്ഷ്യേ തവ യഥാ തത്ത്വം യദുക്തം പരമര്ഷിഭിഃ
പരമമുനികൾ പറഞ്ഞതുപോലെ യഥാർത്ഥ സത്യം ഞാൻ നിന്നോട് പറയാം.
സര്വേഷാമേവ ഭൂതാനാം സംസാരാര്ണവതാരിണീ
എല്ലാ ജീവികൾക്കും ഈ Samsara-യുടെ സമുദ്രത്തിൽ നിന്ന് രക്ഷപ്പെടാൻ സഹായിക്കുന്നതാണത്.
നിവസന്തി മഹാത്മാനഃ പരം നിയമമാസ്ഥിതാഃ
ഉയർന്ന ആചാരത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്ന മഹാത്മാക്കൾ അവിടെ വസിക്കുന്നു.
ജ്ഞാനാനാമുത്തമം ജ്ഞാനമവിമുക്തം പരം മമ
എല്ലാ ജ്ഞാനങ്ങളിലും ഏറ്റവും ഉന്നതവും നശിക്കാത്തതും എന്റെതായതുമാണ്.
ശ്മശാനസംസ്ഥിതാന്യേവ ദിവ്യഭൂമിഗതാനി ച
ശ്മശാനങ്ങളിൽ വസിക്കുന്നവരും ദൈവികഭൂമിയിൽ എത്തുന്നവരും മാത്രമാണ് അതിനെ കാണുന്നത്.
അയുക്താസ്തന്ന പശ്യന്തി യുക്താഃ പശ്യന്തി ചേതസാ
ചിതയില്ലാത്തവർ അതിനെ കാണുന്നില്ല; ചിതയുള്ളവർ മനസ്സോടെ അതിനെ കാണുന്നു.
കാലോ ഭൂത്വാ ജഗദിദം സംഹരാമ്യത്ര സുന്ദരി
സുന്ദരിയേ, ഞാൻ കാലമായി ഈ ലോകം സംഹരിക്കുന്നു.
മദ്ഭക്താസ്തത്ര ഗച്ഛന്തി മാമേവ പ്രവിശന്തി തേ
എന്റെ ഭക്തന്മാർ അവിടെ എത്തുന്നു; അവർ എന്നിലേക്കാണ് പ്രവേശിക്കുന്നത്.
ധ്യാനമധ്യയനം ജ്ഞാനം സര്വം തത്രാക്ഷയം ഭവേത്
ധ്യാനം, പഠനം, ജ്ഞാനം—ഇവയെല്ലാം അവിടെ നശിക്കാത്തതാകുന്നു.
അവിമുക്തം പ്രവിഷ്ടസ്യ തത്സര്വം വ്രജതി ക്ഷയമ്
അവിമുക്തത്തിൽ പ്രവേശിച്ചവർക്കു അതെല്ലാം നശിച്ചുപോകുന്നു.
സ്ത്രിയോ മ്ലേച്ഛാശ്ച യേ ചാന്യേ സംകീര്ണാഃ പാപയോനയഃ
സ്ത്രികൾ, വിദേശികൾ, മറ്റു കുഴഞ്ഞ ജന്മമുള്ളവരും പാപജന്മക്കാരും,
കാലേന നിധനം പ്രാപ്താ അവിമുക്തേ വരാനനേ
അവിമുക്തിയിൽ മരണമെത്തിയവരേ, സുന്ദരമുഖിയേ,
ശിവേ മമ പുരേ ദേവി ജായന്തേ തത്ര മാനവാഃ
ശിവന്റെ നഗരമായ എന്റെ നഗരത്തിൽ, ദേവിയേ, അവർ മനുഷ്യരായി ജനിക്കുന്നു.
ഈശ്വരാനുഗൃഹീതാ ഹി സര്വേ യാന്തി പരാം ഗതിമ്
ഈശ്വരന്റെ അനുഗ്രഹം ലഭിച്ച എല്ലാവരും പരമഗതിയിലേക്കാണ് പോകുന്നത്.
അശ്മനാ ചരണൌ ഹത്വാ വാരാണസ്യാം വസേന്നരഃ
വാരാണസിയിൽ കല്ലുകൊണ്ട് കാലുകൾക്ക് പരിക്ക് വരുത്തിയവനും താമസിച്ചാൽ,
യത്ര തത്ര വിപന്നസ്യ ഗതിഃ സംസാരമോക്ഷണീ
അവൻ എവിടെയായാലും മരിച്ചാൽ, അവന്റെ യാത്ര സംസാരത്തിൽ നിന്ന് മോചനം തന്നെയാണ്.
അപ്രബുദ്ധാ ന പശ്യന്തി മമ മായാവിമോഹിതാഃ
എന്നെ മറന്നവരും എന്റെ മായയാൽ ഭ്രമിച്ചവരും സത്യം കാണാൻ കഴിയുന്നില്ല.
വിണ്മൂത്രരേതസാം മധ്യേ തേ വസന്തി പുനഃ പുനഃ
അവരൊക്കെ വീണ്ടും വീണ്ടും മലവും മൂത്രവും വീര്യവും ഇടയിൽ ജീവിക്കുന്നു.
സ യാതി പരമം സ്ഥാനം യത്ര ഗത്വാ ന ശോചതി
ആൾ പരമാവസ്ഥയിലേക്കെത്തുമ്പോൾ, അതിൽ എത്തിയാൽ ദുഃഖം അനുഭവിക്കില്ല.
യാം പ്രാപ്യ കൃതകൃത്യഃ സ്യാദിതി മന്യന്തി പണ്ഡതാഃ
അത് ലഭിച്ചാൽ ജീവിതം സഫലമായതായി ജ്ഞാനികൾ വിശ്വസിക്കുന്നു.
പ്രാപ്യതേ ഗതിരുത്കൃഷ്ടാ യാവിമുക്തേ തു ലഭ്യതേ
ആ പരമാവസ്ഥ ലഭിക്കാവുന്നതാണ്, പക്ഷേ അവിമുക്തത്തിൽ മാത്രമേ അതു കിട്ടൂ.
ഭേഷജം പരമം തേഷാമവിമുക്തം വിദുര്ബുധാഃ
ജ്ഞാനികൾക്ക് അവിമുക്തം ഏറ്റവും ഉത്തമമായ ഔഷധമാണെന്ന് അറിയാം.
അവിമുക്തം പരം തത്ത്വമവിമുക്തം പരം ശിവമ്
അവിമുക്തം തന്നെയാണ് പരമസത്യം; അവിമുക്തം തന്നെയാണ് പരമശുഭം.
തേഷാം തത്പരമം ജ്ഞാനം ദദാമ്യന്തേ പരം പദമ്
അവർക്കു ഞാൻ ആ പരമജ്ഞാനം നൽകുന്നു, അവസാനം പരമപദവും നൽകുന്നു.
കേദാരം ഭദ്രകര്ണം ച ഗയാ പുഷ്കരമേവ ച
കേദാരം, ഭദ്രകർണ്ണം, ഗയ, പുഷ്കരം—
പ്രഭാസം വിജയേശാനം ഗോകര്ണം ഭദ്രകര്ണകമ്
പ്രഭാസം, വിജയേശാനം, ഗോകർണം, ഭദ്രകർണ്ണകം—