കൂര്മപുരാണമ്

സര്വജ്ഞം സര്വകര്താരം സ്ക്ഷാദ് വിഷ്ണും വ്യവസ്ഥിതമ്

സർവ്വജ്ഞനെയും സർവ്വസൃഷ്ടാവിനെയും നേരിട്ട് അവൻ വിചാരിച്ചു; അതായത് വിഷ്ണുവിനെ.

കരാഭ്യാം സുശുഭാഭ്യാം ച സംസ്പൃശ്യ പ്രണതം മുനിഃ

അലങ്കാരമുള്ള കൈകളാൽ, മുന്നിൽ വന്ദിച്ചവനെ സന്യാസി സ്പർശിച്ചു.

ത്രൈലോക്യേ ശങ്കരേ നൂനം ഭക്തഃ പരപുരഞ്ജയ

മൂന്നു ലോകങ്ങളിലും, ശത്രുനഗരങ്ങൾ ജയിച്ചവാ, ശങ്കരനാണ് സത്യത്തിൽ ഭക്തരുടെ ആരാധ്യൻ.

പ്രത്യക്ഷമേവ സര്വേശം രുദ്രം സര്വജഗദ്ഗുരുമ്

അവൻ നേരിട്ട് സർവ്വേശ്വരനായ, സർവ്വജഗദ്ഗുരുവായ രുദ്രനെ കണ്ടു.

സ്വയമേവ ഹൃഷീകേശഃ പ്രീത്യോവാച സനാതനഃ

തന്നെതാനെ ഹൃഷീകേശൻ, ശാശ്വതനായവൻ, സന്തോഷത്തോടെ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.

വ്രജസ്വ പരയാ ഭക്ത്യാ ശരണ്യം ശരണം ശിവമ്

നീ പരമഭക്തിയോടെ ശരണം തേടുന്നവർക്കു ആശ്രയമായ ശിവനിലേക്കു പോ.

ജഗാമ ശങ്കരപുരീം സമാരാധയിതും ഭവമ്

അവൻ ശങ്കരന്റെ നഗരത്തിലേക്ക് ഭവനെ ആരാധിക്കാൻ പോയി.

സംത്യജ്യ സര്വകര്മാണി തദ്ഭക്തിപരമോ ഽഭവത്

എല്ലാ കർമ്മങ്ങളും ഉപേക്ഷിച്ച്, അവൻ ആ ഭക്തിയിൽ മുഴുകി.

മുക്ത്വാ സത്യവതീസൂനും കൃഷ്ണം വാ ദേവകീസുതമ്

സത്യവതിയുടെ മകനെയും, അല്ലെങ്കിൽ ദേവകിയുടെ മകനായ കൃഷ്ണനെയും വിട്ട്,

പാരാശര്യായ മുനയേ വ്യാസായാമിതതേജസേ

പാരാശരന്റെ മകനായ, അളവില്ലാത്ത തേജസ്സുള്ള വ്യാസമുനിക്ക്,

കോ ഹ്യന്യസ്തത്ത്വതോ രുദ്രം വേത്തി തം പരമേശ്വരമ്

രുദ്രനെയും പരമേശ്വരനെയും യഥാർത്ഥത്തിൽ അറിയുന്നവൻ വേറാരുണ്ടോ?

പാരാശര്യം മഹാത്മാനം യോഗിനം വിഷ്ണുമവ്യയമ്

പാരാശരന്റെ മകനായ മഹാത്മാവിനും യോഗിയുമായ, ക്ഷയിക്കാത്ത വിഷ്ണുവിനും,

പ്രേണേമുസ്തം മഹാത്മാനം വ്യാസം സത്യവതീസുതമ്

മഹാത്മാവായ, സത്യവതിയുടെ മകനായ വ്യാസനെ ഞങ്ങൾ വന്ദിക്കുന്നു.

കിമകാര്ഷോന്മഹാബുദ്ധിഃ ശ്രോതും കൌതൂഹലം ഹി നഃ

ആ മഹാനായ മനസ്സുള്ളവൻ എന്താണ് ചെയ്തത്? ഞങ്ങൾ അതറിയാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു, അതിനാൽ ഞങ്ങൾക്കിത് കേൾക്കാൻ താല്പര്യമുണ്ട്.

പൂജയാമാസ ജാഹ്നവ്യാം ദേവം വിശ്വേശ്വരം ശിവമ്

അവൻ ഗംഗാതീരത്ത് വിശ്വേശ്വരനായ ശിവനെ ഭക്തിപൂർവ്വം ആരാധിച്ചു.

പൂജയാഞ്ചക്രിരേ വ്യാസം മുനയോ മുനിപുങ്ഗവമ്

മഹർഷിമാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ വ്യാസനെ മറ്റു മുനിമാർ ആരാധനയോടെ ആദരിച്ചു.

മഹാദേവാശ്രയാഃ പുണ്യാ മോക്ഷധര്മാന് സനാതനാന്

മഹാദേവനിൽ ഭക്തിയുള്ള പുണ്യവാന്മാർ മോക്ഷത്തിനുള്ള ശാശ്വതധർമ്മങ്ങൾ ആചരിച്ചു.

മാഹാത്മ്യം ദേവദേവസ്യ ധര്മാന് വേദനിദര്ശിതാന്

ദേവതകളിലെ ദേവന്റെ മഹത്വവും വേദങ്ങളിൽ കാണിച്ചിരിക്കുന്ന ധർമ്മങ്ങളും.

പൃഷ്ടവാന് ജൈമിനിര്വ്യാസം ഗൂഢമര്ഥം സനാതനമ്

ജൈമിനി വ്യാസനോടു ആഴത്തിലുള്ള ശാശ്വതമായ അർത്ഥത്തെക്കുറിച്ച് ചോദിച്ചു.

ന വിദ്യതേ ഹ്യവിദിതം ഭവതാ പരമര്ഷിണാ

പരമഹർഷേ, നിങ്ങൾക്കു അറിയാത്തത് ഒന്നുമില്ല.

അന്യേ സാംഖ്യം തഥാ യോഗം തപസ്ത്വന്യേ മഹര്ഷയഃ

ചില മഹർഷിമാർ സംഖ്യയും യോഗവും അഭ്യസിക്കുന്നു, മറ്റുള്ളവർ തപസ്സാണ് ചെയ്യുന്നത്.

അഹിംസാം സത്യമപ്യന്യേ സംന്യാസമപരേ വിദുഃ

മറ്റുള്ളവർ അഹിംസയും സത്യവും അറിയുന്നു, ചിലർ സന്ന്യാസത്തെയും മനസ്സിലാക്കുന്നു.

തീര്ഥയാത്രാം തഥാ കേചിദന്യേ ചേന്ദ്രിയനിഗ്രഹമ്

ചിലർ തീർത്ഥയാത്ര ചെയ്യുന്നു, മറ്റുള്ളവർ ഇന്ദ്രിയനിഗ്രഹം പാലിക്കുന്നു.

യദി വാ വിദ്യതേ ഽപ്യന്യദ് ഗുഹ്യം തദ്വക്തുമര്ഹസി

ഇനിയും എന്തെങ്കിലും രഹസ്യം ഉണ്ടെങ്കിൽ, ദയവായി അതും പറയണം.

പ്രാഹ ഗമ്ഭീരയാ വാചാ പ്രണമ്യ വൃഷകേതനമ്

വൃഷധ്വജനെ നമസ്കരിച്ച്, ആഴമുള്ള വാക്കുകളിൽ അവൻ പറഞ്ഞു.

വക്ഷ്യേ ഗുഹ്യതമാദ് ഗുഹ്യം ശ്രുണ്വന്ത്വന്യേ മഹര്ഷയഃ

ഏറ്റവും രഹസ്യമായ രഹസ്യം ഞാൻ പറയാം; മറ്റു മഹർഷിമാർ കേൾക്കട്ടെ.

ഗൂഢമപ്രാജ്ഞവിദ്വിഷ്ടം സേവിതം സൂക്ഷ്മദര്ശിഭിഃ

അജ്ഞന്മാർക്കു മനസ്സിലാകാത്തത്, സൂക്ഷ്മദർശികളാൽ സേവിക്കപ്പെടുന്ന രഹസ്യമായത്.

ന വേദവിദ്വിഷു ശുഭം ജ്ഞാനനാനാം ജ്ഞാനമുത്തമമ്

വേദം അറിയാത്തവരിൽ, വിവിധ ജ്ഞാനങ്ങളിൽ ഉത്തമമായ ജ്ഞാനവും ശുഭമല്ല.

ദേവാസനഗതാ ദേവീ മഹാദേവമപൃച്ഛത

ദേവതകളുടെ ഇടയിൽ ഇരുന്ന ദേവി മഹാദേവനോടു ചോദിച്ചു.