പ്രവര്തതേ മഹാശാസ്ത്രം കുണ്ഡാദീനാം ഹിതാവഹമ്
കുണ്ടന്മാർക്കും മറ്റുള്ളവർക്കും ഉപകാരപ്രദമായ മഹാശാസ്ത്രം അങ്ങനെ സ്ഥാപിതമായി.
പുണ്യശ്ലോകോ മഹാരാജസ്തേന വൈ തത്പ്രവര്തിതമ്
പുണ്യശ്ലോകനായ മഹാരാജാവ് അതാണ് സ്ഥാപിച്ചത്.
ജ്യേഷ്ഠം ച ഭജമാനാഖ്യം ധനുര്വേദവിദാം വരമ്
ജ്യേഷ്ഠനായ ഭജമാനൻ വില്ലിന്പാടത്തിൽ ഏറ്റവും പ്രാവീണ്യമുള്ളവനായിരുന്നു.
പുത്രഃ സര്വഗുണോപേതോ മമ ഭൂയാദിതി പ്രഭുഃ
എന്റെ മകൻ എല്ലാ ഗുണങ്ങളും നിറഞ്ഞവനായിരിക്കട്ടെ എന്നു പ്രഭു ആഗ്രഹിച്ചു.
ധാര്മികോ രൂപസംപന്നസ്തത്ത്വജ്ഞാനരതഃ സദാ
ധാർമ്മികനും സുന്ദരനും സത്യം അറിയുന്നതിൽ എപ്പോഴും താല്പര്യമുള്ളവനും ആയിരുന്നു.
തേഷാം പ്രധാനൌ വിഖ്യാതൌ നിമിഃ കൃകണ ഏവ ച
അവരിൽ പ്രധാനികളായി പ്രശസ്തരായവർ നിന്നിയും കൃകണനും ആയിരുന്നു.
വൃഷ്ണേഃ സുമിത്രോ ബലവാനനമിത്രഃ ശിനസ്തഥാ
വൃശ്ണിയുടെ മക്കളിൽ സുമിത്രനും അനമിത്രനും ശക്തരായിരുന്നു, ശിനിയും അതുപോലെ.
പ്രസേനസ്തു മഹാഭാഗഃ സത്രാജിന്നാമ ചോത്തമഃ
പ്രസേനൻ വലിയ ഭാഗ്യശാലിയും സത്രാജിത് ഉത്തമനുമായിരുന്നു.
സത്യവാന് സത്യസംപന്നഃ സത്യകസ്തത്സുതോ ഽഭവത്
സത്യവാൻ സത്യസന്ധനായിരുന്നുവു. അവനു ജനിച്ച മകനു സത്യകൻ എന്നായിരുന്നു പേര്.
കുണിസ്തസ്യ സുതോ ധീമാംസ്തസ്യ പുത്രോ യുഗന്ധരഃ
സത്യകന്റെ മകൻ കുണി ബുദ്ധിശാലിയായിരുന്നുവു. കുണിയുടെ മകൻ യുഗന്ധരൻ ആയിരുന്നു.
ജജ്ഞാതേ തനയൌ പൃശ്നേഃ ശ്വഫല്കശ്ചിത്രകശ്ച ഹ
പൃശ്നിക്ക് രണ്ട് മക്കളുണ്ടായി: ശ്വഫൽകനും ചിത്രകനും.
ഉപമങ്ഗുസ്തഥാ മങ്ഗുരന്യേ ച ബഹവഃ സുതാഃ
ഉപമംഗു, മംഗു എന്നിങ്ങനെ അനേകം പുത്രന്മാരും ഉണ്ടായിരുന്നുവു.
ഉപദേവശ്ച പുണ്യാത്മാ തയോര്വിശ്വപ്രമാഥിനൌ
അവരിൽ ഉപദേവൻ പുണ്യാത്മാവും, വിശ്വപ്രമാഥിൻ എന്നവനും ഉണ്ടായിരുന്നു.
അശ്വഗ്രീവഃ സുബാഹുശ്ച സുപാര്ശ്വകഗവേഷണൌ
അശ്വഗ്രീവൻ, സുബാഹു, സുപാർശ്വൻ, കഗവേഷണൻ എന്നിങ്ങനെയും ഉണ്ടായിരുന്നു.
കുകുരം ഭജമാനം ച ശുചിം കമ്ബലബര്ഹിഷമ്
കുകുരൻ, ഭജമാനൻ, ശുചി, കംബലബർഹിഷൻ എന്നിവരും ഉണ്ടായിരുന്നുവു.
കപോതരോമാ വിപുലസ്തസ്യ പുത്രോ വിലോമകഃ
കപോതരോമൻ, വിപുലൻ, വിപുലന്റെ മകൻ വിലോമകൻ എന്നിങ്ങനെയും ഉണ്ടായിരുന്നു.
ഖ്യായതേ തസ്യ നാമാനുരനോരാനകദുന്ദുഭിഃ
അവന്റെ പേര് അനു എന്നും ആനകദുന്ദുഭി എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു.
വരം തസ്മൈ ദദൌ ദേവോ ബ്രഹ്മാ ലോകമഹേശ്വരഃ
അവനു ലോകങ്ങളുടെ ഇശ്വരനായ ബ്രഹ്മാവു ഒരു വരം നൽകി.
ഗുരോരഭ്യധികം വിപ്രാഃ കാമരൂപിത്വമേവ ച
മഹർഷിമാരേ, അവൻ ഗുരുവിനേക്കാൾ മേൽക്കൈയും മനസ്സനുസരിച്ച് രൂപം മാറാനുള്ള കഴിവും ലഭിച്ചു.
പൂജയാമാസ ഗാനേന സ്ഥാണും ത്രിദശപൂജിതമ്
അവൻ ഗാനം കൊണ്ട് ദേവന്മാർ ആരാധിക്കുന്ന സ്ഥാണുവിനെ ആരാധിച്ചു.
കന്യാരത്നം ദദൌ ദേവോ ദുര്ലഭം ത്രിദശൈരപി
ദേവൻ അവനു ദേവന്മാർക്കു പോലും അപൂർവമായ ഒരു കന്യാരത്നം സമ്മാനിച്ചു.
അശിക്ഷയദമിത്രഘ്നഃ പ്രിയാം താം ഭ്രാന്തലോചനാമ്
ശത്രുക്കളെ സംഹരിക്കുന്നവൻ ആ പ്രിയപ്പെട്ട ഭ്രമിച്ച കണ്ണുള്ള പെൺകുട്ടിയെ പഠിപ്പിച്ചു.
രൂപലാവണ്യസംപന്നാം ഹ്രീമതീമപി കന്യകാമ്
ആ കന്യക സൌന്ദര്യവും ആകർഷണവും നിറഞ്ഞവളായിരുന്നു, ലജ്ജാശീലവും ഉണ്ടായിരുന്നു.
ശിക്ഷയാമാസ വിധിവദ് ഗാനവിദ്യാം ച കന്യകാമ്
അവൻ ആ കന്യകയെ യഥാവിധി ഗാനവിദ്യ പഠിപ്പിച്ചു.
ഉദ്വവാഹാത്മജാം കന്യാം ഗന്ധര്വാണാം തു മാനസീമ്
അവൻ ഗാന്ധർവന്മാരുടെ മനസ്സിൽ ജനിച്ച മകളെ വിവാഹം ചെയ്തു.
വീണാവാദനതത്ത്വജ്ഞാന് ഗാനശാസ്ത്രവിശാരദാന്
അവൻ വീണ വായനയുടെ തത്ത്വവും ഗാനശാസ്ത്രത്തിൽ പ്രാവീണ്യവും അറിഞ്ഞവനായിരുന്നു.
പൂജയാമാസ ഗാനേന ദേവം ത്രിപുരനാശനമ്
അവൻ ഗാനം പാടി ത്രിപുരം നശിപ്പിച്ച ദേവനെ ആരാധിച്ചു.
സുബാഹുര്നാമ ഗന്ധര്വസ്താമാദായ യയൌ പുരീമ്
സുബാഹു എന്ന ഗാന്ധർവ്വൻ അവളെ കൂട്ടി തന്റെ നഗരത്തിലേക്ക് പോയി.
സുഷേണവീരസുഗ്രീവസുഭോജനരവാഹനാഃ
സുഷേണൻ, വീരൻ, സുഗ്രീവൻ, സുഭോജനൻ, രവാഹനൻ—
പുനര്വസുശ്ചാഭിജിതഃ സംബഭൂവാഹുകഃ സുതഃ
പുനർവസു, ആഭിജിതൻ, സംബഭൂവൻ ഇവർ അവന്റെ മക്കളായിരുന്നു.