കൂര്മപുരാണമ്

കൃതാസ്ത്രാ ബലിനഃ ശൂരാ ധര്മാത്മാനോ നമസ്വിനഃ

അവർ ആയുധങ്ങളിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ളവർ, ശക്തരായവർ, ധൈര്യശാലികൾ, ധാർമ്മികർ, വിനയശീലികൾ ആയിരുന്നു.

ജയധ്വജശ്ച ബലവാന് നാരായണപരോ നൃപഃ

ജയധ്വജൻ ശക്തനായ രാജാവും നാരായണഭക്തനുമായിരുന്നു.

രുദ്രഭക്താ മഹാത്മാനഃ പൂജയന്തി സ്മ ശങ്കരമ്

ഈ മഹാത്മാക്കൾ എല്ലാവരും രുദ്രഭക്തരായി ശങ്കരനെ ആരാധിച്ചു.

ജഗാമ ശരണം വിഷ്ണും ദൈവതം ധര്മതത്പരഃ

ധർമ്മത്തിൽ മനസ്സോടുകൂടി, അവൻ ദൈവമായ വിഷ്ണുവിനെ ആശ്രയിച്ചു.

ഈശ്വരാരാധനരതഃ പിതാസ്മാകമഭൂദിതി

ഭഗവാനെ ആരാധിക്കുന്നതിൽ ലയിച്ചവനായി, അവൻ ഞങ്ങളുടെ പിതാവായി.

വിഷ്ണോരംശേന സംഭൂതാ രാജാനോ യന്മഹീതലേ

ഭൂമിയിൽ വാഴുന്ന രാജാക്കന്മാർ വിഷ്ണുവിന്റെ ഭാഗത്തിൽ നിന്നാണ് ജനിക്കുന്നത്.

പൂജനീയോ യതോ വിഷ്ണുഃ പാലകോ ജഗതോ ഹരിഃ

ലോകത്തെ രക്ഷിക്കുന്ന ഹരിയായ വിഷ്ണുവിനെ ആരാധിക്കേണ്ടതാണ്.

തിസ്ത്രസ്തു മൂര്തയഃ പ്രോക്താഃ സൃഷ്ടിസ്ഥിത്യന്തഹേതവഃ

സൃഷ്ടി, നിലനിൽപ്പ്, സംഹാരം എന്നിവയ്ക്ക് മൂന്നു രൂപങ്ങളാണെന്ന് വിശദീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്.

സൃജേദ് ബ്രഹ്മാ രജോമൂര്തിഃ സംഹരേത് താമസോ ഹരഃ

സൃഷ്ടി രാജസികമായ ബ്രഹ്മാവാണ് നടത്തുന്നത്; സംഹാരം താമസികമായ ഹരനാണ് ചെയ്യുന്നത്.

ആരാധ്യോ ഭഗവാന് വിഷ്ണുഃ കേശവഃ കേശിമര്ദനഃ

ഭഗവാൻ വിഷ്ണുവും, കേശവനും, കേശിയെ സംഹരിച്ചവനും ആരാധിക്കപ്പെടണം.

പ്രോചുഃ സംഹാരകൃദ് രുദ്രഃ പൂജനീയോ മുമുക്ഷുഭിഃ

സംഹാരകൃതിയായ രുദ്രനെ മോക്ഷം ആഗ്രഹിക്കുന്നവർ ആരാധിക്കണം എന്ന് അവർ പറഞ്ഞു.

തമോഗുണം സമാശ്രിത്യ കല്പാന്തേ സംഹരേത് പ്രഭുഃ

കൽപ്പാന്തത്തിൽ, താമസിക ഗുണം സ്വീകരിച്ച് പ്രഭു സംഹാരം നടത്തുന്നു.

സംഹരേദ് വിദ്യയാ സര്വം സംസാരം ശൂലഭൃത് തയാ

ശൂലം കൈവശമുള്ളവൻ, ജ്ഞാനത്തിന്റെ വഴി കൊണ്ട് സകല സംസാരവും സംഹരിക്കുന്നു.

സത്ത്വേന മുച്യതേ ജന്തുഃ സത്ത്വാത്മാ ഭഗവാന് ഹരിഃ

സത്ത്വഗുണം മൂലം ജീവികൾ മോചിതരാകുന്നു; ഭഗവാൻ ഹരി സത്ത്വസ്വഭാവനാണ്.

മോചയേത് സത്ത്വസംയുക്തഃ പൂജയേശം തതോ ഹരമ്

സത്ത്വഗുണം ഉള്ളവൻ മോക്ഷം നൽകുന്നു; അതുകൊണ്ട് ഹരനെ ആരാധിക്കണം.

സ്വധര്മോ മുക്തയേ പന്ഥാ നാന്യോ മുനിഭിരഷ്യതേ

സ്വധർമ്മം മോക്ഷത്തിലേക്കുള്ള മാർഗമാണ്; മറ്റൊന്നും മുനികൾ അംഗീകരിക്കുന്നില്ല.

ആരാധനം പരോ ധര്മോ പുരാരേരമിതൌജസഃ

അപരിമിതമായ ശക്തിയുള്ള പുരാതനനായ ഭഗവാനെ ആരാധിക്കുന്നത് ഏറ്റവും ഉന്നതമായ ധർമ്മമാണ്.

യദര്ജുനോ ഽസ്മജ്ജനകഃ സ്വധര്മം കൃതവാനിതി

അർജുനൻ, ഞങ്ങളുടെ പൂർവ്വികൻ, തന്റെ സ്വധർമ്മം അനുഷ്ഠിച്ചു.

പ്രമാണമൃഷയോ ഹ്യത്ര ബ്രൂയുസ്തേ യത് തഥൈവ തത്

ഇവിടെ ഋഷിമാരാണ് പ്രമാണം; അവർ പറയുന്നത് തന്നെയാണ് സത്യം.

ഗത്വാ സര്വേ സുസംരബ്ധാഃ സപ്തര്ഷോണാം തദാശ്രമമ്

എല്ലാവരും വലിയ ഉത്സാഹത്തോടെ സപ്തർഷിമാരുടെ ആശ്രമത്തിലേക്ക് പോയി.

യാ യസ്യാഭിമതാ പുംസഃ സാ ഹി തസ്യൈവ ദേവതാ

ഒരു പുരുഷൻ ആഗ്രഹിക്കുന്ന ദേവത തന്നെയാണ് അവന്റെ ദൈവം.

വിശേഷാത് സര്വദാ നായം നിയമോ ഹ്യന്യഥാ നൃപാഃ

എല്ലാ സമയത്തും ഈ നിയമം ബാധകമല്ല, രാജന്മാരേ, ചിലപ്പോള്‍ വ്യത്യാസം ഉണ്ടാകാം.

വിപ്രാണാമഗ്നിരാദിത്യോ ബ്രഹ്മാ ചൈവ പിനാകധൃക്

ബ്രാഹ്മണന്മാര്‍ക്കായി അഗ്നിയും ആദിത്യനും ബ്രഹ്മാവും പിനാകധാരിയും പറയുന്നു.

ഗന്ധര്വാണാം തഥാ സോമോ യക്ഷാണാമപി കഥ്യതേ

ഗന്ധര്‍വ്വന്മാര്‍ക്കായി സോമനെയും, യക്ഷന്മാര്‍ക്കായി അതുപോലെ തന്നെ പറയുന്നു.

രക്ഷസാം ശങ്കരോ രുദ്രഃ കിംനരാണാം ച പാര്വതീ

രാക്ഷസന്മാര്‍ക്കായി ശങ്കരനും രുദ്രനും, കിംനരന്മാര്‍ക്കായി പാര്‍വ്വതിയും ഉണ്ട്.

മനൂനാം സ്യാദുമാ ദേവീ തഥാ വിഷ്ണുഃ സഭാസ്കരഃ

മനുക്കള്‍ക്കായി ഉമാദേവിയും, അതുപോലെ വിഷ്ണുവും സൂര്യനുമാണ്.

വൈഖാനസാനാമര്കഃ സ്യാദ് യതീനാം ച മഹേശ്വരഃ

വൈഖാനസമുനികള്ക്ക് സൂര്യനാണ്, യതികള്‍ക്കായി മഹേശ്വരനാണ്.

സര്വേഷാം ഭഗവാന് ബ്രഹ്മാ ദേവദേവഃ പ്രജാപതിഃ

എല്ലാവര്‍ക്കും ഭഗവാന്‍ ബ്രഹ്മാവും ദേവദേവനും പ്രജാപതിയും ആണ്.

തസ്മാജ്ജയധ്വജോ നൂനം വിഷ്ണ്വാരാധനമര്ഹതി

അതിനാല്‍ ജയധ്വജന്‍ സത്യത്തില്‍ വിഷ്ണുവിനെ ആരാധിക്കാന്‍ യോഗ്യനാണ്.