പുരുമേവ കനീയാസം പിതുര്വചനപാലകമ്
അവരിൽ പിറക്കത്തിൽ ഏറ്റവും ഇളയവൻ പുരു ആയിരുന്നു; അവൻ തന്റെ അച്ഛന്റെ വാക്ക് കാത്തു നടന്നു.
പ്രതീച്യാമുത്താരായാം ച ദ്രുഹ്യും ചാനുമകല്പയത്
പശ്ചിമഭാഗത്തുള്ള ഉത്തരാ, ദ്രുഹ്യുവിനെയും അനുവിനെയും പ്രസവിച്ചു.
രാജാപി ദാരസഹിതോ നവം പ്രാപ മഹായശാഃ
പ്രശസ്തനായ രാജാവ് ഭാര്യമാരോടൊപ്പം ഒമ്പത് പുത്രന്മാരെ ലഭിച്ചു.
സഹസ്ത്രജിത് തഥാജ്യേഷ്ഠഃ ക്രോഷടുര്നാലോ ഽജിതോരഘുഃ
സഹസ്രജിത് മുതിർന്നവനായിരുന്നു; പിന്നെ ക്രോഷത്രു, നല, അജിത, രഘു എന്നിങ്ങനെ.
സുതാഃ ശതജിതോ ഽപ്യാസംസ്ത്രയഃ പരമധാര്മികാഃ
ശതജിതിന് മൂന്നു പുത്രന്മാർ ഉണ്ടായിരുന്നു; അവർ വളരെ ധാർമ്മികരായിരുന്നു.
ഹൈഹയസ്യാഭവത് പുത്രോ ധര്മ ഇത്യഭിവിശ്രുതഃ
ഹൈഹയയുടെ പുത്രൻ ധർമ്മ എന്ന പേരിൽ പ്രശസ്തനായിരുന്നു.
ധര്മനേത്രസ്യ കീര്തിസ്തു സംജിതസ്തത്സുതോ ഽഭവത്
ധർമ്മനേത്രയുടെ പുത്രൻ കീർത്തി; അവന്റെ പുത്രൻ സംജിത.
ഭദ്രശ്രേണ്യസ്യ ദായാദോ ദുര്ദമോ നാമ പാര്ഥിവഃ
ഭദ്രശ്രേണിയുടെ അവകാശി ദുർദമൻ എന്ന രാജാവായിരുന്നു.
ധനകസ്യ തു ദായാദാശ്ചത്വാരോ ലോകസമ്മതാഃ
ധനകന്റെ നാലു പുത്രന്മാർ ലോകത്തിൽ പ്രസിദ്ധരായിരുന്നു.
കൃതൌജാശ്ച ചതുര്ഥോ ഽഭൂത് കാര്തവീര്യോര്ഽജുനോ ഽഭവത്
കൃതൗജസ് നാലാമനായവനായിരുന്നു; അവനിൽ നിന്ന് കാർതവീര്യാർജുനൻ ജനിച്ചു.
തസ്യ രാമോ ഽഭവന്മൃത്യുര്ജാമദഗ്ന്യോ ജനാര്ദനഃ
അവനു വേണ്ടി രാമൻ, ജമദഗ്നിപുത്രൻ, ജനാർദ്ദനൻ, മരണമായി.
കൃതാസ്ത്രാ ബലിനഃ ശൂരാ ധര്മാത്മാനോ നമസ്വിനഃ
അവർ ആയുധങ്ങളിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ളവർ, ശക്തരായവർ, ധൈര്യശാലികൾ, ധാർമ്മികർ, വിനയശീലികൾ ആയിരുന്നു.
ജയധ്വജശ്ച ബലവാന് നാരായണപരോ നൃപഃ
ജയധ്വജൻ ശക്തനായ രാജാവും നാരായണഭക്തനുമായിരുന്നു.
രുദ്രഭക്താ മഹാത്മാനഃ പൂജയന്തി സ്മ ശങ്കരമ്
ഈ മഹാത്മാക്കൾ എല്ലാവരും രുദ്രഭക്തരായി ശങ്കരനെ ആരാധിച്ചു.
ജഗാമ ശരണം വിഷ്ണും ദൈവതം ധര്മതത്പരഃ
ധർമ്മത്തിൽ മനസ്സോടുകൂടി, അവൻ ദൈവമായ വിഷ്ണുവിനെ ആശ്രയിച്ചു.
ഈശ്വരാരാധനരതഃ പിതാസ്മാകമഭൂദിതി
ഭഗവാനെ ആരാധിക്കുന്നതിൽ ലയിച്ചവനായി, അവൻ ഞങ്ങളുടെ പിതാവായി.
വിഷ്ണോരംശേന സംഭൂതാ രാജാനോ യന്മഹീതലേ
ഭൂമിയിൽ വാഴുന്ന രാജാക്കന്മാർ വിഷ്ണുവിന്റെ ഭാഗത്തിൽ നിന്നാണ് ജനിക്കുന്നത്.
പൂജനീയോ യതോ വിഷ്ണുഃ പാലകോ ജഗതോ ഹരിഃ
ലോകത്തെ രക്ഷിക്കുന്ന ഹരിയായ വിഷ്ണുവിനെ ആരാധിക്കേണ്ടതാണ്.
തിസ്ത്രസ്തു മൂര്തയഃ പ്രോക്താഃ സൃഷ്ടിസ്ഥിത്യന്തഹേതവഃ
സൃഷ്ടി, നിലനിൽപ്പ്, സംഹാരം എന്നിവയ്ക്ക് മൂന്നു രൂപങ്ങളാണെന്ന് വിശദീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്.
സൃജേദ് ബ്രഹ്മാ രജോമൂര്തിഃ സംഹരേത് താമസോ ഹരഃ
സൃഷ്ടി രാജസികമായ ബ്രഹ്മാവാണ് നടത്തുന്നത്; സംഹാരം താമസികമായ ഹരനാണ് ചെയ്യുന്നത്.
ആരാധ്യോ ഭഗവാന് വിഷ്ണുഃ കേശവഃ കേശിമര്ദനഃ
ഭഗവാൻ വിഷ്ണുവും, കേശവനും, കേശിയെ സംഹരിച്ചവനും ആരാധിക്കപ്പെടണം.
പ്രോചുഃ സംഹാരകൃദ് രുദ്രഃ പൂജനീയോ മുമുക്ഷുഭിഃ
സംഹാരകൃതിയായ രുദ്രനെ മോക്ഷം ആഗ്രഹിക്കുന്നവർ ആരാധിക്കണം എന്ന് അവർ പറഞ്ഞു.
തമോഗുണം സമാശ്രിത്യ കല്പാന്തേ സംഹരേത് പ്രഭുഃ
കൽപ്പാന്തത്തിൽ, താമസിക ഗുണം സ്വീകരിച്ച് പ്രഭു സംഹാരം നടത്തുന്നു.
സംഹരേദ് വിദ്യയാ സര്വം സംസാരം ശൂലഭൃത് തയാ
ശൂലം കൈവശമുള്ളവൻ, ജ്ഞാനത്തിന്റെ വഴി കൊണ്ട് സകല സംസാരവും സംഹരിക്കുന്നു.
സത്ത്വേന മുച്യതേ ജന്തുഃ സത്ത്വാത്മാ ഭഗവാന് ഹരിഃ
സത്ത്വഗുണം മൂലം ജീവികൾ മോചിതരാകുന്നു; ഭഗവാൻ ഹരി സത്ത്വസ്വഭാവനാണ്.
മോചയേത് സത്ത്വസംയുക്തഃ പൂജയേശം തതോ ഹരമ്
സത്ത്വഗുണം ഉള്ളവൻ മോക്ഷം നൽകുന്നു; അതുകൊണ്ട് ഹരനെ ആരാധിക്കണം.
സ്വധര്മോ മുക്തയേ പന്ഥാ നാന്യോ മുനിഭിരഷ്യതേ
സ്വധർമ്മം മോക്ഷത്തിലേക്കുള്ള മാർഗമാണ്; മറ്റൊന്നും മുനികൾ അംഗീകരിക്കുന്നില്ല.
ആരാധനം പരോ ധര്മോ പുരാരേരമിതൌജസഃ
അപരിമിതമായ ശക്തിയുള്ള പുരാതനനായ ഭഗവാനെ ആരാധിക്കുന്നത് ഏറ്റവും ഉന്നതമായ ധർമ്മമാണ്.
യദര്ജുനോ ഽസ്മജ്ജനകഃ സ്വധര്മം കൃതവാനിതി
അർജുനൻ, ഞങ്ങളുടെ പൂർവ്വികൻ, തന്റെ സ്വധർമ്മം അനുഷ്ഠിച്ചു.
പ്രമാണമൃഷയോ ഹ്യത്ര ബ്രൂയുസ്തേ യത് തഥൈവ തത്
ഇവിടെ ഋഷിമാരാണ് പ്രമാണം; അവർ പറയുന്നത് തന്നെയാണ് സത്യം.