സ ദേവകാര്യാണി സദാ കരോതി പുരുഷോത്തമഃ
ആ പരമപുരുഷൻ ദൈവങ്ങളുടെ കാര്യങ്ങൾ എല്ലായ്പ്പോഴും ചെയ്യുന്നു.
തേഷാം പ്രധാനോ ദ്യുതിമാന് ബാണോ നാമ മഹാബലഃ
അവരിൽ പ്രധാനിയും പ്രകാശമുള്ളവനും വലിയ ശക്തിയുള്ളവനും ബാണൻ എന്നായിരുന്നു.
ത്രൈലോക്യം വശമാനീയ ബാധയാമാസ വാസവമ്
മൂന്നു ലോകങ്ങളും കീഴടക്കി ബാണൻ വാസവനെ ഉപദ്രവിക്കാൻ തുടങ്ങി.
ത്വദീയോ ബാധതേ ഹ്യസ്മാന് ബാണോ നാമ മഹാസുരഃ
നിന്റെ അനുയായി ബാണൻ എന്ന മഹാസുരൻ ഞങ്ങളെ വല്ലാതെ ഉപദ്രവിക്കുന്നു.
ദദാഹ ബാണസ്യ പുരം ശരേണൈകേന ലീലയാ
അവൻ ബാണന്റെ നഗരം ഒരു വില്ലിനാലെളുപ്പത്തിൽ ദഹിപ്പിച്ചു.
യയൌ ശരണമീശാനം ഗോപതിം നീലലോഹിതമ്
അവൻ കന്നുകാലികളുടെ നാഥനായ, നീലയും ചുവപ്പും നിറമുള്ള ഈശാനനിൽ അഭയം തേടി.
നിര്ഗത്യ തു പുരാത് തസ്മാത് തുഷ്ടാവ പരമേശ്വരമ്
അവൻ ആ നഗരത്തിൽ നിന്ന് പുറത്തു വന്നശേഷം പരമേശ്വരനെ സ്തുതിച്ചു.
ഗാണപത്യേന ബാണം തം യോജയാമാസ ഭാവതഃ
ഗണപതിയുടെ മന്ത്രം കൊണ്ട് ആ അമ്പിനെ ഭക്തിയോടെ ഒരുക്കി.
സ്വര്ഭാനുര്വൃഷപര്വാ ച പ്രാധാന്യേന പ്രകീര്തിതാഃ
സ്വർഭാനുവും വൃഷപർവനും പ്രധാനരായി പരാമർശിക്കപ്പെടുന്നു.
അനേകശിരസാം തദ്വത് ഖേചരാണാം മഹാത്മനാമ്
അങ്ങനെ തന്നെ, ആകാശത്തിൽ സഞ്ചരിക്കുന്ന മഹാശക്തിയുള്ള ദേവന്മാരിൽ പലർക്കും അനേകം തലകളുണ്ട്.
അനന്താദ്യാ മഹാനാഗാഃ കാദ്രവേയാഃ പ്രകീര്തിതാഃ
അനന്തൻ തുടങ്ങിയ കാദ്രുവയുടെ പുത്രന്മാരായ മഹാനാഗങ്ങൾ പ്രസിദ്ധരാണ്.
ശുകീം ശ്യേനീം ച ഭാസീം ച സുഗ്രീവാങ്ഗൃധ്രികാം ശുചിമ്
ശുകി, ശ്യേനി, ഭാസി, സുഗ്രീവ, ഋക്ഷിക, ശുചി എന്നിവർ ജനിച്ചു.
ഇരാ വൃക്ഷലതാവല്ലീസ്തൃണജാതീശ്ച സര്വശഃ
ഇരാ എല്ലാ വൃക്ഷങ്ങളും ലതകളും വളരികളും തൃണജാതികളും പ്രസവിച്ചു.
രക്ഷോഗണം ക്രോധവശാ ജനയാമാസ സത്തമാഃ
ശ്രേഷ്ഠന്മാർ ക്രോധം മൂലം രാക്ഷസഗണത്തെ ജനിപ്പിച്ചു.
പ്രസാദാച്ഛൂനിലഃ പ്രാപ്തോ വാഹനത്വം ഹരേഃ സ്വയമ്
ദയവാൽ, ശൂനീലൻ സ്വയം ഹരിയുടെ വാഹനമായ സ്ഥാനം നേടി.
സാരഥ്യേ കല്പിതഃ പൂര്വം പ്രീതേനാര്കസ്യ ശംഭുനാ
പൂർവ്വം ശംഭു സ്നേഹത്തോടെ അവനെ സൂര്യന്റെ സാരഥിയായി നിയമിച്ചു.
വൈവസ്വതേ ഽന്തേ ഹ്യസ്മിഞ്ഛൃണ്വതാം പാപനാശനാഃ
വൈവസ്വതയുഗത്തിന്റെ അവസാനം, കേൾക്കുന്നവരുടെ പാപങ്ങൾ നശിക്കും.
അരിഷ്ടനേമിപത്നീനാമപത്യാനീഹ ഷോഡശ
അരിഷ്ടനേമിയുടെ ഭാര്യമാർക്ക് ഇവിടെ പതിനാറു മക്കൾ ജനിച്ചു.
തദ്വദങ്ഗിരസഃ പുത്രാ ഋഷയോ ബ്രഹ്മസത്കൃതാഃ
അങ്ങനെ തന്നെ, അങ്കിരസിന്റെ പുത്രന്മാരായ ഋഷികൾ ബ്രഹ്മാവിൽ നിന്ന് ആദരിക്കപ്പെട്ടു.
മന്വന്തരേഷു നിയതം തുല്യൈഃ കാര്യൈഃ സ്വനാമഭിഃ
ഓരോ മന്വന്തരത്തിലും അവർക്കു തുല്യമായ കർത്തവ്യങ്ങളും തങ്ങളുടേതായ പേരുകളും ഉണ്ടാകും.
കശ്യപോ ഗോത്രകാമസ്തു ചചാര സുമഹത് തപഃ
ഗോത്രം വേണമെന്ന് ആഗ്രഹിച്ച് കശ്യപൻ മഹാ തപം അനുഷ്ഠിച്ചു.
വത്സരശ്ചാസിതശ്ചൈവ താവുഭൌ ബ്രഹ്മവാദിനൌ
വത്സരനും ആസിതനും, ഇരുവരും ബ്രഹ്മവിദ്യയിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ളവരായി ജനിച്ചു.
രൈഭ്യസ്യ ജജ്ഞിരേ രൈഭ്യാഃ പുത്രാ ദ്യുതിമതാം വരാഃ
റൈഭ്യനിൽ നിന്ന്, റൈഭ്യയുടെ പുത്രന്മാരായ ദ്യുതിമാന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠന്മാർ ജനിച്ചു.
സുമേധാ ജനയാമാസ പുത്രാന് വൈ കുണ്ഡപായിനഃ
സുമേധാ കുഞ്ഞപായിന്മാരായ പുത്രന്മാരെ പ്രസവിച്ചു.
നാമ്നാ വൈ ദേവലഃ പുത്രോ യോഗാചാര്യോ മഹാതപാഃ
ദേവളന് എന്ന പേരിലുള്ള ഈ പുത്രന് യോഗത്തില് പ്രാവീണ്യവും വലിയ തപസ്സും ഉള്ളവനായിരുന്നു.
പ്രസാദാത് പാര്വതീശസ്യ യോഗമുത്തമമാപ്തവാന്
പാര്വ്വതിയുടെ ഭര്ത്താവിന്റെ അനുഗ്രഹത്താല് അവന് ഉത്തമമായ യോഗം നേടുകയുണ്ടായി.
നരപ്രകൃതയോ വിപ്രാഃ പുലസ്ത്യസ്യ വദാമി വഃ
ബ്രാഹ്മണന്മാരേ, മനുഷ്യസ്വഭാവമുള്ള പുലസ്ത്യന്റെ സന്തതികളെക്കുറിച്ച് ഞാന് നിങ്ങളോട് പറയുന്നു.
പുലസ്ത്യായ സ രാജര്ഷിസ്താം കന്യാം പ്രത്യപാദയത്
പുലസ്ത്യന് വേണ്ടി ആ രാജര്ഷി തന്റെ മകളെ നല്കി.
തസ്യ പത്ന്യശ്ചതസ്ത്രസ്തു പൌലസ്ത്യകുലവര്ധികാഃ
അവന് നാലു ഭാര്യമാരുണ്ടായിരുന്നു; അവര് പുലസ്ത്യകുലത്തെ വളര്ത്തിയവരായിരുന്നു.
രൂപലാവണ്യസംപന്നാസ്താസാം വൈ ശൃണുത പ്രജാഃ
അവരെല്ലാവരും സൌന്ദര്യവും ആകര്ഷണവും നിറഞ്ഞവരായിരുന്നു; അവരുടെ സന്തതികളെക്കുറിച്ച് കേള്ക്കൂ.