ലോകത്രയം ഭവതാ ഭാവദത്തമ്
മൂന്നു ലോകങ്ങൾക്കും ജീവൻ നൽകിയതെല്ലാം നീയാണു.
ത്രിവിക്രമായാമിതവിക്രമായ
അളക്കാനാകാത്ത പാദം ഉള്ള ത്രിവിക്രമനേ,
പാതാലമൂലം പ്രവിശേതി ഭൂയഃ
നീ വീണ്ടും പാതാളത്തിന്റെ അടിത്തട്ടിലേക്ക് കടക്കുന്നു.
പ്രവേക്ഷ്യസേ കല്പദാഹേ പുനര്മാമ്
കാലചക്രം നശിക്കുന്നപ്പോൾ നീ വീണ്ടും എന്നിൽ പ്രവേശിക്കും.
പുരന്ദരായ ത്രൈലോക്യം ദദൌ വിഷ്ണുരുരുക്രമഃ
വലിയ ചുവടുള്ള വിഷ്ണു മൂന്നു ലോകങ്ങളും പുരന്ദരനു നൽകി.
ബ്രഹ്മാ ശക്രോ ഽഥ ഭഗവാന് രുദ്രാദിത്യമരുദ്ഗണാഃ
അപ്പോൾ ബ്രഹ്മാവും ഇന്ദ്രനും മഹാത്മാവും രുദ്രനും ആദിത്യന്മാരും മരുത് ദേവതകളും
പശ്യതാമേവ സര്വേഷാം തത്രൈവാന്തരധീയത
അവരൊക്കെയും നോക്കിക്കൊണ്ടിരിക്കുമ്പോൾ അവൻ അവിടെയേത് അപ്രത്യക്ഷനായി.
പ്രഹ്ലാദേനാസുരവരൈര്വിഷ്ണുനാ വിഷ്ണുതത്പരഃ
അസുരന്മാരിൽ പ്രധാനനായ പ്രഹ്ലാദൻ, വിഷ്ണുവിൽ ഭക്തിയുള്ളവൻ, വിഷ്ണുവാൽ
പൂജാവിധാനം പ്രഹ്ലാദം തദാഹാസൌ ചകാര സഃ
അപ്പോൾ അവൻ പ്രഹ്ലാദനോട് പൂജാവിധി പഠിപ്പിച്ചു.
പ്രണതഗതിം പ്രണിധായ കര്മയോഗമ്
ഭക്തിയുടെ വഴിയും കര്മയോഗവും സ്ഥാപിച്ചു.
സ ദേവകാര്യാണി സദാ കരോതി പുരുഷോത്തമഃ
ആ പരമപുരുഷൻ ദൈവങ്ങളുടെ കാര്യങ്ങൾ എല്ലായ്പ്പോഴും ചെയ്യുന്നു.
തേഷാം പ്രധാനോ ദ്യുതിമാന് ബാണോ നാമ മഹാബലഃ
അവരിൽ പ്രധാനിയും പ്രകാശമുള്ളവനും വലിയ ശക്തിയുള്ളവനും ബാണൻ എന്നായിരുന്നു.
ത്രൈലോക്യം വശമാനീയ ബാധയാമാസ വാസവമ്
മൂന്നു ലോകങ്ങളും കീഴടക്കി ബാണൻ വാസവനെ ഉപദ്രവിക്കാൻ തുടങ്ങി.
ത്വദീയോ ബാധതേ ഹ്യസ്മാന് ബാണോ നാമ മഹാസുരഃ
നിന്റെ അനുയായി ബാണൻ എന്ന മഹാസുരൻ ഞങ്ങളെ വല്ലാതെ ഉപദ്രവിക്കുന്നു.
ദദാഹ ബാണസ്യ പുരം ശരേണൈകേന ലീലയാ
അവൻ ബാണന്റെ നഗരം ഒരു വില്ലിനാലെളുപ്പത്തിൽ ദഹിപ്പിച്ചു.
യയൌ ശരണമീശാനം ഗോപതിം നീലലോഹിതമ്
അവൻ കന്നുകാലികളുടെ നാഥനായ, നീലയും ചുവപ്പും നിറമുള്ള ഈശാനനിൽ അഭയം തേടി.
നിര്ഗത്യ തു പുരാത് തസ്മാത് തുഷ്ടാവ പരമേശ്വരമ്
അവൻ ആ നഗരത്തിൽ നിന്ന് പുറത്തു വന്നശേഷം പരമേശ്വരനെ സ്തുതിച്ചു.
ഗാണപത്യേന ബാണം തം യോജയാമാസ ഭാവതഃ
ഗണപതിയുടെ മന്ത്രം കൊണ്ട് ആ അമ്പിനെ ഭക്തിയോടെ ഒരുക്കി.
സ്വര്ഭാനുര്വൃഷപര്വാ ച പ്രാധാന്യേന പ്രകീര്തിതാഃ
സ്വർഭാനുവും വൃഷപർവനും പ്രധാനരായി പരാമർശിക്കപ്പെടുന്നു.
അനേകശിരസാം തദ്വത് ഖേചരാണാം മഹാത്മനാമ്
അങ്ങനെ തന്നെ, ആകാശത്തിൽ സഞ്ചരിക്കുന്ന മഹാശക്തിയുള്ള ദേവന്മാരിൽ പലർക്കും അനേകം തലകളുണ്ട്.
അനന്താദ്യാ മഹാനാഗാഃ കാദ്രവേയാഃ പ്രകീര്തിതാഃ
അനന്തൻ തുടങ്ങിയ കാദ്രുവയുടെ പുത്രന്മാരായ മഹാനാഗങ്ങൾ പ്രസിദ്ധരാണ്.
ശുകീം ശ്യേനീം ച ഭാസീം ച സുഗ്രീവാങ്ഗൃധ്രികാം ശുചിമ്
ശുകി, ശ്യേനി, ഭാസി, സുഗ്രീവ, ഋക്ഷിക, ശുചി എന്നിവർ ജനിച്ചു.
ഇരാ വൃക്ഷലതാവല്ലീസ്തൃണജാതീശ്ച സര്വശഃ
ഇരാ എല്ലാ വൃക്ഷങ്ങളും ലതകളും വളരികളും തൃണജാതികളും പ്രസവിച്ചു.
രക്ഷോഗണം ക്രോധവശാ ജനയാമാസ സത്തമാഃ
ശ്രേഷ്ഠന്മാർ ക്രോധം മൂലം രാക്ഷസഗണത്തെ ജനിപ്പിച്ചു.
പ്രസാദാച്ഛൂനിലഃ പ്രാപ്തോ വാഹനത്വം ഹരേഃ സ്വയമ്
ദയവാൽ, ശൂനീലൻ സ്വയം ഹരിയുടെ വാഹനമായ സ്ഥാനം നേടി.
സാരഥ്യേ കല്പിതഃ പൂര്വം പ്രീതേനാര്കസ്യ ശംഭുനാ
പൂർവ്വം ശംഭു സ്നേഹത്തോടെ അവനെ സൂര്യന്റെ സാരഥിയായി നിയമിച്ചു.
വൈവസ്വതേ ഽന്തേ ഹ്യസ്മിഞ്ഛൃണ്വതാം പാപനാശനാഃ
വൈവസ്വതയുഗത്തിന്റെ അവസാനം, കേൾക്കുന്നവരുടെ പാപങ്ങൾ നശിക്കും.
അരിഷ്ടനേമിപത്നീനാമപത്യാനീഹ ഷോഡശ
അരിഷ്ടനേമിയുടെ ഭാര്യമാർക്ക് ഇവിടെ പതിനാറു മക്കൾ ജനിച്ചു.
തദ്വദങ്ഗിരസഃ പുത്രാ ഋഷയോ ബ്രഹ്മസത്കൃതാഃ
അങ്ങനെ തന്നെ, അങ്കിരസിന്റെ പുത്രന്മാരായ ഋഷികൾ ബ്രഹ്മാവിൽ നിന്ന് ആദരിക്കപ്പെട്ടു.
മന്വന്തരേഷു നിയതം തുല്യൈഃ കാര്യൈഃ സ്വനാമഭിഃ
ഓരോ മന്വന്തരത്തിലും അവർക്കു തുല്യമായ കർത്തവ്യങ്ങളും തങ്ങളുടേതായ പേരുകളും ഉണ്ടാകും.