ജഘാന മൂര്ധ്നി പാദേന മുനീനപി മുനീശ്വരാഃ
മുനിശ്രേഷ്ഠന്മാർ പോലും മറ്റു മുനികളെ കാലുകൊണ്ട് തലയിൽ അടിച്ചു.
വിവ്യാധ നിശേതൈര്ബാണൈഃ സ്തമ്ഭയിത്വാ സുദര്ശനമ്
അവൻ സുദർശനനെ കുത്തിയിരുത്തി, മൂർച്ചയുള്ള അമ്പുകൾ കൊണ്ട് തുളച്ചു.
ജഘാന പക്ഷൈഃ സഹസാ നനാദാമ്ബുനിധിര്യഥാ
അവൻ പെട്ടെന്ന് ചിറകുകൾ കൊണ്ട് അടിച്ചു, സമുദ്രം മുഴങ്ങുന്നതുപോലെ ഗർജിച്ചു.
വൈനതേയാദഭ്യധികാന് ഗരുഡം തേ പ്രദുദ്രുവുഃ
വൈനതേയനേക്കാൾ ശക്തിയുള്ളവർ ഗരുഡനെ കണ്ടപ്പോൾ ഓടി രക്ഷപ്പെട്ടു.
വിസൃജ്യ മാധവം വേഗാത് തദദ്ഭുതമിവാഭവത്
മാധവനെ ശക്തിയായി വിട്ടയച്ചപ്പോൾ, അതൊരു അത്ഭുതംപോലെയായി തോന്നി.
ആഗത്യ വാരയാമാസ വീരഭദ്രം ച കേശവമ്
അവൻ വന്നു, വീരഭദ്രനെയും കേശവനെയും തടഞ്ഞു.
സംസ്തൂയ ഭഗവാനീശഃ സാമ്ബസ്തത്രാഗമത് സ്വയമ്
സ്തുതിക്കപ്പെട്ട ശേഷം, ഭഗവാൻ ഈശൻ സാംബനോടൊപ്പം അവിടെ സ്വയം എത്തി.
തുഷ്ടാവ ഭഗവാന് ബ്രഹ്മാ ദക്ഷഃ സര്വേ ദിവൌകസഃ
ഭഗവാൻ ബ്രഹ്മാവും ദക്ഷനും സ്വർഗ്ഗവാസികളൊക്കെയും അവനെ സ്തുതിച്ചു.
സ്തോത്രൈര്നാനാവിധൈര്ദക്ഷഃ പ്രണമ്യ ച കൃതാഞ്ജലിഃ
കൈകൂപ്പി നമസ്കരിച്ചു, ദക്ഷൻ വിവിധ രീതിയിലുള്ള സ്തോത്രങ്ങൾ പാടി അവനെ വാഴ്ത്തി.
പ്രസന്നമാനസാ രുദ്രം വചഃ പ്രാഹ ഘൃണാനിധിഃ
ഹൃദയം സമാധാനത്തോടെ, കരുണയുടെ സമുദ്രമായവൻ രുദ്രനോട് പറഞ്ഞു.
അനുഗ്രാഹ്യോ ഭഗവതാ ദക്ഷശ്ചാപി ദിവൌകസഃ
ഭഗവാന്റെ അനുഗ്രഹം ദക്ഷനും സ്വർഗ്ഗവാസികൾക്കും ലഭിക്കേണ്ടതായിരുന്നു.
ഉവാച പ്രണതാന് ദേവാന് പ്രാചേതസമഥോ ഹരഃ
ഹരൻ നമസ്കരിച്ച ദേവന്മാരോടും പ്രചേതസനായ ദക്ഷനോടും സംസാരിച്ചു.
സംപൂജ്യഃ സര്വയജ്ഞേഷു ന നിന്ദ്യോ ഽഹം വിശേഷതഃ
എല്ലാ യജ്ഞങ്ങളിലും എന്നെ ആദരിക്കണം, പ്രത്യേകിച്ച് എനിക്ക് അപമാനം വരുത്തരുത്.
ത്യക്ത്വാ ലോകൈഷണാമേതാം മദ്ഭക്തോ ഭവ യത്നതഃ
ലോകസുഖങ്ങളിലേക്കുള്ള ആഗ്രഹം ഉപേക്ഷിച്ച്, പരിശ്രമത്തോടെ എന്റെ ഭക്തനാകൂ.
താവത് തിഷ്ഠ മമാദേശാത് സ്വാധികാരേഷു നിര്വൃതഃ
എന്റെ കല്പനപ്രകാരം, നീ നിന്റെ ഉത്തരവാദിത്വങ്ങളിൽ സംതൃപ്തനായി തുടരുക.
അദര്ശനമനുപ്രാപ്തോ ദക്ഷസ്യാമിതതേജസഃ
അപരിമിതമായ തേജസ്സുള്ള ദക്ഷന് അവൻ കാണാനാവാത്തവനായി.
വ്യാജഹാര സ്വയം ദക്ഷമശേഷജഗതോ ഹിതമ്
അവൻ തന്നെ ദക്ഷനോട്, എല്ലാ ലോകങ്ങൾക്കും ഉത്തമമായ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.
യദാചഷ്ട സ്വയം ദേവഃ പാലയൈതദതന്ദ്രിതഃ
ദേവൻ സ്വയം കല്പിച്ചപ്പോൾ, 'ഇത് അശ്രദ്ധയില്ലാതെ സംരക്ഷിക്കൂ' എന്നു പറഞ്ഞു.
പശ്യന്ത്യേനം ബ്രഹ്മഭൂതാ വിദ്വാംസോ വേദവാദിനഃ
വേദങ്ങൾ പഠിച്ച, ബ്രഹ്മസ്വരൂപം നേടിയ ജ്ഞാനികൾ അവനെ കാണുന്നു.
സ്തൂയതേ വൈദികൈര്മന്ത്രൈര്ദേവദേവോ മഹേശ്വരഃ
വേദമന്ത്രങ്ങളാൽ ദേവദേവനായ മഹേശ്വരൻ സ്തുതിക്കപ്പെടുന്നു.
ചേതസാ ഭാവയുക്തേന സ യാതി പരമം പദമ്
ഭക്തിയോടെ മനസോടെ അവനെ ധ്യാനിക്കുന്നവൻ പരമപദം പ്രാപിക്കും.
കര്മണാ മനസാ വാചാ സമാരാധയ യത്നതഃ
കർമ്മത്താലും മനസാലും വാക്കിനാലും, നീ പരിശ്രമത്തോടെ അവനെ ആരാധിക്കണം.
ഭവന്തി സര്വദോഷായ നിന്ദകസ്യ ക്രിയാ യതഃ
അപവാദം പറയുന്നവന്റെ എല്ലാ പ്രവൃത്തികളും ദോഷങ്ങൾക്കു കാരണമാകും.
സ ദേവദേവോ ഭഗവാന് മഹാദേവോ ന സംശയഃ
അവൻ ദേവന്മാരുടെ ദൈവമായ മഹാദേവൻ തന്നെയാണ്—ഇതിൽ സംശയമില്ല.
മോഹാദവേദനിഷ്ഠത്വാത് തേ യാന്തി നരകം നരാഃ
ഭ്രമവും തെറ്റായ വിശ്വാസങ്ങളിലും ഉറച്ചിരിക്കുന്നതുകൊണ്ട് അത്തരം ആളുകൾ നരകത്തിലേക്ക് പോകുന്നു.
ഏകീഭാവേന പശ്യന്തി മുക്തിഭാജോ ഭവന്തി തേ
ഏകതയിൽ കാണുന്നവർക്കാണ് മോക്ഷം ലഭിക്കാൻ യോഗ്യത.
ഇതി മത്വാ യജേദ് ദേവം സ യാതി പരമാം ഗതിമ്
ഇങ്ങനെ വിചാരിച്ച് ദൈവത്തെ ആരാധിച്ചാൽ, അവൻ പരമാവസ്ഥയിലേക്കെത്തും.
ഇത്ഥം ജഗത് സര്വമിദം രുദ്രനാരായണോദ്ഭവമ്
ഈ ലോകം മുഴുവൻ രുദ്രനും നാരായണനും നിന്നാണ് ഉദ്ഭവിച്ചത്.
സമാശ്രയേന്മഹാദേവം ശരണ്യം ബ്രഹ്മവാദിനാമ്
ബ്രഹ്മം അറിയുന്നവരുടെ ആശ്രയം ആയ മഹാദേവനിൽ അഭയം തേടണം.
ജഗാമ ശരണം ദേവം ഗോപതിം കൃത്തിവാസസമ്
അവൻ കുരുക്കളുടെ ഉടമയും ചർമ്മം ധരിച്ച ദൈവത്തിലും അഭയം തേടി.