കൂര്മപുരാണമ്

സോ ഽയം സാക്ഷീ തീവ്രരോചിഃ കാലാത്മാ ശാങ്കരീതനുഃ

ഇവൻ സാക്ഷിയും, അത്യന്തം പ്രകാശമുള്ളവനും, കാലത്തിന്റെ രൂപവും, ശങ്കരന്റെ രൂപവും ഉള്ളവനുമാണ്.

ആദിത്യോ ഭഗവാന് സൂര്യോ നീലഗ്രീവോ വിലോഹിതഃ

ആദിത്യനായ ഭഗവാൻ സൂര്യൻ, കറുത്ത കഴുത്തും, രക്തവർണ്ണവും ഉള്ളവനാണ്.

പശ്യൈനം വിശ്വകര്മാണം രുദ്രമൂര്തി ത്രയീമയമ്

ഈ സർവ്വസൃഷ്ടികർത്താവായ, ത്രയീവിദ്യാമൂർത്തിയായ, രുദ്രനെ നോക്കൂ.

സര്വേ സൂര്യാ ഇതി ജ്ഞേയാ ന ഹ്യാന്യോ വിദ്യതേ രവിഃ

എല്ലാവരും സൂര്യന്മാരാണെന്ന് മനസ്സിലാക്കണം; രവി എന്ന സൂര്യനെക്കാൾ വേറൊരുത്തനും ഇല്ല.

ബാഢമിത്യബ്രുവന് വാക്യം തസ്യ സാഹായ്യകാരിണഃ

അവനെ സഹായിച്ചവർ അവന്റെ വാക്കുകൾക്ക് 'ശരി' എന്ന് മറുപടി പറഞ്ഞു.

സഹസ്ത്രശോ ഽഥ ശതശോ ഭൂയ ഏവ വിനിന്ദ്യതേ

അതിനുശേഷം ആയിരക്കണക്കിനും നൂറുകണക്കിനും അവനെ വീണ്ടും വീണ്ടും അപമാനിച്ചു.

അപൂജയന് ദക്ഷവാക്യം മോഹിതാ വിഷ്ണുമായയാ

വിഷ്ണുവിന്റെ മായയിൽ മയങ്ങിയവർ, ദക്ഷന്റെ വാക്കുകൾക്ക് ആദരം നൽകി.

നാപശ്യന് ദേവമീശാനമൃതേ നാരായണം ഹരിമ്

നാരായണൻ ഹരിയെ ഒഴികെ, ദൈവമായ ഈശ്വരനെ അവർ കാണാനായില്ല.

പശ്യതാമേവ സര്വേഷാം ക്ഷണാദന്തരധീയത

എല്ലാവരും നോക്കുന്പോൾ തന്നെ, അവൻ ഒരു നിമിഷത്തിൽ അപ്രത്യക്ഷനായി.

രക്ഷകം ജഗതാം ദേവം ജഗാമ ശരണം സ്വയമ്

ലോകങ്ങളുടെ രക്ഷകനായ ദേവൻ സ്വയം അഭയം തേടി.

രക്ഷതേ ഭഗവാന് വിഷ്ണുഃ ശരണാഗതരക്ഷകഃ

ശരണാഗതരെ രക്ഷിക്കുന്നവനായി ഭഗവാൻ വിഷ്ണു സംരക്ഷിക്കുന്നു.

സംപ്രേക്ഷ്യര്ഷിഗണാന് ദേവാന് സര്വാന് വൈ ബ്രഹ്മവിദ്വിഷഃ

ബ്രഹ്മാവിനെ വെറുക്കുന്ന ഋഷികളും ദേവന്മാരും എല്ലാം അവൻ നിരീക്ഷിച്ചു.

നരഃ പാപമവാപ്നോതി മഹദ് വൈ നാത്ര സംശയഃ

അങ്ങനെയുള്ളവൻ വലിയ പാപം നേടുന്നു; ഇതിൽ സംശയമില്ല.

ദണ്ഡോ ദേവകൃതസ്തത്ര സദ്യഃ പതതി ദാരുണഃ

അവിടെ ദേവന്മാർ സൃഷ്ടിച്ച ശിക്ഷ ഉടൻ തന്നെ ഭയാനകമായി വീഴുന്നു.

സമാഗതാന് ബ്രാഹ്മണാംസ്താന് ദക്ഷസാഹായ്യകാരിണഃ

ദക്ഷനെ സഹായിക്കാൻ കൂടിയിരുന്ന ആ ബ്രാഹ്മണന്മാരെക്കുറിച്ചാണ് പറയുന്നത്.

വിനിന്ദിതോ മഹാദേവഃ ശങ്കരോ ലോകവന്ദിതഃ

ലോകം വണങ്ങുന്ന മഹാദേവനായ ശങ്കരനെ അവഹേളിച്ചു.

നിന്ദന്തോ ഹ്യൈശ്വരം മാര്ഗം കുശാസ്ത്രാസക്തമാനസാഃ

കള്ളശാസ്ത്രങ്ങളിൽ മനസ്സ് ആകൃഷ്ടരായവർ, ഈശ്വരന്റെ മാർഗം അപമാനിക്കുന്നു.

പ്രാപ്യ ഘോരം കലിയുഗം കലിജൈഃ കില പീഡിതാഃ

ഭയങ്കരമായ കലിയുഗം എത്തിയപ്പോൾ, കലിയുടെ സ്വഭാവങ്ങൾ കൊണ്ട് ജനങ്ങൾ വളരെ ബുദ്ധിമുട്ടിൽ ആകുന്നു.

ഭവിഷ്യതി ഹൃഷീകേശഃ സ്വാശ്രിതോ ഽപി പരാങ്മുഖഃ

സ്വന്തം ഭക്തന്മാർ ആശ്രയിച്ചിരുന്നാലും, ഹൃഷീകേശൻ അവരോട് അനാസക്തനായി മാറും.

ജഗാമ മനസാ രുദ്രമശേഷാഘവിനാശനമ്

അവൻ മനസ്സിൽ എല്ലാ പാപങ്ങളും നശിപ്പിക്കുന്ന രുദ്രനെ ഓർത്തു.

പതിം പശുപതിം ദേവം ജ്ഞാത്വൈതത് പ്രാഹ സര്വദൃക്

സകലജീവികളുടെ നാഥനായ പശുപതിയെ തിരിച്ചറിഞ്ഞ്, സകലവും കാണുന്ന ദേവൻ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.

വിനിന്ദ്യ ഭവതോ ഭാവമാത്മാനം ചാപി ശങ്കര

ശംകരാ, ഞാൻ നിന്റെ സ്വഭാവത്തെയും എന്റെ സ്വഭാവത്തെയും അപമാനിച്ചു.

വിനാശയാശു തം യജ്ഞം വരമേകം വൃണോമ്യഹമ്

ഒരു അനുഗ്രഹം ഞാൻ ചോദിക്കുന്നു: അതി വേഗത്തിൽ ആ യജ്ഞം നശിപ്പിക്കണം.

സസര്ജ സഹസാ രുദ്രം ദക്ഷയജ്ഞജിഘാംസയാ

ദക്ഷന്റെ യജ്ഞം നശിപ്പിക്കാനായി, അവൻ ഉടനെ രുദ്രനെ സൃഷ്ടിച്ചു.

സഹസ്ത്രപാണിം ദുര്ധര്ഷം യുഗാന്താനലസന്നിഭമ്

ആയിരം കൈകളോടെ, ആരും നേരിടാൻ കഴിയാത്തവനായി, കാലാന്ത്യത്തിലെ അഗ്നിയെപ്പോലെയുള്ളവനായി,

ദണ്ഡഹസ്തം മഹാനാദം ശാര്ങ്ഗിണം ഭൂതിഭൂഷണമ്

കൈയിൽ ദണ്ഡം പിടിച്ച്, മഹാശബ്ദം മുഴക്കി, വില്ലുമായി, ഭസ്മം അണിഞ്ഞവനായ്,

സ ജാതമാത്രോ ദേവേശമുപതസ്ഥേ കൃതാഞ്ജലിഃ

ജനിച്ച ഉടനെ, അവൻ ദേവതകളുടെ നാഥനെ കയ്യുകൂപ്പി സമീപിച്ചു.

വിനിന്ദ്യ മാം സ യജതേ ഗങ്ഗാദ്വാരേ ഗണേശ്വര

ഗണേശ്വരാ, അവൻ എന്നെ അപമാനിച്ച് ഗംഗാദ്വാരത്തിൽ യജ്ഞം നടത്തുന്നു.

വീരഭദ്രേണ ദക്ഷസ്യ വിനാശമഗമത് ക്രതുഃ

വീരഭദ്രന്റെ ഇടപെടലിൽ, ദക്ഷന്റെ യജ്ഞം നശിച്ചു.