കൗശികി എന്ന മഹാദേവിയെക്കുറിച്ച് ശ്രവണീയമായ ഒരു കഥയാണ് ഇതു്. ദേവതകളുടെ കഷ്ടപ്പാടുകൾ നീക്കാൻ അവൾ എത്തുന്നു—വൈഭവം നിറഞ്ഞ രാത്രിയുടെ രൂപത്തിൽ, ദേവന്മാരുടെ ദുഃഖം നശിപ്പിക്കാൻ അവൾക്ക് ശക്തിയുണ്ട്. ഭക്തരുടെ ദുഃഖങ്ങൾ അകറ്റുന്നവളാണ് അവൾ; ശുഭകരമായവളും, ജനനമരണചക്രം നശിപ്പിക്കുന്നവളുമാണ്. സാംവേദത്തിന്റെ സംഗീതം പോലെ പ്രശസ്തയായ അവൾ ഭവദേവന്റെ ശരീരത്തിൽ വാസമാക്കുന്നു. അവൾ പരമജ്ഞാനമാണ്, എല്ലാം കവിഞ്ഞുനിൽക്കുന്നവളും, എല്ലാ സിദ്ധികളും നൽകുന്നവളുമാണ്. അവൾക്കു് ദോഷമില്ല, ആശ്രയമില്ല, സദാ സിദ്ധയായവളും രോഗരഹിതയുമാണ്. അവൾക്ക് നിർണയം ഇല്ല, ദുഃഖം ഇല്ല, വിനയത്തിന്റെ പ്രതിരൂപവും വിനയം നൽകുന്നവളുമാണ്. മഹാദേവിയായ ദുർഗ്ഗ, വാസുദേവനിൽ നിന്ന് ജനിച്ചവളാണ്. അവൾ ജ്ഞാനവും ജ്ഞേയവും, വൃദ്ധിയിലുമതീതവും, വേദാന്തത്തിൽ വിവരിച്ചിരിക്കുന്ന ലക്ഷ്യവുമാണ്. യോഗമായ മായയായി, പ്രകടനംകൊണ്ട് അറിയപ്പെടുന്ന മഹാമായയായി, ഉന്നതമായവളായി അവൾ നിലകൊള്ളുന്നു. വിത്തിന്റെ വളർച്ചയിൽ നിന്നു ഉദിച്ചവളാണ് അവൾ; മഹാശക്തിയും ഗംഭീരമായ ജ്ഞാനവും അവൾക്കുണ്ട്. ലോകത്തിന്റെ മാറ്റം അവളിലാണ്; ശാസ്ത്രജ്ഞയായവളും, ഗന്ധർവ്വാദികൾക്കു സേവ്യയായവളുമാണ്. അവൾ മഹാനിശയാണ്, ശിവന് ആനന്ദം പകരുന്നവളും ശചിയും, ദുഷ്ടസ്വപ്നങ്ങൾ നശിപ്പിക്കുന്നവളുമാണ്. രഹസ്യമായ അംബികയായി, ഗുണങ്ങളുടെ ഉദ്ഭവമായും, മഹാസനമായും, മരുതുകളുടെ പുത്രിയായി അവൾ നിലകൊള്ളുന്നു. അവൾ ലോകത്തിന്റെ ഗർഭവും ലോകമാതാവും, ജനനം, മരണം, വൃദ്ധി എന്നിവയെ അതിജീവിച്ചവളുമാണ്. ശക്തിയുള്ളവളായി, ധ്യാനത്തിൽ സ്ഥിരമായവളും, മൂന്നുകണ്ണുള്ളവളും, സ്വർഗ്ഗത്തിൽ വസിക്കുന്നവളുമാണ് അവൾ. ബ്രഹ്മണിൽ ഭക്തിയുള്ളവരുടെ മനസ്സുകൾ ലയിപ്പിച്ച് ലോകസമുദ്രം കടക്കാൻ സഹായിക്കുന്ന ജ്ഞാനമാണ് അവൾ. പൊൻ നിറത്തിൽ തിളങ്ങുന്ന മഹാനിശ, സാംസാരികചക്രം തിരിക്കുന്നവളാണ് അവൾ. അവൾ ഉണർവേകുന്നവളും, എല്ലാം സഹിക്കുന്നവളും, എല്ലാ നിർണയങ്ങൾക്കും സാക്ഷിയായവളുമാണ്. അവൾ ഭാവത്തിന്റെ ശുദ്ധികരിയും, ശുദ്ധതയുടെ സ്വരൂപവും, മൂന്നുതരം മലങ്ങൾ നശിപ്പിക്കുന്നവളുമാണ്. ആശ്രയമില്ലാത്തവളും, ആഹാരമില്ലാത്തവളും, തളിർവെട്ടിയ കാട്ടിൽ നിന്നു ഉയർന്നവളുമാണ് അവൾ. ഉയർന്നതും താഴ്ന്നതും ക്രമീകരിക്കാൻ അറിയുന്നവളാണ് അവൾ; മഹാപുരുഷനിൽ ആദ്യം ജനിച്ചവളുമാണ്. ജ്ഞാനമായ അവൾ, ആയിരം കണ്ണുകളോടെ, ആയിരം മുഖങ്ങളുള്ളവനിൽ നിന്നു ജനിച്ചവളാണ്. അവൾ സ്വരൂപമായും, സർവ്വവ്യാപിയായും, പ്രകാശമുള്ളവളായി, കമലത്തെ ഉണർത്തുന്നവളായി നിലകൊള്ളുന്നു. ആകാശത്തിന്റെ ഐശ്വര്യമായും, സിംഹം രഥമായുള്ളവളായി, വിവേകമുള്ളവളും അളവറ്റ പ്രകാശമുള്ളവളുമാണ് അവൾ. അവൾ അപ്രഹതമായും, കുന്തലമായും, കമലമായും, കമലത്തിൽ വസിക്കുന്നവളുമാണ്. വാഗ്ദേവിയായും, ബ്രഹ്മത്തിന്റെ അംശമായും, അംശങ്ങളിൽ അതീതമായും, അംശങ്ങളുടെ ഉറവിടമായും അവൾ നിലകൊള്ളുന്നു. അവൾ ആകാശശക്തിയും, ക്രിയാശക്തിയും, ജ്ഞാനശക്തിയും, പരമപഥവുമാണ്. അവൾ വിഭജിക്കപ്പെടാത്തതും വിഭജിച്ച രൂപവുമാണ്; അവൾ വായനക്കാരിയും വായന എടുത്തുപോകുന്നവളുമാണ്. അവൾ സഹോദരിയും, ഭാഗ്യവാനായ ഭർത്താവിന്റെ ഭാര്യയും, പൂർണ്ണമായവളും, കാലത്തിന്റെ കര്ത്താവുമാണ്. പ്രക്രിയയും, യോഗമാതാവും, ഗംഗയും, വിശ്വനാഥന്റെ രാജ്ഞിയും അവളാണ്. ഗുണവതിയായവളും, പദ്മസരസ്സായവളും, ഭോഗിനിയായവളും, ഇന്ദ്രപുരിയിൽ ശ്രേഷ്ഠയായവളുമാണ് അവൾ. അഞ്ചു ബ്രഹ്മമാരുടെ ഉദ്ഭവവും, പരമാർത്ഥത്തിന്റെ പ്രതിരൂപവുമാണ് അവൾ. ആകർഷകമായവളും, മനസ്സിന്റെ രക്ഷകയും, തപസ്സുകാരിയും, വേദത്തിന്റെ സ്വരൂപവുമാണ് അവൾ. മാതാവും, യോഗേശ്വരന്മാരുടെ രാജ്ഞിയും, മഹാശക്തിയും, മനസ്സിൽ നിന്നു രൂപം കൊണ്ടവളുമാണ് അവൾ. ദിവ്യകന്യയായും, ആരാധ്യയായും, സുരഭിയായി, നന്ദിനിയായി, നന്ദിയുടെ പ്രിയയായവളുമാണ് അവൾ. എല്ലാ ആയുധങ്ങളാലും സമ്പന്നയായവളും, ആഗ്രഹനീയമായവളും, കാമത്തിന്റെ പരമാധിപതിയായവളുമാണ് അവൾ. കുഷ്മാണ്ടിയായി, ധന്യമായ സമ്പത്തും രത്നങ്ങളും ഉള്ളവളും, സുഗന്ധം നിറഞ്ഞവളും, സുഗന്ധങ്ങൾ നൽകുന്നവളുമാണ് അവൾ. ലഭിക്കാൻ അത്യന്തം ദുഷ്കരമായവളും, നിധികളുടെ രക്ഷകയും, ഭാഗ്യശാലിയായവളും, കപ്പിലക്കണ്ണുകളുള്ളവളുമാണ് അവൾ. ആദ്യമായവളും, ഹൃദയകമലത്തിൽ ജനിച്ചവളും, പശുക്കളിൽ ശ്രേഷ്ഠയായവളും, യുദ്ധപ്രിയയായവളുമാണ്. ദുർഗ്ഗയായും, കാത്യായനിയായും, ഭയങ്കരമായ ചണ്ഡികയായും, ചര്ച്ചികയായും, ശാന്തസ്വരൂപമായവളുമാണ് അവൾ.