ദൈവം അനേക രൂപങ്ങളിൽ, ഇരുണ്ടതും തെളിഞ്ഞതുമായ ഭാവങ്ങളിൽ, സ്വയം വിഭജിച്ചു. ഈ ദൈവത്തിന്റെ ശക്തിയാൽ, ലക്ഷ്മി മുതൽ ആരംഭിച്ച്, സർവാധിപതിയായ ദേവി സർവഭൂതങ്ങളിലും വ്യാപിച്ചു. മഹാദേവന്റെ ആജ്ഞയാൽ, ആ ദേവി ബ്രഹ്മാവിനെ അടുക്കി. ബ്രഹ്മാവിന്റെ ആജ്ഞയാൽ, അവൾ ജീവികളുടെ അധിപതിയുടെ മുമ്പിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു. രുദ്രൻ, ത്രിശൂലധാരി, ദക്ഷനിൽ നിന്നും തന്റെ പങ്ക് ഏറ്റെടുത്തു. അതിനുശേഷം, ഹിമവതിന്റെ പുത്രിയായി മേനയിൽ സതീ ജനിച്ചു. ഈ ജനനം ദേവന്മാർക്കും, മൂന്ന് ലോകങ്ങൾക്കും, അവള്ക്ക് തന്നെ, മഹോന്നതമായ ക്ഷേമത്തിനായി നടന്നു. ശിവാ, സതീ, ഹിമവതിന്റെ പുത്രി, ദേവന്മാർക്കും അസുരന്മാർക്കും ആദരപൂർവ്വം ആരാധിക്കപ്പെട്ടവളായി. മുനികൾ അവളെ, ശങ്കരനെ, അല്ലെങ്കിൽ ഹരിയെ, സാക്ഷാത്കരിക്കുന്നു. ബ്രഹ്മാവിന്റെ ജനനം താമരയിൽ നിന്ന്, ശങ്കരന്റെ അളവില്ലാത്ത ശക്തി—ഇവയെല്ലാം ഈ ദിവ്യകഥയിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. വീണ്ടും, വിഷ്ണു ഹരിയെ വണങ്ങി. ശിവാ, സതീ, ഹിമവതിന്റെ പുത്രിയായവളെ, ചോദിക്കുന്നവർക്ക് യഥാർത്ഥത്തിൽ ആ കഥ പറയണം. മഹാ യോഗി, തന്റെ പരമാവസ്ഥയിൽ ധ്യാനിച്ച ശേഷം, ഉത്തരം പറഞ്ഞു: "ഇത് രഹസ്യമായ ജ്ഞാനം, പ്രത്യേകിച്ച് മറച്ചുവയ്ക്കേണ്ടതാണ്. ലോകമയത്തിലുള്ള ജീവികൾക്ക്, ഇതാണ് ഏക മോക്ഷം. ഈ പരമാവസ്ഥയെ 'ആകാശം' എന്നതിൽ 'ഹിമവതീ' എന്ന പേരിൽ അറിയുന്നു. അവൾ ഏകത്വത്തിലും അനേകത്വത്തിലും നിലകൊള്ളുന്നു; ജ്ഞാനരൂപത്തിൽ അതീവ ആസ്വാദനത്തോടെ അഗ്നി പോലെ പ്രകാശിക്കുന്നു." അവളുടെ പ്രകാശം സൂര്യപ്രഭയിലേറെ ശുദ്ധമാണ്. ഉന്നതവും താഴ്ന്നതുമായ രൂപത്തിൽ, അവൾ ദൈവത്തിന്റെ സാന്നിധിയിൽ കളിക്കുന്നു. ജ്ഞാനികൾ പറയുന്നു: ഭഗവാന്റെ പകരം പ്രവർത്തിയും ഉപകരണവും ഇല്ല. അവൾ അടിസ്ഥാനമായതിനാൽ, മഹാമുനികളേ, ഇനി പറയുന്നത് ശ്രവിക്കൂ. അതിനാൽ, പരമഭഗവാന്റെ നാലു ഉത്ഭവങ്ങൾ 있다고 പറയുന്നു. നാലു വേദങ്ങളിൽ, മഹാദേവൻ നാലു രൂപങ്ങളിലാണുള്ളത്. അനന്തതയുമായി ബന്ധം കൊണ്ടു, രുദ്രൻ പരമാത്മാവാണ്. അതിനാൽ, ഭാഗ്യവാനായ ഭഗവാനെ കാലം, ഹരി, പ്രാണൻ, മഹാദേവൻ എന്നിങ്ങനെ വിളിക്കുന്നു. കാലത്തെ വേദപണ്ഡിതർ അഗ്നി, ഹര, രുദ്ര എന്നിങ്ങനെ പാടുന്നു. എല്ലാം കാലത്തിന്റെ അധീനമാണ്; കാലം ആരുടെയും അധീനമല്ല. കാലം വഴി, യോഗികൾ മറ്റു തത്വങ്ങളിൽ പ്രവേശിക്കുന്നു. അവളുടെ ശക്തിയാൽ, ഭഗവാൻ, ആ മഹാമായാവി, ഈ ലോകത്തെ ചക്രവാളത്തിൽ ആക്കുന്നു. ഭഗവാൻ എപ്പോഴും മഹാദേവന്റെ വിശ്വരൂപം പ്രകടിപ്പിക്കുന്നു. ജ്ഞാനശക്തി, ക്രിയാശക്തി, പ്രാണശക്തി—ഈ മൂന്ന് ശക്തികൾ. മഹാമുനികളേ, മായയിലൂടെ, അവൾ ആദിഅനന്തവും അനന്തതയും ആണെന്ന് അറിയൂ. ഭഗവാൻ, എല്ലാ ശക്തികളുടെ അധിപൻ, കാലം, കാലത്തിന്റെ സ്രഷ്ടാവ്, സ്വാമി. കാലം ലോകത്തെ സ്ഥാപിക്കുന്നു; ഈ ലോകം കാലത്തെ ആശ്രയിച്ചാണ് നിലനിൽക്കുന്നത്. അനന്തൻ, ശംഭു, സമയസ്വരൂപനായ അധിപൻ—അവന്റെ ഏക, സർവവ്യാപക, അനന്ത, ഏക, ഭാഗരഹിത, മംഗളമായ (ശിവ) ശക്തിയുണ്ട്. മറ്റു ശക്തികൾ, ശക്തിയോടെ, ആ പരമശക്തിയിൽ നിന്നാണ് ഉദ്ഭവിക്കുന്നത്. യാഥാർത്ഥ്യം ധ്യാനിക്കുന്ന യോഗികൾ അവയിൽ വ്യത്യാസം കാണുന്നില്ല. എന്നിരുന്നാലും, ഈ വ്യത്യാസം പുരാണങ്ങളിൽ ബ്രഹ്മജ്ഞനായവർ വിശദീകരിക്കുന്നു. ഭഗവാൻ, ആനന്ദഭോക്താവ്, കപർദിൻ, നീല-ചുവപ്പ് നിറമുള്ളവൻ എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നു.