വിഷ്ണുവിനോടു നമസ്കരിച്ചു, എല്ലാ അനുഗ്രഹങ്ങളും നൽകുന്ന ദൈവത്തോടു, അവർ സംശയത്തോടെ ചോദിച്ചു. “നമ്മുടെ ഈ സംശയം ദയവായി നീ തീർക്കണം. ബ്രഹ്മാവിന്റെ ജനനം അദൃശ്യമായതാണല്ലോ, എങ്ങനെ ഭൂമി ബ്രഹ്മാവിന്റെ പുത്രനായി?” അവർ വീണ്ടും ചോദിച്ചു: “പ്രജാപതിയായ ഈ മഹാത്മാവ് അണ്ഡത്തിൽ നിന്നു ജനിച്ചുവല്ലോ, അതും വിശദീകരിക്കണം. ബ്രഹ്മാവിന്റെ പുത്രത്വവും, കമലത്തിൽ നിന്നുള്ള അവന്റെ ഉത്ഭവവും ദയവായി വിവരിക്കൂ.” ആദിയിൽ എല്ലാം ഒരൊറ്റ സമുദ്രമായിരുന്നു; ദേവന്മാരോ ഋഷിമാരോ ആരും ഉണ്ടായിരുന്നില്ല. പരമപുരുഷൻ, ശേഷനെന്ന സർപ്പത്തെ ശയ്യയാക്കി, അതിന്മേൽ വിശ്രമിച്ചു. ആയിരം കൈകളും സർവ്വജ്ഞതയും ഉള്ള ഈ മഹാമനുഷ്യനെ ജ്ഞാനികൾ ധ്യാനിച്ചു. മഹത്തായ തേജസ്സോടെ, യോഗശക്തി നിറഞ്ഞവനായി, യോഗിമാരുടെ ഹൃദയങ്ങളിൽ വാസം ചെയ്തവനായിരുന്നു അവൻ. അവന്റെ നാഭിയിൽ നിന്ന് ഒരു കമലം ഉദിച്ചു. അതു ത്രിലോകങ്ങളുടെ സാരമായും, വിശുദ്ധമായും, ദിവ്യമായും, സുഗന്ധവും, ശോഭയുമുള്ളതുമായ കമലമായിരുന്നു, പല പൂന്തണ്ടുകളും രേണുക്കളുമൊക്കെയും അതിൽ അലങ്കാരമായി നിലകൊണ്ടു. ആ ദിവ്യകമലത്തിലേക്ക് ഭാഗ്യശാലിയായ ഹിരണ്യഗർഭൻ സമീപിച്ചു. അവൻ തന്റെ മായയിൽ മയങ്ങി, മധുരം നിറഞ്ഞ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു: “നീ ആരാണ്, ഇവിടെ ഒറ്റയ്ക്കു? മഹാനായ പുരുഷനേ, ദയവായി പറക.” അപ്പോള് ബ്രഹ്മാവ്, മേഘഗംഭീരമായ ശബ്ദത്തില് ദൈവത്തോട്这样 പറഞ്ഞു: “എന്നെ യോഗത്തിന്റെ മഹാപ്രഭുവായ പരമപുരുഷനായി അറിയുക. ഭൂമി, അതിന്റെ മഹാ പർവതങ്ങളും ദ്വീപുകളും ഉൾപ്പെടെ, ഏഴ് സമുദ്രങ്ങൾ ചുറ്റിപ്പറ്റിയിരിക്കുന്നു.” എന്നിട്ടും ബ്രഹ്മാവ് ചോദിച്ചു: “നീ ആരാണ്, മഹായോഗിയേ?” അതിന് കമലനയനനായ വിഷ്ണുവിന് ഹൃദ്യമായ ചിരിയോടെ, മൃദുവായ വാക്കുകളിൽ അവൻ മറുപടി പറഞ്ഞു: “സകലവും എന്നിൽ നിലകൊള്ളുന്നു; ഞാൻ ബ്രഹ്മാവ്, സർവ്വമുഖനായവൻ.” പിന്നീട്, യോഗശക്തിയുടെ അനുമതിയോടെ, ബ്രഹ്മാവ് വിഷ്ണുവിന്റെ ശരീരത്തിലേക്ക് പ്രവേശിച്ചു. ആ ദിവ്യപുരുഷന്റെ അകത്തളങ്ങൾ കണ്ടപ്പോൾ, ബ്രഹ്മാവ് അത്ഭുതഭരിതനായി. പിന്നെ, ഭഗവാൻ അജാതശത്രു ബ്രഹ്മാവിനോടു പറഞ്ഞു: “നീ ഈ വിവിധ ലോകങ്ങൾ കണ്ട് അറിയുക, മഹാപുരുഷനേ.” വീണ്ടും, കുശധ്വജൻ മഹാലക്ഷ്മിയുടെ ഭർത്താവിന്റെ ഉദരത്തിലേക്ക് പ്രവേശിച്ചു. ദൈവത്തിന്റെ ഉള്ളിൽ അന്വേഷിച്ചിട്ടും, ഹരിയുടെ അതിരുകളോ അവസാനം കണ്ടില്ല. ജാനാർദ്ദനനായ വിഷ്ണുവിന്റെ നാഭിയിൽ ഒരു വാതിൽ കണ്ടെത്താൻ ബ്രഹ്മാവിന് സാധിച്ചില്ല. അങ്ങനെ, നാലുമുഖനായ ബ്രഹ്മാവ് സ്വന്തം രൂപം ഉപേക്ഷിച്ച് കമലത്തിൽ നിന്ന് പുറത്ത് വന്നു. സ്വയംജനിച്ച, ലോകത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനമായ, പിതാമഹനായ ബ്രഹ്മാവ്, മേഘഗംഭീരമായ ശബ്ദത്തിൽ പരമപുരുഷനായ വിഷ്ണുവിനോട് പറഞ്ഞു: “ഞാനാണ് ശക്തിയുള്ളവൻ; മറ്റാരുമില്ല; എന്നെ മറികടക്കാൻ കഴിയുന്നവൻ ആരാണ്?” അപ്പോൾ ഹരി സമാധാനപൂർവം മൃദുവായ വാക്കുകളിൽ മറുപടി പറഞ്ഞു: “എന്റെ വാതിലുകൾ അടച്ചിരിക്കുന്നത് അസൂയ കൊണ്ടല്ല. ദേവന്മാരുടെ ദൈവമായ പിതാമഹനെ ആരാണ് ഉപദ്രവിക്കാൻ പോകുന്നത്? ഞാൻ നിന്നിൽ നിന്ന് എടുത്ത എല്ലാ മംഗലവും സമാധാനവും, പദ്മയോനിയായ നീ എന്റെ കാരണത്താലാണ്, വിശ്വരൂപനായവനേ.” അപ്രതിമമായ ആനന്ദം അനുഭവിച്ച ബ്രഹ്മാവ് വീണ്ടും വിഷ്ണുവിനോട് പറഞ്ഞു: “സകലജീവികളുടെയും അന്തർആത്മാവാണ് പരമമായ, ശാശ്വതമായ ബ്രഹ്മം. ഈ സകലവും എന്നിൽ വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നു; ഞാൻ ബ്രഹ്മാവ്, പരമപുരുഷൻ. ഒരൊറ്റ രൂപം രണ്ടു ഭാഗങ്ങളായി ഭിന്നിച്ചിരിക്കുന്നു: നാരായണനും പിതാമഹനുമാണ്.