ധർമദേവൻ, തന്റെ അപാനവായുവിൽ നിന്ന് അചഞ്ചലമായ ക്രതു, സമാനവായുവിൽ നിന്ന് വസിഷ്ഠനെ ഉദിപ്പിച്ചു. ഇവർ മനുഷ്യരൂപം സ്വീകരിച്ച് ധർമനിൽ പ്രവർത്തനം ആരംഭിച്ചു. ഈ സൃഷ്ടികളെ സൃഷ്ടിക്കാൻ ആഗ്രഹിച്ച ധർമ്മദേവൻ, തന്റെ സ്വയംതന്നെ ആകർഷിച്ചു. അതിനുശേഷം, തന്റെ താഴത്തെ ഭാഗത്തിൽ നിന്ന് ആദ്യം അസുരന്മാരായ പുത്രന്മാർ ജനിച്ചു. അപ്പോൾ, ആ രാത്രി അന്ധകാരത്തിൽ നിറഞ്ഞതുകൊണ്ട്, എല്ലാ ജീവികളും അതിൽ ഉറങ്ങുന്നു. പിന്നീട്, ധർമ്മദേവൻ തിളങ്ങി തന്റെ വായിൽ നിന്ന് ദേവതകളെ ജനിപ്പിച്ചു. അതുകൊണ്ടാണ്, ഹേതുവേ, ധർമ്മം നിറഞ്ഞ ദേവതകൾ അദ്ദേഹത്തെ ആരാധിക്കുന്നത്. താൻ സ്വയം പിതാവെന്നു ചിന്തിച്ചപ്പോൾ, പിതൃകൾ ജനിച്ചു. അദ്ദേഹത്താൽ തുളച്ചു, ആ ശരീരം ഉടനെ സന്ധ്യയായി മാറി. ഇവിടെയെല്ലാം, പിതൃകളുടെ രൂപമായ സന്ധ്യ ഏറ്റവും ഉന്നതമാണ്. അപ്പോൾ, രാത്രിയുമായി ഏകതയുള്ളവർ, പകൽ-രാത്രിയുടെ മധ്യരൂപത്തെ ആരാധിച്ചു. പിന്നീട്, ധർമ്മദേവന്റെ പുത്രന്മാരായ, രാഗത്തിൽ മൂടപ്പെട്ട മനുഷ്യർ ജനിച്ചു. ആ പ്രകാശം, മഹർഷിമാരേ, പ്രഭാതസന്ധ്യയായി മാറി. അദ്ദേഹം വീണ്ടും അന്ധകാരവും രാഗവും നിറഞ്ഞ രൂപത്തിൽ ചേർന്നു. അപ്പോൾ, അന്ധകാരവും രാഗവും നിറഞ്ഞ ശക്തിയുള്ള രാത്രിവാസികൾ, അദ്ദേഹത്തിന്റെ പുത്രന്മാരായി ജനിച്ചു. തുടർന്ന്, ഭഗവാൻ മറ്റുള്ളവരെ, രാഗവും അന്ധകാരവും ഉള്ളവരെ സൃഷ്ടിച്ചു. അദ്ദേഹം ചിലരെ വായിൽനിന്നും, മറ്റുചിലരെ വയറിൽനിന്നും സൃഷ്ടിച്ചു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ മുടിയിൽ നിന്ന് കാട്ടിൽ ഫലം കഴിക്കുന്ന സ്ത്രീകൾ ജനിച്ചു. വായിൽ നിന്ന് ആദ്യം അഗ്നിഷ്ടോമ യാഗത്തെ സൃഷ്ടിച്ചു. വായിന്റെ വലതുഭാഗത്തിൽ നിന്ന് ബൃഹത് സാമനും ഉക്തവും, പടിഞ്ഞാറ് ഭാഗത്തിൽ നിന്ന് വൈരൂപയും അതിരാത്രയും, വടക്കുഭാഗത്തിൽ നിന്ന് അനുഷ്ടുഭ് സാമനും സവൈരാജയും ജനിപ്പിച്ചു. ബ്രഹ്മാവായ, ജീവികളുടെ അധിപൻ, സൃഷ്ടികളെ സൃഷ്ടിച്ചപ്പോൾ, ചലനവും അചലനവും ഉള്ള ജീവികളെ സൃഷ്ടിച്ചു. നാശരഹിതവും നാശമുള്ളതുമായ, നിലനിൽക്കുന്നവയും ചലിക്കുന്നവയും—ഈ രണ്ട് തരത്തിലുള്ള ജീവികൾ. ഇവയെ വീണ്ടും വീണ്ടും സൃഷ്ടിക്കുമ്പോൾ, അവ അദ്ദേഹത്തിലേക്ക് തിരികെ വരുന്നു. അവ അദ്ദേഹത്തിൽ ലയിക്കുന്നു; അതിനാൽ, ഇതു അദ്ദേഹത്തിന് പ്രിയമാണ്. സൃഷ്ടികൾക്ക് തങ്ങളുടെ പ്രവർത്തനം ബ്രഹ്മാവാണ് നിർണയിക്കുന്നത്. ആദിയിൽ, ആ മഹാദേവൻ, വേദവാക്യങ്ങളിൽ നിന്നാണ് അവരെ രൂപീകരിച്ചത്. രാത്രിയുടെ അവസാനം, അജജന്മനായ ബ്രഹ്മാവ്, അവയെ വീണ്ടും നൽകുന്നു. ആ ജീവികളും അവയുടെ അവസ്ഥകളും, യుగങ്ങളുടെ ആരംഭത്തിൽ വീണ്ടും കാണപ്പെടുന്നു. പിന്നീട്, ബ്രഹ്മാവിന്റെ സൃഷ്ടികൾ വർദ്ധിച്ചില്ലെന്ന് കണ്ടപ്പോൾ, അദ്ദേഹം ലക്ഷ്യനിർണ്ണയത്തിനുള്ള ബുദ്ധിയെ സൃഷ്ടിച്ചു. രജസ്, സത്ത്വം എന്നിവയിൽ മൂടപ്പെട്ട്, അവ സ്വഭാവാനുസരിച്ച് നിലനിൽന്നു. അപ്പോൾ, തമസ് അടിച്ചമർത്തി ഒരു ദമ്പതിയുണ്ടായി. ബ്രഹ്മാവ് തന്റെ പ്രകാശമുള്ള രൂപം മാറ്റി. അതിന്റെ പകുതിയിൽ നിന്ന്, ഭഗവാൻ ഒരു സ്ത്രീയും, ഒരു പുരുഷനുമായ വിരാജിനെ സൃഷ്ടിച്ചു. ആ സ്ത്രീ, തന്റെ മഹത്വത്താൽ, ആകാശവും ഭൂമിയും വ്യാപിച്ചു നിലനിന്നു. അവ്യക്തത്തിൽ നിന്ന് ജനിച്ച വിരാജ് എന്ന പുരുഷനിൽ നിന്ന്, ആ സ്ത്രീയുടെ പുത്രൻ ആയി അദ്ദേഹം മാറി. ആ ദേവി, ശതരൂപ എന്നറിയപ്പെടുന്നവൾ, അതീവ കഠിനമായ തപസ്സു നടത്തി.