പർണാശാ, വന്ദനാ, എന്നും സദാ സുന്ദരമായും ഒഴുകുന്ന സദാനീരാ—ഇവയും, ശിഗ്രു, സ്വശില്പാ എന്നിവയും പാരിയാത്ര പർവതങ്ങളിൽ വിശ്രമിക്കുന്നവയെന്നു സ്മരിക്കപ്പെടുന്നു. മന്ദാകിനി, ചിത്രകൂട്ട, താമസി, പിശാചിക—ഇവയൊക്കെയും ഋക്ഷവത് പർവതത്തിന്റെ ചുവടിൽ ജനിച്ച് മനുഷ്യരുടെ എല്ലാ പാപങ്ങളും നീക്കുന്നു. വേണ്യ, വൈതരണി, ബാലാക, കുമുദ്വതി—ഇവ ദൈവിക ജലങ്ങളാൽ സമ്പന്നമായതും, വിന്ധ്യ പർവതചരണങ്ങളിൽ ജനിച്ചതുമാണ്. തെക്കൻ ദിക്കിലെ നദികൾ സഹ്യപർവതത്തിന്റെ ചുവടിൽ നിന്നാണ് ഒഴുകിത്തുടങ്ങുന്നത്. മലയ പർവതത്തിൽ നിന്നു പുറപ്പെടുന്ന എല്ലാ നദികളുടെയും ജലം തണുത്തതായാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്. ശുക്തിമത് പർവതത്തിന്റെ ചുവടിൽ ജനിക്കുന്നവയും മനുഷ്യരുടെ എല്ലാ പാപങ്ങളും നീക്കുന്നു. ഈ എല്ലാ നദികളും പുണ്യവതികളായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു; അവയിൽ സ്നാനം ചെയ്യുമ്പോഴും, ദാനം ചെയ്യുമ്പോഴും, മറ്റ് കര്മ്മങ്ങൾ നടത്തുമ്പോഴും പാപങ്ങൾ അകറ്റപ്പെടുന്നു. കിഴക്കൻ പ്രദേശങ്ങളിൽ താമസിക്കുന്നവരുണ്ട്; അവർക്ക് തങ്ങൾ ആഗ്രഹിക്കുന്ന രൂപത്തിൽ ജീവിക്കാം. അതുപോലെ, പടിഞ്ഞാറ് സൌരാഷ്ട്രർ, ശൂദ്രർ, ആഭീരർ, അർബുദവാസികൾ എന്നിവരും ഉണ്ട്. സൌവീര, സൈന്ധവ, ഹൂണ, ശാൽവ—ഇവരും ആ പ്രദേശങ്ങളിൽ വസിക്കുന്നു. ഇവർ എല്ലാം നദീജലങ്ങൾ കുടിച്ചും നദീതീരങ്ങളിൽ താമസിച്ചും ജീവിക്കുന്നു. അവിടെയൊരിടത്തും കൃതയുഗം, ത്രേതായുഗം, ദ്വാപരയുഗം, കലിയുഗം എന്നിവയില്ല. അവിടെ ദുഃഖമോ, ക്ഷീണമോ, വേദനയോ, വിശപ്പിന്റെ ഭയമോ ഇല്ല; അവർ വിവിധ സുഖങ്ങളിൽ ആനന്ദിച്ചു, എല്ലാം എന്നും യൗവനത്തിൽ തന്നെ നിലകൊള്ളുന്നു. ദേവതകളുടെ ദൈവമായ പരമേശ്വരന്റെ ദിവ്യമായ മന്ദിരം സ്ഫടികത്തിൽ നിർമ്മിച്ചിരിക്കുന്നു. ദേവന്മാർ, സിദ്ധഗണങ്ങൾ, യക്ഷന്മാർ എന്നും അവിടെ ആരാധന നടത്തുന്നു. പിനാകം വഹിക്കുന്ന മഹാദേവൻ, ഭൂതഗണങ്ങൾകൊണ്ടു ചുറ്റപ്പെട്ട് അവിടെ പ്രകാശിക്കുന്നു. ഭവന്റെ മഹത്തായ വാസസ്ഥലവും അവിടെ ഉണ്ട്. വിവിധതരം താമരകളാൽ അലങ്കൃതമായ ഒരു നദി അവിടെ ഒഴുകുന്നു. അതിന്റെ ജലം എപ്പോഴും ശുദ്ധവും, അത്യന്തം പവിത്രവും, ആനന്ദകരവുമാണ്. ദൈവീയ സപ്തർഷികളും, നാരായണനും ഈ നദീതീരങ്ങളിൽ സദാ സഞ്ചരിക്കുന്നു. സ്ഫടികസ്തംഭങ്ങളും പൊന്നുകൊണ്ടുള്ള വാതിലുകളും ഉള്ള മനോഹരമായ ഒരു ഭവനവും അവിടെ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. എല്ലാതരം രത്നങ്ങളാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ട അത്യന്തം വിശുദ്ധവും മനോഹരവുമായ ആ വാസസ്ഥലത്തിൽ അമരന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ അനന്തൻ സദാ ആരാധിക്കപ്പെടുന്നു. ദേവശത്രുക്കൾക്ക് അടുത്തുപോകാൻ പ്രയാസമുള്ള എട്ട് മഹാപുണ്യസ്ഥലങ്ങൾ അവിടെയുണ്ട്. സിദ്ധന്മാർ വസിക്കുന്ന ഏഴു പുണ്യാശ്രമങ്ങളും അവിടെ ഉണ്ട്. അവിടെയുണ്ട് അജജനനായ ബ്രഹ്മാവിന്റെ വിശാലവും അതിപവിത്രവുമായ വാസസ്ഥലം. അവിടുത്തെ എല്ലാവരും അജജനായ പരമപിതാവായ ദൈവത്തെ സദാ ആരാധിക്കുന്നു. ലോകങ്ങളുടെ ക്ഷേമത്തിനായി, ശാന്തരായവരുടെ പരമഗതിയായി, അദ്ദേഹം അവിടെ നിലകൊള്ളുന്നു. അവിടെ ഒരു മഹാസരസ്സുണ്ട്—ശുദ്ധവും, പവിത്രവും, അമൃതസദൃശജലവും, സുഗന്ധവും, വിശാലവുമാണ് അത്. ബ്രഹ്മജ്ഞാനികൾ, മഹാത്മാക്കൾ, ദോഷരഹിതരായവരും ഈ തടാകത്തിൽ സദാ സഞ്ചരിക്കുന്നു. സുമനാ, വേദനാദ എന്നിവരാണ് ബ്രഹ്മാവിന്റെ മുഖ്യശിഷ്യർ. മഹാശക്തിയുള്ളവർ, ബ്രഹ്മജ്ഞാനത്തിൽ അഭിരതരായവർ, ബ്രഹ്മാവിനെ ആരാധിക്കുന്നു. മഹേശ്വരനും പരമഭാഗ്യമായ ദേവിയുമൊത്ത് അവിടെയെത്തി സദാ സാന്നിധ്യം നൽകുന്നു. ആ തടാകവും നദികളും മനസ്സു ഏകാഗ്രമാക്കിയ സപ്തർഷിമാരാൽ നിറഞ്ഞിരിക്കുന്നു. അവർ ബ്രഹ്മത്തിൽ മനസ്സ് ഇട്ടു, ജ്ഞാനാന്വേഷണത്തിൽ ലീനരായി ആ സ്ഥലത്ത് ആനന്ദിക്കുന്നു. ഈശാനനായി അറിയപ്പെടുന്ന ദൈവത്തെ, അവൻ എല്ലാം പരിപൂർണ്ണമായി വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നവനെന്നു ധ്യാനിച്ചുകൊണ്ട് അവിടുത്തെ മഹാത്മാക്കൾ സദാ തപസ്സ് ചെയ്യുന്നു.