മേരുവിന്റെ ആന്തരിക താഴ്വരകളും, തടാകങ്ങളും, കാടുകളും അതിനെ ചുറ്റിപ്പറ്റിയുണ്ട്. അവ വളരെ ശുദ്ധവും, സാന്ത്വനമുള്ള ദൂവുകളും, എല്ലാ ദുഃഖങ്ങളുടെയും അകറ്റമുള്ളതുമാണ്. മേരുവിന്റെ മുകളിലായി, ദേവതകളിലെ ദേവതയായ സ്രഷ്ടാവിന്റെ പ്രശസ്തമായ വാസസ്ഥലം ഉണ്ട്. അതു യോഗികളുടെ അദ്ധിപതികൾ, ഋഷികൾ, ഉപേന്ദ്രൻ, ശങ്കരൻ എന്നിവരാൽ ആരാധിക്കപ്പെടുന്നു. ഭാഗ്യശാലിയായ സനത്കുമാരൻ എല്ലായ്പ്പോഴും അവിടെയാണു ആരാധന നടത്തുന്നത്. അവൻ അത്യുച്ചമായ അമൃതം പാനമാക്കി, ആത്മാവ് യോഗത്തിൽ ലയിച്ചുകൊണ്ട് അവിടെയാണു നിലകൊള്ളുന്നത്. ബ്രഹ്മാവിന്റെ മുന്നിൽ, അത്യന്തം പ്രകാശമുള്ള ശുദ്ധമായ ഒരു വാസസ്ഥലം നിലകൊള്ളുന്നു. അതു മഹാഋഷികളുടെ കൂട്ടം നിറഞ്ഞതും, ബ്രഹ്മജ്ഞാനികൾ സേവിക്കുന്നതുമാണ്. അവിടെയാണു ലോകത്തിന്റെ അദ്ധിപതി പ്രമഥന്മാരോടൊപ്പം സന്തോഷിക്കുന്നതും, അവരുടെ അദ്ധിപതിയായി നിലകൊള്ളുന്നതും. സത്യവാദികളായ തപസ്വികൾ മഹാദേവനെ അവിടെയാണു ആരാധിക്കുന്നത്. പരമേശ്വരൻ, പാർവതിയുടെ ആരാധനയെ അത്യന്തം ഭക്തിയോടെ സ്വീകരിക്കുന്നു. കിഴക്കോട്ട്, എല്ലാ വൈഭവങ്ങളും നിറഞ്ഞ അമരാവതി എന്ന നഗരം ഉണ്ട്. അവിടെയാണു ആയിരക്കണക്കിന് ദേവതകൾ ആയിരം കണ്ണുള്ളവനെ ആരാധിക്കുന്നത്. അവരുടെ ആ പരമവാസസ്ഥലം ദേവന്മാർക്കുപോലും പ്രാപിക്കാനാവാത്തതും അത്യന്തം ദുഷ്കരവുമാണ്. ദിവ്യവിശേഷതകളാൽ നിറഞ്ഞ തേജോവതി എന്ന നഗരം അവിടെയുണ്ട്. യജ്ഞങ്ങൾ നടത്തുകയും, ജപങ്ങൾ ചൊല്ലുകയും ചെയ്യുന്നവർക്കുള്ള സ്ഥലമാണത്; ദാനവന്മാർക്ക് അതിൽ കയറാനാവില്ല. സിദ്ധന്മാർക്കും ഗാന്ധർവന്മാർക്കും സേവിക്കപ്പെടുന്ന സംയമനീ എന്ന ദിവ്യനഗരം അവിടെയുണ്ട്. ലോകത്തിൽ സത്യത്തിൽ സ്ഥിരതയുള്ള, ധാർമ്മികരായവർക്ക് അവിടെയാണു വാസം. റാക്ഷസന്മാർ കൊണ്ട് ചുറ്റപ്പെട്ടിരിക്കുന്ന രാക്ഷോവതി എന്ന നഗരം അവിടെയുണ്ട്. അദ്ധർമത്തിൽ ആസ്വാദനമുള്ള, തമസികവൃത്തിയുള്ളവർ അവിടെയാണു പോകുന്നു. സകല ഭോഗങ്ങളും ലഭ്യമാകുന്ന, പുണ്യമായ സുദ്ധവതി എന്ന നഗരം അവിടെയുണ്ട്. ഈ ലോകത്തിൽ സതതം തീർത്ഥയാത്ര നടത്തുന്നവരും, ക്ഷമയുള്ളവരും അവിടെയാണു എത്തുന്നത്. പ്രഭഞ്ജനൻ വസിക്കുന്ന ഗന്ധവതി എന്ന പുണ്യനഗരം അവിടെയുണ്ട്. പ്രാണായാമത്തിൽ പാടവം നേടിയവർക്ക് ഈ നിത്യവും അമരവുമായ വാസസ്ഥലം ലഭ്യമാണ്. സോമൻ പ്രകാശിക്കുന്ന കാന്തിമതി എന്ന പ്രകാശമുള്ള നഗരം അവിടെയുണ്ട്. അവർക്കായി സൃഷ്ടിച്ച ഈ സ്ഥലം വിവിധ ഭോഗങ്ങൾ കൊണ്ട് സമ്പന്നമാണ്. യശോവതി എന്ന പുണ്യനഗരം, എല്ലാവർക്കും പ്രാപിക്കാനാവാത്തതും അത്യന്തം ദുഷ്കരവുമാണ്. അവിടെയാണു ശക്തനായ ഗണാധിപതി തന്റെ അനുചിതരോടൊപ്പം വസിക്കുന്നത്. പഴയകാലത്ത്, ത്രിശൂലധാരി ശിവൻ ഒരു വാസസ്ഥലം സ്ഥാപിച്ചിരുന്നു. ബ്രഹ്മനഗരത്തിന്റെ ചുറ്റിലും, ഗംഗാ സ്വർഗത്തിൽ നിന്ന് ഇറങ്ങുന്നു. അവയുടെ പേരുകൾ സീത, അലകനന്ദ, സുചക്ഷുർ, ഭദ്രനാമി എന്നിവയാണ്. കിഴക്കൻ പ്രദേശത്തുനിന്ന് ഭദ്രാശ്വ സമുദ്രത്തിലേക്ക് എത്തുന്നു. സമുദ്രം കുത്തി, ഏഴു വിഭാഗങ്ങളായി അതു നീങ്ങുന്നു, ദ്വിജശ്രേഷ്ഠ. പശ്ചിമപ്രദേശമായ കേതുമാലയിലേക്ക് പോയി, അതു സമുദ്രത്തിൽ എത്തുന്നു. ഉത്തരസമുദ്രം കടന്ന്, അതു മഹാഋഷികൾക്കു സമീപമാകുന്നു. ഈ രണ്ട് പ്രദേശങ്ങൾക്കിടയിൽ, മേരു കമലത്തിന്റെ നടുവിലെ കുരുവിനെ പോലെ നിലകൊള്ളുന്നു. ലോകകമലത്തിന്റെ കിരീടങ്ങൾ അതിന്റെ അതിരുമലകൾക്കു പുറത്തേക്ക് വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നു. തെക്കും, ഉത്തരവും ഭാഗങ്ങളിൽ നീലയും നിഷധയും എന്ന പേരിൽ മലകൾ ഉണ്ട്. എൺപത് യോജനങ്ങൾ നീളമുള്ള ഈ മലകൾ ഇടനില മേഖലയിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. മേരുവിന്റെ പടിഞ്ഞാറ്, കിഴക്കിൽ നിലകൊള്ളുന്ന പോലെ ഇവ നിലകൊള്ളുന്നു.