അവിടെ ഒരു നദി ഉത്ഭവിക്കുന്നു; അതിലെ ജലം അവിടെയുള്ള ജനങ്ങൾ കുടിക്കുന്നു. ആ ജലം കുടിച്ചാൽ അവർക്കു മനസ്സിന്റെ സമാധാനം ലഭിക്കുന്നു. അതിൽ നിന്നും ജാംബൂനദം എന്നറിയപ്പെടുന്ന സ്വർണം ഉത്പന്നമാകുന്നു; അത് സിദ്ധന്മാരുടെ അലങ്കാരത്തിന് അനുയോജ്യമാണ്. മഹർഷികളിൽ ശ്രേഷ്ഠനായവനേ, ആ രണ്ടു പ്രദേശങ്ങൾക്കിടയിൽ ഇലാവൃതം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. പടിഞ്ഞാറ് വൈഭ്രാജം, വടക്കോട്ട് സവിതൃവനം എന്നിങ്ങനെ അറിയണം. ഈ നാലു തടാകങ്ങളും ദേവന്മാർക്ക് എപ്പോഴും അനുയോജ്യമാണ്. വൈകങ്ക, മണിശൈല, ഋക്ഷവാൻ എന്നിവയാണ് പ്രധാന പർവതങ്ങൾ. ദേവന്മാർ സൃഷ്ടിച്ച ഇവയെ സിദ്ധന്മാരുടെ വാസസ്ഥലങ്ങളായി പ്രഖ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നു. ത്രികൂടം, ശിഖരം, പതംഗം, രുചകം എന്നിവയും സമൂല, വസുധാര, കുറുക്കുർ, സാനുമാൻ എന്നിവയും ഉല്ലേഖനം ചെയ്യപ്പെടുന്നു. ഏകശൃംഗം എന്ന മഹാപർവതം, ഗജശൈലം, പിശാചകം എന്നിവയും അതുപോലെ പ്രശസ്തമാണ്. ദിവ്യകൃത്യങ്ങൾക്ക് പേരുകേട്ട ഈ പർവതങ്ങൾ അതിമഹത്തായവയും ശക്തിയുള്ളവയുമാണ്. ശിഖിവാസം, വൈദൂര്യം, കപിലം, ഗന്ധമാദനം, സുപാർശ്വം, സുപക്ഷം, കങ്കം, കപിലം, അഞ്ജനം, മധുമാംസം, കുമുദം, മുകുടം, പാർിജാതം എന്ന മഹാപർവതം, കപിലോദകം—ഇവയെല്ലാം രാജപർവതങ്ങളായി സിദ്ധന്മാരും ഗാന്ധർവന്മാരും സേവിക്കുന്നു. ശംഖകൂറ്റം, വൃഷഭം, ഹംസം, നാഗം, മയൂരം, കപിലം, മഹാകപിലം എന്നിങ്ങനെ മറ്റു പർവതങ്ങളും ഉണ്ട്. മാനസസരോവരത്തിന്റെ വടക്ക് ഭാഗത്ത് കെസരാചലങ്ങൾ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. അവിടെ ഉള്ളിലെ താഴ്വരകളും തടാകങ്ങളും വനങ്ങളും മനോഹരമാണ്. അവ ശുദ്ധവും, നിശ്ചലമായ ധൂളിയും, യാതൊരു ദുഃഖവും ഇല്ലാത്തവയുമാണ്. മേരുവിന് മുകളിൽ ദേവദേവനായ സ്രഷ്ടാവിന്റെ പ്രശസ്തമായ വാസസ്ഥലം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. യോഗേശ്വരന്മാർ, മഹർഷികൾ, ഉപേന്ദ്രൻ, ശങ്കരൻ എന്നിവരാൽ അതു ആരാധിക്കപ്പെടുന്നു. ഭഗവാൻ സനത്കുമാരൻ എപ്പോഴും അവിടെ ആരാധന നടത്തുന്നു; യോഗസമാധിയിൽ ലയിച്ച് പരമാമൃതം ആസ്വദിച്ചവനായി അവിടെ നിലകൊള്ളുന്നു. ബ്രഹ്മാവിന്റെ സാന്നിധ്യത്തിൽ പ്രകാശമേറിയ ശുദ്ധമായ വാസസ്ഥലം നിലകൊള്ളുന്നു. മഹർഷിമാരുടെ സംഘം നിറഞ്ഞതും ബ്രഹ്മജ്ഞാനികളാൽ സേവിക്കപ്പെടുന്നതുമാണ് അത്. അവിടെ ലോകനാഥൻ പ്രമഥരോടൊപ്പം ആനന്ദിക്കുന്നു. സത്യവാദിയായ വ്രതസ്ഥർ അവിടെ മഹാദേവനെ ആരാധിക്കുന്നു. പരമേശ്വരൻ പാർവതിയുടെ ആരാധന സ്നേഹപൂർവ്വം സ്വീകരിക്കുന്നു. കിഴക്കോട്ട് അമരാവതി എന്ന നഗരം ഉണ്ട്; അതിൽ എല്ലാ ഭംഗിയും സമൃദ്ധിയും നിറഞ്ഞിരിക്കുന്നു. അവിടെ ആയിരക്കണക്കിന് ദേവന്മാർ ആയിരകണ്ണുള്ളവനെ ആരാധിക്കുന്നു. ആ പരമവാസം ദേവന്മാർക്കു പോലും പ്രാപിക്കാന് ദുഷ്കരമാണ്. തേജോവതി എന്ന ദിവ്യപ്രതിഭയുള്ള നഗരം അവിടെ ഉണ്ട്. യജ്ഞപാരായണരും യജ്ഞകർമ്മങ്ങൾ ചെയ്യുന്നവരും അവിടെ വസിക്കുന്നു; അസുരന്മാർക്ക് അതിൽ പ്രവേശനം ഇല്ല. സിദ്ധരും ഗാന്ധർവന്മാരും സേവിക്കുന്ന സംയമനി എന്ന ദിവ്യനഗരം അവിടെയുണ്ട്; സത്യനിഷ്ഠരായ ധർമ്മപാലകർക്ക് അതാണ് വാസസ്ഥലം. രാക്ഷസന്മാർ ചുറ്റുമുള്ള രാക്ഷോവതി എന്ന നഗരം അവിടെ ഉണ്ട്; അധർമ്മത്തിൽ ആസക്തരായും തമോഗുണത്തിൽ ഉറപ്പുള്ളവരും അവിടെയാണ് എത്തുന്നത്. ഇങ്ങനെ, ഈ വിശിഷ്ടമായ ദേശങ്ങളും പർവതങ്ങളും നഗരങ്ങളും ദേവന്മാരുടെയും സിദ്ധന്മാരുടെയും വാസസ്ഥലമായി നിലകൊള്ളുന്നു; അവിടെയെല്ലാം ദിവ്യമായ ശാന്തിയും സമൃദ്ധിയും നിറഞ്ഞിരിക്കുന്നു.