ഭൂലോകത്തിലെ വിസ്മയകരമായ പർവതങ്ങളുടെയും ദ്വീപുകളുടെയും കഥയാണ് ഈ ശാസ്ത്രവാക്യങ്ങളിൽ വിവരിച്ചിരിക്കുന്നത്. ഭൂമിയുടെ കമലത്തെ അടിസ്ഥാനമായി എടുത്ത്, അതിന്റെ പരികർപം പോലെ ഒരു മഹാപർവതം നിലകൊള്ളുന്നു. അതിന്റെ വടക്കുഭാഗത്ത് നീല, ശ്വേത, ശ്രിങ്ങി എന്നിങ്ങനെ മൂന്ന് അതി വിശാലമായ പർവതങ്ങൾ അതിന്റെ അതിർചുവട്ടായി നിലകൊള്ളുന്നു. ഓരോന്നും രണ്ടായിരം യോജനങ്ങൾ ഉയരവും അത്രയേറെ വീതിയും ഉള്ളവയാണ്. ദ്വിജന്മാരേ, ഈ മഹാമേരുവിന്റെ തെക്കുഭാഗത്ത് ഹരിവർഷം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. ഭാരതവർഷങ്ങൾ എങ്ങനെയോ, അതുപോലെ വടക്കൻ കുരുക്കളും ഉണ്ട്. ആ പ്രദേശത്തിന്റെ നടുവിൽ ഇലാവൃതം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു, അതിന്റെ നടുവിൽ മഹാമേരു പർവതം ഉയരുന്നു. മേരുവിൽ നിർമ്മിച്ച buttresses (പിന്നുനിലങ്ങൾ) പത്തു ആയിരം യോജനങ്ങൾ ഉയരത്തിലുള്ളവയാണ്. മേരുവിന്റെ പടിഞ്ഞാറുഭാഗത്ത് വിപുല എന്ന വിശാലമായ പർവതം ഉണ്ട്, വടക്കുഭാഗത്ത് സുപാർശ്വ എന്നത് അറിയപ്പെടുന്നു. മഹർഷിമാരേ, ജംബൂദ്വീപിന് "ജംബൂ" എന്ന പേരിന് കാരണം ഇതാണ്: ജംബൂഫലങ്ങൾ ഭൂമിയെ പിന്തുണയ്ക്കുന്ന പർവതത്തിന്റെ പുറത്ത് വീഴുന്നു, അവ എല്ലായിടത്തും പുഴുങ്ങുന്നു. അവിടുത്തെ ഒരു നദി ഉരുത്തിരിയുന്നു, അതിലെ ജലമവിടുത്തെ ജനങ്ങൾ കുടിക്കുന്നു. ആ ജലം കുടിക്കുന്നവർ മനസ്സും ശരീരവും ഉണര്ന്നവരായി മാറുന്നു. അതിൽ നിന്ന് ജാംബൂനദം എന്ന സ്വർണം ഉരുത്തിരിയുന്നു, അത് സിദ്ധന്മാരുടെ അലങ്കാരത്തിന് അനുയോജ്യമായതാണ്. മഹർഷിമാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായവരെ, ആ രണ്ട് പ്രദേശങ്ങൾക്കിടയിൽ ഇലാവൃതം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. പടിഞ്ഞാറ് വൈഭ്രാജം, വടക്കിൽ സവിതൃവനം എന്നിങ്ങനെ അറിയപ്പെടുന്നു. ദേവന്മാർക്ക് എന്നും അനുയോജ്യമായ നാല് തടാകങ്ങൾ അവിടുണ്ട്. വൈകങ്ക, മണിശൈല, ഋക്ഷവാൻ എന്നിങ്ങനെ പ്രധാനപ്പെട്ട പർവതങ്ങൾ ഉണ്ട്. ദേവന്മാർ നിർമ്മിച്ച ഇവ സിദ്ധന്മാരുടെ വാസസ്ഥലങ്ങൾ എന്ന് പ്രഖ്യാപിക്കപ്പെടുന്നു. ത്രികൂട്ട്, ശിഖര, പതംഗ, രുചക, സമൂല, വസുധാര, കുരുക്കൾ, സാനുമാൻ, ഏകശൃംഗ, ഗജശൈല, പിശാചക എന്നിങ്ങനെ മഹാപർവതങ്ങൾ ഉണ്ട്. ഇവ ദിവ്യമായ പ്രവർത്തികൾ കൊണ്ടും ശക്തിയിലും ശ്രേഷ്ഠമായവയാണ്. ശിഖിവാസ, വൈദൂര്യ, കപില, ഗന്ധമാദന, സുപാർശ്വ, സുപക്ഷ, കങ്ക, കപില, അഞ്ജന, മധുമാംസ്, കുമുദ, മുകുട, പാർിജാത, കപിലോദക എന്നിവയും രാജപർവതങ്ങളായി അറിയപ്പെടുന്നു; സിദ്ധന്മാരും ഗന്ധർവന്മാരും ഇവയെ സേവിക്കുന്നു. ശംഖകൂട്ട്, വൃഷഭ, ഹംസ, നാഗ, മയൂര, കപില, മഹാകപില എന്നിവയും ഉൾപ്പെടുന്നു. മാനസസരസ്സിന്റെ വടക്കുഭാഗത്ത് കെസരാചലങ്ങൾ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. അവിടുത്തെ താഴ്വരകളും തടാകങ്ങളും വനങ്ങളും ഉണ്ട്. അവ ശുദ്ധവും, ശാന്തമായ ധൂളും, എല്ലാ ദുഃഖങ്ങൾക്കുമപ്പുറമാണ്. മേരുവിന്റെ മുകളിൽ ദേവന്മാരുടെ ദേവനായ സ്രഷ്ടാവിന്റെ പ്രശസ്തമായ വാസസ്ഥലം ഉണ്ട്. അത് യോഗിമാരുടെയും മഹർഷിമാരുടെയും, ഉപേന്ദ്രനും ശങ്കരനും ആരാധിക്കുന്ന സ്ഥലമാണ്. സനത്കുമാരൻ, ഭാഗ്യശാലിയായവൻ, എപ്പോഴും അവിടെ ആരാധന നടത്തുന്നു. അവൻ തന്റെ ആത്മാവിനെ യോഗത്തിൽ ഏകീകരിച്ച്, പരമാംരിതം പാനമാക്കി അവിടെ നിലകൊള്ളുന്നു. ബ്രഹ്മാവിന്റെ മുമ്പിൽ പ്രകാശമുള്ള, ശുദ്ധമായ ഒരു വാസസ്ഥലമുണ്ട്. അതിൽ മഹർഷിമാരുടെ സംഘങ്ങൾ നിറഞ്ഞിരിക്കുന്നു, ബ്രഹ്മജ്ഞാനികൾ സേവിക്കുന്നു. അവിടെ ലോകനാഥൻ പ്രമഥന്മാരോട് സന്തോഷത്തോടെ വാസം ചെയ്യുന്നു. സത്യവാക്യമായ വ്രതസ്ഥരായ സന്യാസികൾ മഹാദേവനെ അവിടെ ആരാധിക്കുന്നു. ഈ രീതിയിൽ, ജംബൂദ്വീപിന്റെ പർവതങ്ങളും തടാകങ്ങളും, ദേവന്മാരുടെ വാസസ്ഥലങ്ങളും, അവിടുത്തെ ദിവ്യപ്രവർത്തികളും, സിദ്ധന്മാരുടെയും മഹർഷിമാരുടെയും ആരാധനയും ഈ ശാസ്ത്രവാക്യങ്ങൾ വിവരിക്കുന്നു.