ദക്ഷനും സ്വർഗ്ഗവാസികളും അനുഗ്രഹിക്കപ്പെടേണ്ടവരാണെന്ന് മഹോന്നതൻ തീരുമാനിച്ചു. ഹരൻ, ദേവതകളും പ്രചേതസായ ദക്ഷനും വന്ദിച്ച് നിൽക്കുമ്പോൾ അവരോട് ഇങ്ങനെ പ്രസംഗിച്ചു: "എല്ലാ യജ്ഞങ്ങളിലും എന്നെ ആദരിക്കണം, പ്രത്യേകിച്ച് എന്നെ അപമാനിക്കരുത്. ലോകിക വാഞ്ഛകൾ ഉപേക്ഷിച്ച്, ശ്രദ്ധയോടെ എന്റെ ഭക്തനായി. എന്റെ ആജ്ഞ പ്രകാരം, നിങ്ങളുടെ സ്വന്തം കര്മ്മങ്ങളിൽ തൃപ്തരായി തുടരൂ." അവൻ അദൃശ്യനായി, അതുല്യമായ തേജസ്സുള്ള ദക്ഷൻ മുമ്പിൽ നിന്ന് അകന്നു. എന്നാൽ ലോകങ്ങളുടെ ക്ഷേമത്തിനായി ദക്ഷനോട് നേരിട്ട് ഉപദേശിക്കുകയും ചെയ്തു: "ഇത് അശ്രദ്ധയില്ലാതെ സംരക്ഷിക്കണം," എന്നു ദൈവം തന്നെ നിർദ്ദേശിച്ചു. യജ്ഞശാലയിൽ വേദപാരായണരായി ബ്രഹ്മനിലയത്തിൽ എത്തിച്ചേർന്ന ജ്ഞാനികൾ അവനെ ദർശിക്കുന്നു. മഹാദേവൻ, ദേവതകളുടെ ദേവൻ, വേദമന്ത്രങ്ങളാൽ സ്തുതിക്കപ്പെടുന്നു. ഭക്തിയോടെ അവനെ ധ്യാനിക്കുന്നവൻ പരമപദം പ്രാപിക്കും. മനസ്സ്, വാക്ക്, കർമ്മം എന്നിവയിലൂടെ അവനെ നിരന്തരം ആരാധിക്കണം. അവനേ അപമാനിക്കുന്നവന്റെ എല്ലാ കർമ്മങ്ങളും ദോഷങ്ങൾക്ക് കാരണമാവുന്നു. ഈ മഹോന്നതൻ, മഹാദേവൻ, യഥാർത്ഥത്തിൽ ദേവതകളുടെ ദൈവമാണ്—ഇതിൽ സംശയമില്ല. മോഹവും തെറ്റായ ഉപദേശങ്ങളിൽ ആസക്തിയും മൂലം അത്തരം ആളുകൾ നരകത്തിൽ പോകുന്നു. ഏകത്വദർശനം ഉള്ളവർ മോക്ഷത്തിന് യോഗ്യരാവുന്നു. ഇങ്ങനെ ചിന്തിച്ച് ദൈവത്തെ ആരാധിക്കണം; അങ്ങനെ പരമപദം ലഭിക്കും. ഈ സകലലോകവും രുദ്രനും നാരായണനും നിന്നാണ് ഉത്ഭവിച്ചത്. ബ്രഹ്മജ്ഞാനികൾ ആദരിക്കുന്ന മഹാദേവനിൽ ശരണം പ്രാപിക്കണം. അവൻ പശുപതിയായ ദൈവത്തിൽ ശരണം തേടി. പിന്നീട് കലിയുഗത്തിൽ ദൈവത്തെ ദ്വേഷിക്കുന്നവർ മോഹത്തിലായിരിക്കും. മുമ്പത്തെ സാംസ്കാരിക മഹത്വവും ബ്രഹ്മാവിന്റെ വാക്കും മൂലം, സ്വയംഭുവായ ബ്രഹ്മാവിന്റെ അനുമതിയാൽ, അവർ വീണ്ടും പഴയപോലെ ശങ്കരന്റെ കൃപയാൽ മാറും. ഇപ്പോൾ ദക്ഷന്റെ പുത്രിമാരുടെ വംശാവലി ഞാൻ വിശദീകരിക്കാം. ദക്ഷൻ ദേവന്മാരെയും ഗന്ധർവന്മാരെയും മുനിമാരെയും അസുരന്മാരെയും സർപ്പങ്ങളെയും സൃഷ്ടിച്ചു. തുടർന്ന് നിയമാനുസൃതമായ സംയോജനത്തിലൂടെ ജീവികൾ സൃഷ്ടിച്ചു. അവന്റെ ധർമ്മപുത്രിയിലൂടെയാണ് ആയിരം പുത്രന്മാർ ജനിച്ചത്. പ്രജാപതിയായ ദക്ഷൻ വൈരിണിയിൽ നിന്ന് അറുപത് പുത്രിമാരെ പ്രസവിച്ചു. അവരിൽ ഇരുപത്തിയേഴുപേർ സോമനു നൽകി, നാലുപേർ അരിഷ്ടനേമിക്ക് നൽകി. അങ്ങനെ, അംഗിരസിന്റെ രണ്ട് പുത്രിമാരും ഉണ്ടായിരുന്നു; അവരുടെ വംശം ഞാൻ വിവരിക്കും. അവർ സംകല്പ, മുഹൂർത്ത, സാധ്യ, വിശ്വ എന്നീ പേരുകളിൽ അറിയപ്പെടുന്നു. വിശ്വയിൽ നിന്ന് വിശ്വദേവന്മാർ ജനിച്ചു; സാധ്യയിൽ നിന്ന് സാധ്യന്മാർ. ഭൂനുവിൽ നിന്ന് ഭൂനവന്മാർ; മുഹൂർത്തയിൽ നിന്ന് മുഹൂർത്തജർ. സംകല്പയിൽ നിന്ന് സംകല്പൻ ജനിച്ചു; ധർമ്മപുത്രന്മാരായ പതിനായിരം പുത്രന്മാർ ഓർമ്മിക്കപ്പെടുന്നു. പ്രത്യൂഷനും പ്രഭാസയും എട്ട് വാസുക്കളിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. ധ്രുവന്റെ പുത്രൻ കാലൻ, ലോകങ്ങളെ അളക്കുന്നവൻ. അനിലന്റെ പുത്രനായി പുരോജവൻ അറിയപ്പെടുന്നു, അവന്റെ ചലനം ആരും അറിയുന്നില്ല. പ്രഭാസന്റെ പുത്രൻ വിശ്വകർമൻ, ശില്പകലകളുടെ സ്രഷ്ടാവും ഒരു പ്രജാപതിയുമാണ്. കദ്രൂയും ധർമ്മജ്ഞനായ മുനിയും—ഇവരുടെ പുത്രന്മാരെ കുറിച്ച് ഇനി ഞാൻ പറയുന്നു.